László Lékai

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
László Lékai
Kardynał prezbiter
László Lékai
Herb László Lékai Virescit succisa
Kraj działania  Węgry
Data i miejsce urodzenia 12 marca 1910
Zalalövő
Data i miejsce śmierci 30 czerwca 1986
Budapeszt
arcybiskup Esztergom
Okres sprawowania 1976 – 1986
prymas Węgier
Okres sprawowania 12 lutego 197630 czerwca 1986
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 28 października 1934
Nominacja biskupia 8 lutego 1972
Sakra biskupia 16 marca 1972
Kreacja kardynalska 24 maja 1976
Paweł VI
Kościół tytularny S. Teresa al Corso d’Italia
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP

László Lékai (ur. 12 marca 1910 w Zalalövő, zm. 30 czerwca 1986 w Budapeszcie) – węgierski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Ostrzyhomia i prymas Węgier w latach 19761986.

László Lékai przyszedł na świat we wsi Zalalövő w komitacie Zala w rodzinie garncarza i zduna. Przyszły prymas uczęszczał do gimnazjum w Nagykanizsa, a następnie do gimnazjum pijarów w Veszprém, gdzie po maturze zgłosił się do seminarium duchownego Davidicum. Od 1928 był studentem Collegium Germanicum et Hungaricum w Rzymie. 28 października 1934 został w Rzymie wyświęcony na kapłana. Studia teologiczne ukończył 28 października 1934, uzyskując tytuł doktora. Początkowo był wikariuszem w miejscowości Ukk, a potem został przełożonym do spraw oświatowych w seminarium duchownym Davidicum w Veszprém, gdzie od 1937 był również profesorem. Jednocześnie z rozwiązywaniem coraz trudniejszych zadań diecezjalnych ks. László Lékai pozostawał proboszczem w Balatonlelle.

Ksiądz Lékai często jeździł do sąsiadującej z Balatonlelle miejscowości Balatonboglár, gdzie był gościem proboszcza dra Béli Varga oraz polskiego gimnazjum. Niejeden raz przyjeżdżał tu w towarzystwie hrabiny Erzsébet Szapáry, ks. prałata Miklósa Beresztóczyego, sekretarza Instytutu Polskiego Zdzisława Antoniewicza, dra Józefa Antalla seniora, prezesa polskiego Komitetu Obywatelskiego Henryka Sławika, dyrektora Instytutu Polskiego prof. Zbigniewa Załęskiego i innych. Polskiemu gimnazjum w Balatonboglár do końca wojny udzielał dużej pomocy organizacyjnej, finansowej i moralnej, mobilizując do tej ważnej dla niego sprawy wielu innych księży i to nie tylko z diecezji vesprémskiej. Fakt ten nie pozostał w tajemnicy przed hitlerowcami.

W 1944 ks. László Lékai został radcą biskupim i proboszczem w Murakeresztur. W latach 19441948 był już sekretarzem biskupa, m.in. w latach 19441945 Józsefa Mindszentyego. Kilka dni po zajęciu Wegier przez III Rzeszę razem z biskupem Mindszentym ks. László Lékai został uwięziony przez Gestapo w jednym z najsurowszych więzień na Węgrzech – w Sopronkőhida, skąd uwolniono ich dopiero w lipcu po interwencji regenta Miklósa Horthyego. Po przewrocie Szálasiego 27 listopada 1944 roku ks. Lékai i biskup Mindszenty znów zostali uwięzieni w Sopronkőhida.

Po zakończeniu działań wojennych ks. László Lékai wrócił do swojej parafii w Balatonlelle i do wcześniejszych obowiązków kurialnych. Po uwięzieniu kardynała Mindszentyego ks. Lékai został odsunięty na bok i z kurii biskupiej w Veszprém wrócił do Balatonlelle. Po latach oceniano w prasie: "potrafił znaleźć wspólne słowo z każdym wiernym i dlatego ludzie tłumnie przychodzili do niego ze swoimi troskami". W 1972 został mianowany administratorem apostolskim diecezji veszprémskiej, a wkrótce po tym jej koadiutorem i biskupem tytularnym Girus Tarasii. Wtedy uruchomił wydział korespondencyjny Akademii Teologicznej w Budapeszcie.

12 lutego 1976 papież Paweł VI mianował bpa László Lékaia arcybiskupem budapeszteńsko-ostrzyhomskim, a 24 maja 1976 abp Lékai otrzymał kapelusz kardynalski. Jego tytularnym kościołem w Rzymie został znajdujący się poza murami kościół pod wezwaniem św. Teresy. Jako prymas abp László Lékai, mimo stałego nacisku ze strony komunistycznych władz, trzymał się linii prymasa Mindszentyego. Jako jeden z nielicznych węgierskich kardynałów brał udział w konklawe dwóch papieży: Jana Pawła I i Jana Pawła II. To jemu przypadło w udziale uzyskać od papieża Pawła VI pomieszczenie w grocie pod Bazyliką św. Piotra w Rzymie, gdzie dwadzieścia pięć lat później papież Jan Paweł II 8 października 1980 poświęcił kaplicę Najświętszej Pani Węgier (Magyarok Nagyasszonya Kápolna).

Odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2010)[1].

Przypisy


Poprzednik
Bertalan Badalik
Template-Bishop.svg Biskup sufragan vesprémski
19721976
Template-Bishop.svg Następca
Gyula Márfi
Poprzednik
József Mindszenty
Template-Metropolitan Archbishop.svg Arcybiskup metropolita budapeszteńsko-ostrzyhomski
19761986
Template-Metropolitan Archbishop.svg Następca
László Paskai
Poprzednik
József Mindszenty
CardinalCoA PioM.svg Prymas Węgier
19761986
CardinalCoA PioM.svg Następca
László Paskai