Leonid Goworow

Leonid Aleksandrowicz Goworow Леонид Александрович Говоров
Marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia	22 lutego 1897 Butyrki
Data i miejsce śmierci	19 marca 1955 Moskwa
Przebieg służby
Lata służby	1916–1955
Siły zbrojne	armia carska Armia Czerwona
Stanowiska	komendant Akademii Artyleryjskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego, dowódca: Frontu Zapasowego, 5. Armii, Frontu Leningradzkiego, 2. Frontu Nadbałtyckiego, naczelny d-ca wojsk obrony przeciwlotniczej, wiceminister obrony ZSRR
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa, wojna domowa w Rosji, II wojna światowa, wojna zimowa z Finlandią, Wielka Wojna Ojczyźniana: bitwa pod Moskwą, obrona Leningradu
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Pomnik marsz. Leonida Goworowa w Petersburgu

Leonid Aleksandrowicz Goworow, ros. Леонид Александрович Говоров (ur. 22 lutego 1897 we wsi Butyrki w guberni twerskiej, zm. 19 marca 1955 w Moskwie) – rosyjski i radziecki dowódca wojskowy, dowódca obrony Leningradu podczas II wojny światowej, Marszałek Związku Radzieckiego (1944), komendant Akademii Artyleryjskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego, naczelny dowódca wojsk obrony przeciwlotniczej i wiceminister obrony ZSRR (1954–1955), Bohater Związku Radzieckiego (1945), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 3. i 4. kadencji.

Życiorys

Urodził się 22 lutego 1897 we wsi Butyrki obecnego obwodu kirowskiego w rodzinie chłopskiej. Podjął studia okrętownicze, lecz po wybuchu I wojny światowej w grudniu 1916 został wcielony do wojska rosyjskiego. W czerwcu 1917 ukończył Konstantinowską Szkołę Artylerii w stopniu podporucznika. Po wybuchu rewolucji październikowej, stacjonując w jednostce moździerzy w Tomsku, porzucił wojsko.

W październiku 1918, podczas wojny domowej został wcielony do armii "białych" adm. Aleksandra Kołczaka, lecz w październiku 1919 zbiegł do Tomska, biorąc tam udział w powstaniu przeciw białym. W styczniu 1920 wstąpił do Armii Czerwonej.

W 1933 ukończył zaoczne studia w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego, a w 1938 Akademię Sztabu Generalnego w Moskwie. Jako jeden z nielicznych kombrygów, mianowanych w 1936 - przeżył okres czystek stalinowskich. W latach 1938–1939 wykładał w Akademii Artyleryjskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego, a od maja do lipca 1941 był jej komendantem. Brał udział w wojnie zimowej 1939-1940 z Finlandią jako szef sztabu 7 Armii, następnie był zastępcą Generalnego Inspektora Artylerii.

Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej, początkowo od 22 lipca 1941 był szefem artylerii na kierunku zachodnim, później Frontu Zapasowego. Od 18 października 1941 był dowódcą 5 Armii podczas bitwy moskiewskiej. Od 25 kwietnia 1942 do 1945 był dowódcą Frontu Leningradzkiego i obrony Leningradu oraz w lutym – marcu 1945 2 Frontu Nadbałtyckiego.

17 listopada 1943 mianowany generałem armii, a 18 czerwca 1944 Marszałkiem Związku Radzieckiego - za przełamanie oporu Finów na Przesmyku Karelskim. 27 stycznia 1945 przyznano mu tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

Po wojnie w latach 1948–1952 dowódca, a od 1954 naczelny dowódca wojsk obrony powietrznej i wiceminister obrony ZSRR. Od 1942 był członkiem partii komunistycznej KPZR. Był też deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR od 2. do 4. kadencji.

Zmarł na wylew krwi do mózgu w wieku 58 lat, 19 marca 1955 w Moskwie i został pochowany pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym.

Awanse

• kombrig – 5 lutego 1936
• generał-major artylerii – 4 czerwca 1940
• generał-lejtnant artylerii – 9 listopada 1941
• generał-pułkownik – 15 stycznia 1943
• generał armii – 17 listopada 1943
• Marszałek Związku Radzieckiego – 18 czerwca 1944

Odznaczenia

• Medal "Złota Gwiazda" Bohatera Związku Radzieckiego (27 stycznia 1945)
• Order Zwycięstwa (1945)
• Order Lenina – pięciokrotnie (1941, 1942, 1945, 1945, 1947)
• Order Czerwonego Sztandaru – trzykrotnie (1921, 1944, 1950)
• Order Suworowa I stopnia – dwukrotnie (1943, 1944)
• Order Kutuzowa I stopnia (1944)
• Order Czerwonej Gwiazdy (1940)
• Medal za Obronę Leningradu
• Medal za Obronę Moskwy
• Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945
• Medal jubileuszowy XX-lecia Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej
• Medal jubileuszowy 30-lecia Radzieckiej Armii i Marynarki Wojennej
• Medal 800-lecia Moskwy
• Wielki Oficer Legii Honorowej (Francja)
• Krzyż Wojenny (Francja)
• Wielka Komandorska Legia Zasługi (USA)
• Order Republiki (Tuwa)
• I inne

Bibliografia

• B. Potyrała, H. Szczegóła – Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 1997, ISBN 83-86832-23-1
• B. Potyrała, W. Szlufik – Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Wyd. WSP, Częstochowa 2001, ISBN 83-7098-662-5
• Słownik biograficzny marszałków Związku Radzieckiego, t. I, Koszalin 2004
• Wykaz wyższych dowódców RKKA 1935-1940, Koszalin 2012, s. 20
• Mała Encyklopedia Wojskowa, t. I, Wyd. MON, Warszawa 1971
• Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
• (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
• (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
• (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. II, Moskwa
• (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 6, s. 622, Moskwa 1969-1978
• (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
• Леонид Александрович Говоров – Герои страны (ros.)
• Леонид Александрович Говоров – Проект ХРОНОС (ros.)
• Wyżsi dowódcy Związku Radzieckiego (ros.)