Lotniskowce typu Hiyō

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lotniskowce typu Hiyō
Japanese aircraft carrier Hiyo.jpg
„Hiyō”
Opis typu
Kraj budowy  Japonia
Użytkownicy  Cesarska Marynarka Wojenna
Stocznia stocznia marynarki wojennej Kawasaki w Kobe
stocznia marynarki wojennej Mitsubishi w Nagasaki
Wejście do służby 1942
Wycofanie 1945
Zbudowane okręty 2
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 23 770 ts
Długość całkowita: 219,32 m
Szerokość 26,7 m
Zanurzenie 8,15 m
Napęd 2 wały, 2 systemy generowanych turbin parowych, 6 kotłów wodnorurkowych Kampona
Prędkość 25,5 węzłów (47,2 km/h)
Zasięg 11 700 mil morskich (21 700 km) przy prędkości 18 węzłów (33 km/h)
Załoga 1187–1224 oficerów i marynarzy
Uzbrojenie 6 × 2 dział przeciwlotniczych kal. 127 mm Typ 89
8 × 3 działek przeciwlotniczych kal. 25 mm
Opancerzenie pas pancerny: 50 mm
pokład: 25 mm
Wyposażenie lotnicze 48–53 samoloty

Lotniskowce typu Hiyō (jap. 飛鷹型航空母艦 Hiyō-gata kōkūbokan?) – lotniskowce zbudowane dla Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej podczas II wojny światowej. Oba okręty tego typu zostały pierwotnie zamówione jako luksusowe liniowce pasażerskie, zanim zostały przejęte przez Cesarską Marynarkę Wojenną i przebudowane w 1941 roku. „Jun'yō” był pierwszym lotniskowcem tego typu ukończonym w maju 1942 roku, a miesiąc później wziął udział w inwazji na Wyspy Aleuckie. Oba okręty brały udział w wielu bitwach podczas kampanii na Guadalcanalu pod koniec 1942 roku. Ich samoloty były wiele razy używane bojowo z baz lądowych w bitwach na południowo-zachodnim Pacyfiku.

Hiyō” został storpedowany w czerwcu 1943 roku, zaś „Jun'yō” w listopadzie, oba okręty były naprawiane przez około trzy miesiące. Po naprawach jednostki spędzały większość czasu trenując i przewożąc samoloty, zanim powróciły do służby bojowej. „Hiyō” został zatopiony przez eksplozję paliwa, spowodowaną trafieniem przez amerykańską torpedę podczas bitwy na Morzu Filipińskim w połowie 1944 roku, podczas gdy „Jun'yō” został uszkodzony wieloma bombami. Pod koniec 1944, z braku samolotów „Jun'yō” był używany jako transportowiec. W grudniu został storpedowany, po czym był remontowany, aż do marca 1945 roku, gdy naprawy uznano za nieopłacalne. Okręt przeklasyfikowano na hulk, którym pozostał do końca wojny. Po kapitulacji Japonii we wrześniu 1945 roku, Amerykanie uznali lotniskowiec za niewarty remontu, w związku z czym został on zezłomowany na przełomie 1946 i 1947 roku.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Okręty zostały zamówione jako szybkie luksusowe liniowce pasażerskie „Izumo Maru” i „Kashiwara Maru” przez Nippon Yūsen (japońskie transportowe przedsiębiorstwo żeglugowe – NYK) pod koniec 1938 roku. W zamian za zwrot 60% kosztów ich budowy przez Ministerstwo Marynarki Wojennej zostały one przeznaczone do przebudowy na lotniskowce[1].

Podczas przebudowy okręty wyposażono w kadłub o podwójnym dnie, dodatkowe zbiorniki paliwa, dodatkowe grodzie poprzeczne i wzdłużne i wzdłużną gródź przedzielającą pomieszczenia turbin. Wzmocniono główny pokład, powiększono wysokość między pokładami, przemieszczono nadbudówkę i kabiny pasażerskie, aby ułatwić instalację wind lotniczych i hangarów, zostawiono przestrzeń dla dodatkowych kabli elektrycznych, zamontowano gruszkę dziobową i dodatkowe zbiorniki paliwa lotniczego przed i za maszynownią. Ze względu na oszczędność paliwa, NYK uznawało prędkością maksymalną wynoszącą 24 węzły (44 km/h) za wystarczającą dla szybkich liniowców, jednak marynarka wojenna chciała prędkości maksymalnej nie mniejszej niż 25,5 węzłów (47,2 km/h)[1].

Okręty miały długość całkowitą 219,32 m. Szerokość wynosiła 26,7 m, a zanurzenie 8,15 m. Wyporność standardowa wynosiła 23 770 ts (24 150 ton)[2]. Ich załoga liczyła od 1187 do 1224 oficerów i marynarzy[3].

