Obwód kirowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obwód kirowski
Кировская область
Herb Flaga
Herb obwodu kirowskiego Flaga obwodu kirowskiego
Państwo  Rosja
Siedziba Kirow
Kod ISO 3166-2 RU-KIR
Gubernator Nikita Biełych
Powierzchnia 120 374[1] km²
Populacja (2002)
• liczba ludności

1 310 636[2]
• gęstość 10,89 os./km²
Strefa czasowa czas moskiewski, UTC+4
Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Ziemia 58°46′00,0″N 49°50′00,0″E/58,766667 49,833333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Rosja

Obwód kirowski (ros. Кировская область, Kirowskaja obłast´) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej. Wchodzi w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego, a także Wołżańsko-Wiackiego regionu ekonomicznego.
Powierzchnia obwodu wynosi 120 374 km², a zamieszkuje go 1 310 636 osób, z czego w miastach zamieszkuje 986 220 mieszkańców, czyli 75,25% populacji obwodu (2013)[3]. Centrum administracyjnym obwodu jest Kirow, odległy od Moskwy o 896 km. Inne duże miasta obwodu to: Kirowo-Czepieck, Słobodskoj, Wiatskije Polany, Kotielnicz. W skład obwodu kirowskiego wchodzi: 39 rejonów municypalnych, 5 wydzielonych okręgów miejskich i jedno miasto zamknięte Pierwomajskij.
Obwód kirowski graniczy od wschodu z Krajem Permskim i Republiką Udmurcką, od północy z Republiką Komi i obwodem archangielskim, od zachodu z obwodami: wołogodzkim, kostromskim i niżnonowogrodzkim, a od południa z republikami: Mari El i Tatarstanu.
Obwód kirowski powstał w 1936 r. z połączenia obszaru wydzieleniu z Udmurckiej ASRR i Kraju Kirowskiego (powstał w 1934 r. z części terytorium guberni wiackiej włączonej w 1929 r. do Obwodu niżnonowogrodzkiego). Obwód kirowski graniczy z większą liczbą regionów niż jakikolwiek inny w Rosji.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Obwód położony jest w północno-zachodniej części Niziny Wschodnioeruopejskiej, w środkowo-wschodniej części Rosji europejskiej.

Rzeźba terenu[edytuj | edytuj kod]

Obszar obwodu kirowskiego jest pagórkowaty. Teren obniża się z północnego-wschodu na południowy-zachód. Różnica wysokości wynosi 285 m (od 86 m do 337 m). W środkowej części obwodu znajdują się Uwał Wiacki, na północnym wschodzie Wyżyna Wierchniekamskaja (z najwyższym punktem obwodu - górą Krasnojar) a na północy Uwały Północne.

Hydrologia[edytuj | edytuj kod]

W obwodzie znajdują się 19 753 rzeki, o łącznej długości 66 650 km. Uwały Północne rozdzielają dorzecza dwóch rzek Dwiny i Wołgi. Znaczny obszar obwodu zajmuje dorzecze rzeki Wiatki, będącej prawym dopływem Kamy, należącej do zlewni Wołgi. Ujście Wiatki do Kamy znajduje się już na terytorium ościennego Tatarstanu. Z kolei Kama w swoim górnym biegu, również przepływa przez obwód kirowski[4]. Poza Wiatką i Kamą inne duże rzeki w obwodzie kirowskim to: Mołoma, Piżma, Łuza, Kobra i Czepca.
W regionie tym znajduje si również 4 500 jezior[5]. Do największych należą: Akszubeń (pow. 85 ha), Orłowskoje (63 ha), Muserskoje (32 ha). Najgłębszym jeziorem jest Leżninskoje - 36,6 m[6].
Cechą charakterystyczną północnej części obwodu jest duża ilość występujących tu bagien. W rejonie Wierchnokamskim zajmują około 40% powierzchni. Największe bagna to: Wołmienskoje - pow. 13 514 ha, Sałamatjewskoje - 10 556 ha i Kajsinskoje - 10 517 ha[7].

