Kawa arabska
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
a, kolor żółty – kawa arabska
m, kolor jasnozielony – kawa arabska i robusta
r, kolor ciemnozielony – kawa robusta
Kawa arabska (Coffea arabica L.) – gatunek roślin z rodziny marzanowatych, zwany też kawowym drzewem lub kawowym krzewem. Pochodzi z Abisynii, Mozambiku i obszaru Wielkich Jezior afrykańskich[2].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Krzew dorastający do wysokości 5 m.
- Liście
- Ulistnienie nakrzyżległe, liście skórzaste, zimozielone, lancetowate, o długości 7-10 cm.
- Kwiaty
- Nieduże, pachnące. Mają białą zrosłopłatkową koronę z 5 ząbkami.
- Owoc
- Ciemnoczerwony, mięsisty pestkowiec zawierający dwa spłaszczone z jednej strony nasiona[2].
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina uprawna: Dostarcza ok. 80-90% światowej produkcji kawy[2]. Najczęściej uprawiana (na plantacjach) w strefie międzyzwrotnikowej Afryki, Ameryki Pd., na Cejlonie, Jawie i Sumatrze[2]. Kwitnie i owocuje prawie przez cały rok. Zewnętrzne części owocu usuwa się poprzez poddanie owoców fermentacji, a następnie wypłukanie nadgniłej, miękkiej owocni. Wysuszone pestki mają barwę szarozieloną i w tej postaci są wysyłane do krajów przeznaczenia. Palenia ziarna kawowego dokonuje się bezpośrednio przed sprzedażą. Podczas prażenia powstają w nasionach substancje nadające im charakterystyczny smak. Zawartość kofeiny w prażonych ziarnach wynosi ok. 1,5%[2].
- Ze względy na swoje błyszczące liście, białe i wonne kwiaty oraz barwne owoce bywa uprawiana w doniczkach jako roślina ozdobna.
Zmienność [edytuj]
Występuje w wielu odmianach[3]:
- Coffea arabica L. var. arabica
- Coffea arabica L. var. goiaba Taschdjian
- Coffea arabica L. var. laurina P. J. S. Cramer
- Coffea arabica L. var. maragogipe A. Fern. ex A. Froehner
- Coffea arabica L. var. mirta P. J. S. Cramer
- Coffea arabica L. var. mokka P. J. S. Cramer – kawa mokka
- Coffea arabica L. var. polysperma P. J. S. Cramer
Uprawa [edytuj]
Jako roślina pokojowa jest łatwa w uprawie. Wymaga stanowiska jasnego, bez bezpośredniego promieniowania słonecznego (brązowienie liści). Strefy mrozoodporności 10-12[4]. Roślina wymaga umiarkowanego podlewania, po dokładnym przeschnięciu powierzchni ziemi. Rozmnaża się za pomocą nasion lub z sadzonek[4].
Największe zbiory kawy na świecie w 1993 roku:
| Lp | Kraj | tys. ton | % |
|---|---|---|---|
| 1 | Brazylia | 1362 | 24,1 |
| 2 | Kolumbia | 888 | 15,7 |
| 3 | Indonezja | 470 | 8,3 |
| 4 | Etiopia | 220 | 3,9 |
| 5 | Wyb. Kości Słoniowej | 192 | 3,4 |
| 6 | Gwatemala | 191 | 3,4 |
| 7 | Meksyk | 184 | 3,3 |
| 8 | Uganda | 180 | 3,2 |
| 9 | Indie | 165 | 2,9 |
| 10 | Salwador | 147 | 2,6 |
| ŚWIAT | 5651 | 100,0 |
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-27].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ 4,0 4,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