Oba okręty były wyposażone w dwa systemy turbin parowych z przekładniami Mitsubishi-Curtis o mocy łącznej 56 250 shp (41 950 kW), napędzających dwie śruby o średnicy 5,5 m. Para była zapewniana przez sześć kotłów wodnorurkowych; „Jun'yō” posiadał trójwalczakowe kotły parowe Mitsubishi, wytwarzające parę o ciśnieniu 40 at i temperaturze 420 °C, podczas gdy „Hiyō” posiadał kotły parowe Kawasaki-La Mont. Ich maszynownia, zaprojektowana do służby handlowej, była ponad cztery razy cięższa niż na specjalnie zbudowanym lotniskowcu „Hiryū”. Prędkość projektowa okrętów wynosiła 25,5 węzłów, jednak obydwie jednostki przekroczyły ją minimalnie podczas prób morskich. Przewoziły one 4100 t mazutu, co dawało im zasięg 11 700 mil morskich (21 700 km) lub większy przy prędkości 18 węzłów (33 km/h)[4].

Pokład startowy[edytuj | edytuj kod]

Pokład startowy miał długość 210,3 m, a szerokość 27,3 m[5]. Duża nadbudówka została zamontowana na sterburcie i była połączona, po raz pierwszy na japońskim lotniskowcu, z kominem. Komin był wychylony o 26° na zewnątrz, aby utrzymywać gorące spaliny z dala od pola operacji powietrznych[6]. Okręty zostały zaprojektowane z dwoma zbudowanymi na sobie hangarami, każdy o długości ok. 153 m, szerokości 15 m i wysokości 5 m. Każdy hangar mógł być podzielony przez cztery zasłony przeciwpożarowe i zostały one także wyposażone w dozowniki piany przeciwpożarowej po każdej stronie. Hangary były obsługiwane przez dwie kwadratowe windy lotnicze z zaokrąglonymi narożnikami, o boku równym 14 m. Windy lotnicze miały maksymalny udźwig 5000 kg i zajmowało im 15 sekund, aby przejechać z dolnego hangaru na pokład startowy. Okręty były wyposażone w elektrycznie operowane aerofiniszery Typ Kure model 4 z dziewięcioma linami hamującymi. Zainstalowano także dwie bariery awaryjne Typ 3. Nie zamontowano jednak żadnych katapult startowych. Okręty miały także dźwig na bakburcie pokładu startowego, tuż za rufową windą lotniczą[7].

Grupa lotnicza miała według planów składać się oryginalnie z 12 myśliwców Mitsubishi A5M plus cztery w rezerwie, 18 bombowców nurkujących Aichi D3A plus dwa w rezerwie i 18 samolotów torpedowych Nakajima B5N. W momencie wejścia do służby okrętów w 1942 roku A5M zostały wymienione na tuzin A6M Zero i kolejne trzy A6M w rezerwie. Z powodu wniosków wyciągniętych z bitwy o Midway liczba myśliwców na lotniskowcach została zwiększona do 21 A6M, a liczbę innych samolotów zmniejszono do 12 D3A i 9 B5N. Pod koniec roku sześć kolejnych A6M zastąpiło taką samą liczbę D3A. Mimo że było możliwe zmieszczenie wszystkich tych samolotów w hangarach, osiem lub dziewięć samolotów stało zazwyczaj na pokładzie startowym, aby zmniejszyć ciasnotę panującą w hangarach[8].

Opancerzenie, uzbrojenie i sensory[edytuj | edytuj kod]

Z powodu przebudowy z liniowca oceanicznego dodanie dużej ilości pancerza było nie możliwe, chociaż okręty posiadały podwójny kadłub. Dwie płyty stali Ducol, każda o grubości 25 mm, chroniły obydwie strony maszynowni okrętów. Zbiorniki paliwa lotniczego i magazyny były chronione przez jedną warstwę stali Ducol. Dodatkowo, maszynownia została wielokrotnie podzielona przez poprzeczne i wzdłużne grodzie, aby ograniczyć wszelkie przecieki[9].