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Obwód kirowski znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego kontynentalnego. Bliskość Oceanu Arktycznego wpływa na częsty napływ chłodnego powietrza nad ten region. Stąd zimą występują silne mrozy a w letnich miesiącach zdarzają się przymrozki i nagłe ochłodzenia.
Średnia wieloletnia temperatura stycznia wynosi -13,5°C - -15°C a lipca +17°C - +19°C. Temperatury maksymalne osiągają +38°C - +40°C a minimalne -45°C - -50°C. Przeciętne roczne opady mieszczą się w przedziale 500-680 mm, na północy 590-680 mm, a na południu 500-550 mm.[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1920 r. na części Sarapułskiego ujezdu w guberni wiackiej utworzono Wotiacki Obwód Autonomiczny wchodzący w składy Rosyjskiej FSRR, a dwie wołosti włączono w skład Tatarskiej ASRR. Natomiast pozostałą część Sarapułskiego ujezdu włączono w skład guberni permskiej. W latach 1923-1929 w RFSRR przeprowadzono reformy mające na celu zlikwidowanie dawnego podziału terytorialno-administracyjnego i powstanie nowych większych regionów. 14 stycznia 1929 r. dekretem prezydium WCIK z terytorium guberni niżnonowogrodzkiej i wiackiej oraz z niewielkiej części guberni włodzimierskiej i kostoromskiej utworzono Obwód niżnonowogrodzki. 15 lipca 1929 r. utworzono Kraj Niżnonowogrodzki (od 1932 r. Gorkowski) w skład, którego weszły: obwód niżnonowogrodzki, Maryjski Obwód Autonomiczny i Czuwaska ASRR. Terytorium obwodu niżnonowogrodzkiego zostało podzielone na 4 okręgi: wiacki, kotielniczecki, niżnonowogrodzki i nolinski. W 1930 r. zniesiono podział na okręgi, a ich obszar przeszedł pod bezpośrednią władzę regionalną.
7 grudnia 1934 r. zmieniono nazwę miasta Wiatka na Kirow i jednocześnie z Kraju Gorkowskiego wydzielono Kraj Kirowski, w którego skład weszło 37 rejonów Kraju Gorkowskiego, Udmurcka ASRR oraz wotkiński i sarapułski rejon z obwodu swierdłowskiego.
W 1936 r. w oczekiwaniu na przyjęcie nowej konstytucji RFSRR zlikwidowano podział na Kraje. Z Kraju Kirowskiego wydzielono Udmurcką ASRR, a nazwę zmieniono na obwód kirowski. 22 października 1937 r. dekretem WCIK z obwodu kirowskiego wyłączono i przyłączono do Udmurckiej ASRR rejony: wotkiński, sarapułski, karakulinski i kijasowski. W 1941 r. do obwodu kirowskiego przyłączono z obwodu archangielskiego rejony: oparinski, łalski i podosinowski.


Władze[edytuj | edytuj kod]

Na czele obwodu stoi gubernator. Od 14 stycznia 2014 do czasu przeprowadzenia wyborów obowiązki gubernatora pełni Nikita Biełych[9]. Władzę ustawodawczą w obwodzie sprawuje lokalna Kirowska duma obwodowa złożona z 54 deputowanych. Władzę wykonawczą sprawuje regionalny rząd.

Tablice rejestracyjne[edytuj | edytuj kod]

Tablice pojazdów zarejestrowanych w obwodzie kirowskim mają oznaczenie 43 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Кировской область - Общие сведения (Oficjalna strona obwodu kirowskiego) (ros.)
  2. Предварительная оценка численности населения на 1 января 2014 года и в среднем за 2013 год (ros.)
  3. Численность постоянного населения, человек, Кировская область, значение показателя на начало года, городское население (ros.). ТЕРРИТОРИАЛЬНЫЙ ОРГАН ФСГС ПО КИРОВСКОЙ ОБЛАСТИ. [dostęp 2014-02-13].
  4. Klikaszewa A.N.: Энциклопедия земли Вятской. T. Том VII — Природа. Cz. Реки. Kirow: ГИПП «Вятка», 1997, s. 175-199. ISBN 5-86645-015-1. (ros.)
  5. Sołowjew A.N.: Энциклопедия земли Вятской. T. Том VII — Природа. Cz. Озёра. Kirow: ГИПП «Вятка», 1997, s. 200-222. ISBN 5-86645-015-1. (ros.)
  6. Кировская область в цифрах: краткий стат.сборник. Kirow: Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Кировской области, 2009, s. 80. ISBN 978-5-98214-030-2. (ros.)
  7. Ułanow A.N., Żurawlewa J.L., Sołowjew A.N.: Энциклопедия земли Вятской. T. Том VII — Природа. Cz. Болота, Болотные резерваты. Kirow: ГИПП «Вятка», 1997, s. 223-237. ISBN 5-86645-015-1. (ros.)
  8. Frienkiel M.O.: Энциклопедия земли Вятской. T. Том VII — Природа. Cz. Климат. Kirow: ГИПП «Вятка», 1997, s. 142-165. ISBN 5-86645-015-1. (ros.)
  9. http://pravo.gov.ru:8080/page.aspx?85844