Juliusz Verne
| Juliusz Verne | |
Zdjęcie Juliusza Verne'a wykonane przez Félixa Nadara. |
|
| Imiona i nazwisko | Jules Gabriel Verne |
| Data i miejsce urodzenia | 8 lutego 1828 Nantes, Francja |
| Data i miejsce śmierci | 24 marca 1905 Amiens, Francja |
| Narodowość | francuska |
| Język | francuski |
| Gatunki | dramat, science fiction |
| Ważne dzieła | Podróż do wnętrza Ziemi, Dzieci kapitana Granta, 20.000 mil podmorskiej żeglugi, W 80 dni dookoła świata, Tajemnicza wyspa, Michał Strogow |
| Muzeum artysty | Muzeum Juliusza Verne'a w Nantes |
| Odznaczenia | |
Juliusz Gabriel Verne, Jules Gabriel Verne (ur. 8 lutego 1828 w Nantes, zm. 24 marca 1905 w Amiens) – francuski pisarz, dramaturg, działacz społeczny, jeden z pionierów gatunku science fiction, wraz z Hugo Gernsbackem i H. G. Wellsem uważany za ojca fantasyki naukowej, Kawaler Legii Honorowej (1870).
Pisał powieści podróżnicze i fantastyczno-naukowe oraz historyczne, geograficzne, kryminalne, sztuki teatralne i wiersze.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Ojciec twórcy, Pierre Verne, prowadził kancelarię adwokacką. Młody Verne (za namową rodziny, a głównie ojca) studiował w Paryżu prawo, próbował zarabiać na giełdzie, ale nie rezygnował z prób literackich. Po kilkunastu latach różnorodnych, wytrwałych poszukiwań rozpoczął cykl powieści Niezwykłe podróże, które zapewniły mu poczesne miejsce w światowej literaturze. Wydawcą utworów Verne'a był Pierre-Jules Hetzel (następnie syn Hetzela - Jules) publikujący Magasin d’Éducation et de Récréation (Magazyn Edukacji i Rozrywki). Znanego autora i przedsiębiorczego wydawcę łączyły wieloletnie kontrakty, kilkakrotnie przedłużane[1].
Verne podróżował po świecie, jednak mniej rozlegle niż bohaterowie jego utworów. Odwiedził 15 krajów w Europie i w basenie Morza Śródziemnego oraz odbył na statku SS „Great Eastern” jedną podróż przez Ocean Atlantycki do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Był ogromnie oczytany, z literatury czerpał różnorodne wiadomości do swych książek: geograficzne, historyczne, techniczne. Dla swych potrzeb warsztatowych stworzył i wykorzystywał duży zbiór fiszek, swoistą bazę danych z informacjami.
Kilka tytułów powstało jako efekt współpracy z innymi autorami.
Książki Verne'a ilustrowali: Édouard Riou, Jules Férat, Léon Benett, George Roux. Wydawca w znaczącym stopniu wpływał na fabułę i treść utworów[2].
Pośmiertnie wydane utwory Juliusza Verne'a były przeredagowywane i uzupełniane (nawet w znacznym stopniu) przez syna. Twórczość Verne'a wielokrotnie adaptowano na potrzeby teatru (już za życia pisarza) i filmu. Pomimo tego, że Verne był najbardziej poczytnym autorem w swoich czasach, największe dochody przyniosły mu adaptacje sceniczne.
Jego utwory zostały przetłumaczone na co najmniej 94 języki obce[3].
W latach 1888-1903 był radnym Rady Miejskiej w Amiens[4][5][6].
Wielką pasją Verne'a było żeglarstwo – miał na własność kolejno trzy łodzie, na których często tworzył.
Był żonaty z Honorine, ślub wzięli w 1857. Ze związku miał syna Michela Julesa (ur. 1861) oraz dwie przybrane córki Valentine (ur. 1852) oraz Suzanne (ur. 1853). Miał też córkę Claire Marie Duchesne (ur. 1865) z pozamałżeńskiego związku[7].
Pisarz został pochowany na cmentarzu La Madeleine w Amiens.
W Polsce popularyzowaniem twórczości Juliusza Verne'a zajmuje się Polskie Towarzystwo Juliusza Verne'a.