Ich główne uzbrojenie składało się z dwunastu 127 mm dział przeciwlotniczych Typ 89 w dwudziałowych wieżach zamontowanych na sponsonach burtowych po obydwóch stronach kadłuba[10]. Strzelały one 23,45 kg pociskami z szybkostrzelnością wynoszącą od 8 do 14 strzałów na minutę z prędkością wylotową 700–725 m/s pod kątem 45°. Maksymalny zasięg tych dział wynosił 14 800 m, a maksymalny pułap 9400 m[11]. Okręty były też wyposażone w osiem potrójnych 25 mm działek przeciwlotniczych Typ 96, także zamontowanych na sponsonach burtowych po obydwóch stronach kadłuba[9]. Strzelały one 0,25 kg pociskami przy prędkości wylotowej 900 m/s pod kątem 50°. Maksymalny zasięg tych działek wynosił 7500 m, a maksymalny pułap 5500 m. Maksymalna efektywna szybkostrzelność wynosiła tylko od 110 do 120 strzałów na minutę z powodu częstej potrzeby wymieniania magazynków o pojemności 15 pocisków[12]. W połowie 1943 roku zostały dodane kolejne cztery potrójne działka, a pod koniec 1943 roku i na początku 1944 roku dodano następne cztery potrójne zestawy. Dwa z ostatnich czterech działek zostały zamontowane na rufie, a pozostałe zainstalowano przed i za nadbudówką. Dodano także 12 pojedynczych działek, z których część była przenośna – na pokładzie startowym znajdowały się miejsca ich mocowania. Po bitwie na Morzu Filipińskim w czerwcu 1944 roku uzbrojenie przeciwlotnicze „Jun'yō” wzmocniono następnymi trzema potrójnymi działkami, dwoma podwójnymi i 18 pojedynczymi kal. 25 mm Typ 96, oraz sześcioma wyrzutniami rakiet o pojemności 28 pocisków każda[13]. Rakiety te, kal. 120 mm, ważyły 22,5 kg, a maksymalna prędkość wylotowa wynosiła 200 m/s. Ich maksymalny zasięg wynosił 4800 m[14]. W październiku 1944 roku „Jun'yō” posiadał 91 działek kal. 25 mm, w tym 57 na 19 stanowiskach potrójnych, cztery na podwójnych i 30 pojedynczych[13].

Dwa systemy kontroli ognia przeciwlotniczego Typ 94, jeden po każdej stronie okrętu, służyły do naprowadzania dział Typ 89. Każdy system posiadał 4,5 m dalmierz. Kiedy „Jun'yō” wszedł do służby tylko dalmierze były zainstalowane, zaś systemy kontroli ognia dodano później. Cztery systemy kontroli ognia Typ 95 obsługiwały 25 mm działka, a kolejna para została dodana na początku 1943 roku. Wczesne ostrzeganie przed nadciągającym atakiem powietrznym zapewniały dwa radary powietrzne Typ 2, Mark 2, Model 1. Pierwszy z nich zamontowano na górze nadbudówki między połową a końcem 1942 roku na każdym z okrętów, a drugi dodano w 1943 roku. Ten ostatni dodany radar został zamontowany na bakburcie za rufową windą lotniczą[15]. Mniejszy radar powietrzny Typ 3, Mark 1, Model 3 zainstalowano na „Jun'yō” w 1944 roku[16].

Okręty[edytuj | edytuj kod]

Okręt Oryginalna nazwa Stocznia Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby Los
Hiyō” (飛鷹) „Izumo Maru” stocznia marynarki wojennej Kawasaki w Kobe 30 listopada 1939 24 czerwca 1941 31 lipca 1942 zatopiony 21 czerwca 1944 podczas bitwy na Morzu Filipińskim
Jun'yō” (隼鷹) „Kashiwara Maru” stocznia marynarki wojennej Mitsubishi w Nagasaki 20 marca 1939 26 czerwca 1941 3 maja 1942 zezłomowany w latach 1946–1947

Przebieg służby[edytuj | edytuj kod]

Okręty zostały zakupione przez Ministerstwo Marynarki Wojennej 10 lutego 1941 roku za cenę 48 346 000 jenów, a ich uzbrojenie i samoloty kosztowały kolejne 27 800 000 jenów. Przebudowa obu okrętów kosztowała w budżecie 38 073 000 jenów. Całkowita suma ich zakupu, uzbrojenia, grupy lotniczej i przebudowy wyniosła razem 114 219 000 jenów. „Kashiwara Maru” i „Izumo Maru” zostały tymczasowo przemianowane odpowiednio na okręt nr 1001 i okręt nr 1002, by utrzymać ich przebudowę w tajemnicy. „Jun'yō” był początkowo klasyfikowany jako pomocniczy lotniskowiec, jednak po stracie czterech japońskich lotniskowców w bitwie o Midway został on w lipcu przeklasyfikowany na regularny lotniskowiec. „Hiyō”, ukończony po utracie tych lotniskowców, otrzymał tą klasyfikację od samego początku[17].

