Pijarzy
| Pijarzy | |
| Dewiza: Pobożność i Nauka (Pietas et Litterae) | |
 |
|
| Pełna nazwa | Zakon Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych |
| Nazwa łacińska | Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum |
| Skrót zakonny | SP lub używany równolegle: SchP |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Założyciel | św. Józef Kalasancjusz |
| Data założenia | 1597 |
| Strona internetowa | |
Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych (Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakon ustanowiony przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.
Spis treści |
Nazwa[edytuj]
Nazwa pijarzy pochodzi od łacińskiego słowa "pius", co oznacza "pobożny" (r.ż. pia, l.mn. pii, piae), pojawiającego się w łacińskiej nazwie "Scholae Piae", co oznacza: "Szkoły Pobożne". Hasłem zakonu jest "Pietas et Litterae", czyli "Pobożność i Nauka".
W Polsce[edytuj]
Pijarzy prowadzą w Polsce głównie działalność oświatową i wychowawczą wśród dzieci i młodzieży (szkoły podstawowe, gimnazja, licea ogólnokształcące, bursy), prowadzą także działalność naukową, edytorską i wydawniczą (m.in. wydają kwartalnik "eSPe").
Historia[edytuj]
W roku 1642 pijarzy pojawili się w Polsce. Zakon pijarów wniósł wielki wkład w rozwój oświaty i szkolnictwa wyższego w I Rzeczypospolitej u progu oświecenia. Założone przez nich w 1740 w Warszawie Collegium Nobilium, wobec upadku Akademii Krakowskiej było jedną z najlepszych polskich szkół wyższych.
Znani pijarzy[edytuj]
Znanymi polskimi pijarami byli: Stanisław Konarski, Onufry Kopczyński, Józef Herman Osiński, Damian Stachowicz, Stanisław Bonifacy Jundziłł, Ignacy Zaborowski, Piotr Ściegienny, Tadeusz Gadacz, Józef Joniec, Edward Kryściak, Teodor Ostrowski, Michał Jan Stadnicki.
Ośrodki w Polsce[edytuj]
Ośrodkami pijarskimi w Polsce są: Kraków (między innymi parafia na osiedlu Wieczysta i Rakowice), Łapsze Niżne, Jelenia Góra, Hebdów, Sierosławice, Rzeszów, Katowice, Łowicz, Warszawa, Poznań, Elbląg, Bolszewo, Bolesławiec.
Szkoły w Polsce[edytuj]
Pijarzy posiadają w Polsce szkoły w następujących miastach: Kraków, Warszawa, Łowicz, Elbląg, Poznań, od 2010 Katowice, od 2013 Bolesławiec.
Pijarska Wspólnota Wiary[edytuj]
Duchowość pijarów jest też praktykowana przez wiernych świeckich, w ramach Pijarskiej Wspólnoty Wiary. Jest to droga formacyjno-modlitewna, "zaproszenie do wejścia na górę z Chrystusem, które wymaga zaufania, trudu, a przede wszystkim poukładania życia zgodnie z wolą Boga"[1].
Program rozwoju duchowego składa się z pięciu filarów:
- regularnych spotkań formacyjnych
- celebracji liturgicznych
- lektury osobistej
- pracy własnej
- okresowych dni skupienia/rekolekcji[2]
W Polsce Pijarskie Wspólnoty Wiary działają oficjalnie od kilku lat, decyzją Kapituły Generalnej Zakonu Pijarów z 2009 r. Z czasem Wspólnoty Wiarą będą mogły przekształcać się w Bractwa Szkół Pobożnych.
Wspólnoty polskie działają w oparciu o doświadczenia hiszpańskie[1].