[edytuj] Twórczość
Wybrane powieści:
- Pięć tygodni w balonie (Cinq semaines en ballon, 1863)
- Podróż do wnętrza Ziemi (Voyage au centre de la Terre, 1864)
- Z Ziemi na Księżyc (De la Terre a la Lune, 1865)
- Dzieci kapitana Granta (Les enfants du capitaine Grant, 1868)
- Wokół Księżyca (Autour de la Lune, 1869)
- Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi (20 000 lieues sous les mers, 1870)
- W osiemdziesiąt dni dookoła świata (Le tour du monde en quatre-vingt jours, 1872)
- Tajemnicza wyspa (L'île mystérieuse, 1874)
- Michał Strogow (Michel Strogoff, 1876)
- Piętnastoletni kapitan (Un capitaine de quinze ans, 1878)
- Zielony promień (Le Rayon vert, 1882)
- Keraban Uparty (Kéraban-le-Têtu, 1883)
- Mateusz Sandorf (Mathias Sandorf, 1885)
- Robur Zdobywca (Robur le conquerant, 1886)
- Północ kontra Południe (Nord contre Sud, 1887)
- Dwa lata wakacji (Deux ans de vacances, 1888)
- Napowietrzna wioska (Le village aérien, 1901).
Wybrane opowiadania:
- Buntownicy z Bounty (Les révoltés de la Bounty, 1879)
- Frritt-Flacc (1884)
- Gil Braltar (1887)
Inne utwory:
- Odkrywanie Ziemi. Historia wielkich podróży i podróżnikow (Découverte de la Terre. Histoire générale des grands voyages et des grands voyageurs., 1864-1880)
- Ilustrowana geografia Francji i jej kolonii (Géographie illustrée de la France et de ses colonies. Précédée d’une étude sur la géographie générale de la France, par Théophile Lavallée., 1866)
[edytuj] Biografie
- M. Allote de la Fuye - Jules Verne. Sa vie, son oeuvre, 1928 (w języku francuskim)
- Bernard Frank (właściwie - Bernard Poulailler) - Jules Verne et ses voyages. D'apres l'ouvrage biographique de M. Allotte de la Fuye et les documents fournis par les heritiers, 1941 (w języku francuskim)
- Jean Jules-Verne - Jules Verne, 1973 (w języku francuskim)
- Peter Costello - Jules Verne. Inventor of Science Fiction, 1978 (w języku angielskim)
- Volker Dehs - Jules Verne. Biographie, 2005 (w języku niemieckim)
- William Butcher - Jules Verne. The Definitive Biography, 2006 (w języku angielskim)
W języku polskim:
- Herbert R. Lottman - Juliusz Verne, PIW, 1999 (tłumaczył Jacek Giszczak)
- Nadzieja Drucka - Czarodziej z Nantes, Nasza Księgarnia, 1963
- Kiryłł Andriejew - Potrójne życie Juliusza Verne'a, Wydawnictwo Łódzkie, 1985 (tłumaczył Konrad Frejdlich)
- Krystyna Nowicka - Życie jak powieść, Krajowa Agencja Wydawnicza, 1982
- Jan Tomkowski - Juliusz Verne - tajemnicza wyspa?, Wydawnictwo Łódzkie, 1987
- Krzysztof Czubaszek - Tajemniczy pan Verne, 1998
Przypisy
- ↑ H.R.Lottman, Juliusz Verne, PIW, Warszawa 1999, strony: 108, 113-114, 135-136, 156, 181, 207.
- ↑ A.Parménie et C.Bonnier de la Chapelle Histoire d'un èditeur et ses auteurs: P.-J.Hetzel (Stahl), Éditions Albin Michel, 22 Rue Huyghens, Paris, 1953, reprint z 1985, ISBN 2-226-02344-5
- ↑ Internetowy wykaz tytułów utworów Juliusza Verne'a dostęp w dniu 9 marca 2009.
- ↑ Herbert R. Lottman Juliusz Verne, strona 307, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1999, ISBN 83-06-02751-5
- ↑ Kalendarium Juliusza Verne'a wg Williama Butchera
- ↑ Jules Verne Backwards to Britain, strona 226, Chambers, Edinburgh New York, 1992, ISBN 0-550-23000-9
- ↑ Nautilus oficjalny biuletyn Polskiego Towarzystwa Juliusza Verne'a, Nr 31-32 (1-2/2007), wrzesień 2007, ISSN 1642-1833.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Polskie Towarzystwo Juliusza Verne'a
- Biografia Juliusza Verne'a
- Kalendarium życia i twórczości Juliusza Verne'a
- Bibliografia polskich wydań utworów Juliusza Verne'a
- Teksty kilkudziesięciu powieści w kilku językach (również po polsku) w Jules Verne Virtual Library
- Polskie tłumaczenia mniej znanych utworów
- Filmografia Verne'a w IMDB