Liswarta
| Liswarta | |
 Liswarta w gminie Popów, powiat kłobucki |
|
| Lokalizacja | |
| Źródło | Mzyki (powiat lubliniecki) 315 m n.p.m. |
| Ujście | Warta Kule 185,8 m n.p.m. |
| Długość | 93 km |
| Powierzchnia zlewni | 1558 km² |
| Największe dopływy | Biała Oksza, Czarna Oksza |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Rzeki Polski | |
Liswarta (niem. Lisswarthe) – rzeka w województwie śląskim, długości 93 km. Jej źródła znajdują się na Wyżynie Śląskiej, w gminie Woźniki, w Mzykach. Jest lewym dopływem Warty, do której uchodzi w okolicach wsi Kule.
Spis treści |
Bieg rzeki[edytuj]
Rzeka w środkowym biegu płynie wąską doliną (przełomem). W okolicach górnego biegu rzeki utworzony został Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą. Powierzchnia dorzecza wynosi 1558 km².
Znaczenie polityczne i gospodarcze[edytuj]
W dolnym biegu Liswarta stanowi umowną granicę między Małopolską, a Wielkopolską natomiast w górnym biegu stanowi ona część północnej krawędzi Górnego Śląska. Od miejscowości Łebki w gminie Herby do miejscowości Wędzina, w gminie Ciasna Liswarta stanowi granicę między powiatem lublinieckim i powiatem kłobuckim, a od Wędziny do Starokrzepic w gminie Krzepice stanowi granicę między powiatami kłobuckim i oleskim. W okresie międzywojennym na odcinku Łebki-Podłęże Królewskie stanowiła granicę państwową między II RP a III Rzeszą.
Od czasów średniowiecza nad brzegami Liswarty oraz przy jej dopływach powstawały kopalnie rud żelaza, były to rudy darniowe. W górnym biegu rzeki największe kopalnie rud żelaza powstawały w okolicy miejscowości Boronów, a największe kuźnice w miejscowościach Lisów oraz Tanina. W połowie XIX wieku powstał nawet projekt budowy walcowni w Taninie autorstwa hrabiego Karola von Aulock z Kochcic, jednak nie został on zrealizowany[1].
W górnym biegu rzeki znajduje się przy niej spora ilość stawów rybnych. Obecnie jest ona jednak o wiele mniejsza niż w XIX czy XVIII wieku. Stawy te wcześniej powstawały poprzez budowanie wałów i spiętrzanie wody nawet w pobliżu źródeł rzeki. Do tej pory wały te zachowały się w formie szczątkowej.
W przeszłości funkcjonowały różne odmiany nazwy rzeki takie jak Lizwarta, Liczwarta, Liszwarta, Lizdwarta czy Izdwarta[2].
Miejscowości nad Liswartą[edytuj]
- Gmina Woźniki
- Gmina Boronów
- Gmina Herby
- Gmina Olesno
- Gmina Krzepice
- Gmina Lipie
- Gmina Popów
- Gmina Miedźno
Dopływy[edytuj]
- Młynówka
- Pankówka
- Opatówka
- Olszynka
- Turza
- Piskara
- Piszczka
- Potok Jeżowski
- Biała Oksza[3]
- Czarna Oksza[3]
Przypisy
- ↑ Damian Gołąbek Dawne hutnictwo i górnictwo w okolicy Boronowa Boronów 2004, s.7-9
- ↑ Liczwarta w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom V (Kutowa Wola – Malczyce) z 1884 r.
- ↑ 3,0 3,1 Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Gminy Kłobuck (pol.). UMiG Kłobuck. [dostęp 2009-12-29]. s. 54.
|
|||||
