Jacopo Tintoretto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jacopo Tintoretto
Tintorettoselfportrait.jpg
Autoportret - detal
Imiona i nazwisko Jacopo Tintoretto
Data i miejsce urodzenia 29 września 1518
Wenecja
Data i miejsce śmierci 31 maja 1594
Wenecja
Narodowość Włochy
Dziedzina sztuki malarstwo
rysunek
Styl manieryzm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Bitwa pod Asolą (1544-45)
Oswobodzenie Arsinoe (1554-56)
Odnalezienie ciała św. Marka (1562-66)
Przeniesienie ciała św. Marka (1562-66)
Wniebowstąpienie (1578-81)

Jacopo Tintoretto (właściwie Jacopo Robusti vel Jacopo Comin, ur. 29 września 1518 w Wenecji, zm. 31 maja 1594 tamże) – włoski malarz i rysownik okresu manieryzmu, jeden z głównych przedstawicieli szkoły weneckiej XVI wieku.

Był synem farbiarza tkanin, stąd jego przydomek Il Tintoretto (. Farbiarczyk).

Przez całe życie związany był z rodzinną Wenecją.

Kształcił się w kręgu Bonifacia Veronesego, Parisa Bordona i Andrea Schiavone. Inspirowali go Tycjan, Michał Anioł i Parmigianino.

Malował historie biblijne, żywoty świętych, przedstawienia mitologiczne, historyczne i alegoryczne oraz liczne portrety. Wykształcił styl pełen dynamiki i dramatycznej ekspresji. W kompozycjach religijnych stosował niezwykłe efekty świetlne, układy diagonalne i skróty perspektywiczne.

Tworzył cykle monumentalnych obrazów dekoracyjnych o tematyce głównie religijnej na zlecenie weneckich bractw religijnych i instytucji kościelnych, m.in.: dla Scuola di San Marco (1548-1566), Scuola Grande di San Rocco (56 płócien w latach 1564-1567, 1575-1581, 1583-1587) i Pałacu Dożów (1562-1587). Pracował też na zlecenie dworów w Pradze (ok. 1577-1578), Mantui (1578-1580) oraz Escorialu (1583 i 1587).

Zmarł podczas epidemii dżumy, po 2 tygodniach wysokiej gorączki, w wieku 75 lat. Pochowany został w swoim kościele parafialnym Madonna dell'Orto, w kaplicy po prawej stronie ołtarza głównego. Tam spoczywają też jego dzieci Domenico i Marietta. Dla tego kościoła namalował kilka obrazów, m.in. 2 monumentalne płótna: Sąd Ostateczny i Adoracja złotego cielca (mające po 84 m² powierzchni).

Jego dzieci: Marietta (1556-1590), Domenico (1562-1635) i Marco (1561-1637) również byli malarzami.

W znacznym stopniu pod wpływem Tintoretta ukształtował się jako artysta El Greco.

Dzieła malarza[edytuj | edytuj kod]

Dzieła w Gallerie dell’Accademia[edytuj | edytuj kod]

Obrazy w Scuola Grande di San Rocco[edytuj | edytuj kod]

Sala dell’Albergo[edytuj | edytuj kod]

  • Alegoria Św. Janaok. 1564, olej na płótnie, 90 × 190 cm, Scuola Grande di San Rocco
  • Alegoria Św. Markaok. 1564, olej na płótnie, 90 × 190 cm, Scuola Grande di San Rocco
  • Alegoria Św. Teodoraok. 1564, olej na płótnie, 90 × 190 cm, Scuola Grande di San Rocco
  • Alegoria Miłościok. 1564, olej na płótnie, 90 × 190 cm, Scuola Grande di San Rocco
  • Alegoria Miłosierdziaok. 1564, olej na płótnie, 90 × 190 cm, Scuola Grande di San Rocco

Sala Zgromadzeń[edytuj | edytuj kod]

  • Sufit
    • Zesłanie manny1577, olej na płótnie, Scuola Grande di San Rocco, Wenecja
    • Mojżesz sprawia, że woda tryska ze skały1577, Scuola Grande di San Rocco, Wenecja
    • Podniesienie spiżowego węża1575-1577, olej na płótnie 840 × 520 cm, Scuola Grande di San Rocco, Wenecja
    • Adam i Ewa1577-1578, olej na płótnie, 265 × 370 cm, Scuola Grande di San Rocco, Wenecja
    • Drabina Jakubowa1577-1578, olej na płótnie, 660 × 265 cm Scuola Grande di San Rocco,
    • Objawienie Mojżesza1577-1578, olej na płótnie, 370 × 265 cm, Scuola Grande di San Rocco, Wenecja
    • Pascha1577-78 olej na płótnie, 265 × 370 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Słup ognia1577-1578, olej na płótnie, 370 × 275 cm, Scuola Grande di San Rocco
    • Eliasz wznoszony przez aniołów1577-1578, olej na płótnie, 370 × 265 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Rozmnożenie chleba1577-1578, olej na płótnie, 370 × 265 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Wizja proroka Ezechiela1577-1578, olej na płótnie, 660 × 265 cm, Scuola Grande di San Rocco
    • Ofiarowanie Izaaka1577-1578, olej na płótnie, 265 × 370 cm Scuola Grande di San Rocco
  • Ściany
    • Pokłon pasterzy1578-1581, olej na płótnie, 542 × 455 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Chrzest Jana Baptystę1579-81 olej na płótnie, 538 × 465 cm Scuola Grande di San Rocco, Wenecja
    • Chrystus kuszony przez szatana1578-1581, olej na płótnie, cm Scuola Grande di San Rocco
    • Chrystus uzdrawia paralityka1578-1581, olej na płótnie, 533 × 529 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Rozmnożenie chleba i ryb1578-1581, olej na płótnie, 523 × 460cm Scuola Grande di San Rocco
    • Wskrzeszenie Łazarza1578-1581, olej na płótnie, 541 × 356 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Ostatnia Wieczerza1578-1581, olej na płótnie, 538 × 487 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Modlitwa w Ogrójcu1578-1581, olej na płótnie, 538 × 455 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Zmartwychwstanie1578-1581, olej na płótnie, 529 × 485 cm Scuola Grande di San Rocco
    • Widzenie św. Rochaok. 1588, olej na płótnie, 495 × 246 cm, Scuola Grande di San Rocco,
    • Św. Roch1579-1581, olej na płótnie, 250 × 80 cm, Scuola Grande di San Rocco,
    • Św. Sebastian1579-1581, olej na płótnie, 250 × 80 cm, Scuola Grande di San Rocco,

Sala nabożeństw[edytuj | edytuj kod]

Obrazy w Pałacu Dożów[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karly Allen, Tintoretto, [w:] 501 wielkich artystów, red. Stephen Farthing, Warszawa: MWK, 2009 s. 92-93, ISBN 978-83-61065-32-6
  • Wendy Beckett, 1000 arcydzieł, Warszawa: Arkady, 2001, ISBN 83-213-4218-3
  • Fabienne Gambrelle, Tintoretto, Siechnice: Eaglemoss Polska, 1999 (Wielcy Malarze ; nr 49)
  • Marion Kaminski, Wenecja. Sztuka i architektura, Koeln: Koenemenn, 2001, ISBN 3-8290-8141-3
  • Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, ISBN 83-7079-076-3
  • Waldemar Łysiak, Malarstwo białego człowieka, Wyd. 2, Warszawa: Nobilis, 2010 (rozdz. Pierwsze kino), ISBN 978-83-60297-38-4
  • Krzysztof Niedałtowski, Zawsze Ostatnia Wieczerza, Warszawa : Twój Styl, 2006. ISBN 83-7163-508-7
  • Maria Rzepińska, Malarstwo cinquecenta, Wyd. 2, Warszawa: WAiF, 1989. ISBN 83-221-0441-3
  • Krystyna Secomska, Tintoretto, Warszawa: Arkady, 1984.
  • Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007, ISBN 978-3-8331-2131-9
  • Sztuka świata, t. 13, Leksykon L-Z, Warszawa: Arkady, 2000, ISBN 83-213-4135-7
  • Stefano Zuffi, Wielki słownik malarzy, t. 4, Warszawa: HPS, 2006, ISBN 83-60688-18-4
  • Stefano Zuffi, Francesca Castria, Malarstwo włoskie. Mistrzowie i arcydzieła, Warszawa 1998, ISBN 83-213-4061-X

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]