Pomimo tego, że „Jun'yō” został zwodowany kilka dni po „Hiyō”, to został przyjęty do służby jako pierwszy, w maju 1942 roku. Przydzielony do 4. Dywizjonu Lotniskowców 1. Floty Powietrznej razem z „Ryūjō”, został wyznaczony do wsparcia inwazji na Wyspy Aleuckie, dywersyjnego ataku, który miał wesprzeć uderzenie na Midway. „Jun'yō” miał na pokładzie 18 A6M2 Zero i 18 D3A dla tej operacji. Okręt rozpoczął swoje pierwsze naloty powietrzne o świcie 3 czerwca na Dutch Harbor na wyspie Unalaska. „Jun'yō” osiągnął niewiele podczas tej operacji, tracąc pięć własnych samolotów, podczas gdy jego samoloty zestrzeliły pięć amerykańskich samolotów[18].

Po powrocie do Truk 9 października obydwa siostrzane okręty zostały przydzielone do 2. Dywizjonu Lotniskowców w celu rozpoczęcia operacji przeciwko amerykańskim wojskom w rejonie Guadalcanalu jako część 3. Floty[19]. 15 października obydwa lotniskowce dopłynęły do okolic wyspy Malaita w archipelagu Wysp Salomona, a ich samoloty odkryły konwój zaopatrzeniowy kierujący się w stronę Guadalcanalu, który był eskortowany przez niszczyciel USS „Meredith”. Ich samoloty zaatakowały i zatopiły „Meredith”. Następnego dnia lotniskowce odnalazły mały transportowiec wodnosamolotów USS „McFarland” koło Przylądka Lunga wyładowującego paliwo lotnicze do barek. Bombowce nurkujące z obydwóch lotniskowców zniszczyły rufę okrętu, jednak nie udało im się zatopić „McFarlanda”. Obydwie jednostki miały odegrać ważną rolę w japońskiej próbie odbicia Guadalcanalu i zostały przydzielone do sił atakujących dla tej operacji. Ich samoloty miały zapewniać osłonę z powietrza po japońskim nocnym ataku, który miał zająć Henderson Field, a następnie miały one wylądować na tym lotnisku[20], jednak problemy z maszynownią na „Hiyō” zmusiły go do powrotu do Truk. Zanim „Hiyō” opuścił rejon Guadalcanalu przekazał on część swoich samolotów na drugi lotniskowiec[21].

Pod koniec października 1942 roku, podczas walk o Guadalcanal, „Jun'yō” wziął udział w bitwie koło wysp Santa Cruz. W tym czasie jego grupa lotnicza składała się z 18 A6M, 18 D3A i 9 B5N. Samoloty trafiły w lotniskowiec USS „Hornet”, pancernik „South Dakota” i lekki krążownik „San Juan”, jednak zadały tylko lekkie uszkodzenia. Jednakże trafienie torpedy jednego z B5N zmusiło Amerykanów do porzucenia próby naprawy lotniskowca „Hornet”[22]. W międzyczasie pozostałe samoloty „Hiyō” odleciały do Rabaul 23 października, skąd zapewniały wsparcie powietrzne dla wojsk japońskich na Guadalcanalu. Jeden oddział z grupy powietrznej został przeniesiony do Buin na Nowej Gwinei 1 listopada i wziął udział w bitwie morskiej pod Guadalcanalem w połowie tego miesiąca. Samoloty, które pozostały w Rabaulu odleciały do Truk 11 listopada, a oddział w Buin został przeniesiony z powrotem do Japonii 14 grudnia[23].

W połowie listopada 1942 roku „Jun'yō” został wyznaczony do zapewnienia osłony powietrznej konwojowi transportującemu posiłki dla japońskich wojsk na Guadalcanalu podczas trzydniowej bitwy morskiej pod Guadalcanalem. Myśliwce lotniskowca nie były w stanie tego wykonać; siedem transportowców zostało zatopionych, a kolejne cztery zostały uszkodzone[24]. Pomiędzy grudniem 1942 roku a styczniem 1943 roku lotniskowiec osłaniał kilka konwojów transportujących posiłki do Wewak na Nowej Gwinei, a jego grupa lotnicza bazowała tam przez kilka dni, by ochraniać siły lądowe w tym rejonie, zanim powróciła do Truk 20 stycznia. Okręt następnie osłaniał ewakuację wojsk z Guadalcanalu na początku lutego[25].

„Hiyō” powrócił do Japonii w grudniu, zaś „Jun'yō” w lutym. Oba okręty powróciły do Truk pod koniec marca[19][21], a ich grupy lotnicze zostały wyznaczone na początku kwietnia do wzięcia udziału w operacji I-Go, ofensywy powietrznej przeprowadzonej przez bazujące na lądzie samoloty przeciwko alianckim bazom na Wyspach Salomona i Nowej Gwinei[26]. Okręty powróciły do Japonii pod koniec maja i wypłynęły w kierunku Truk 7 czerwca[19], jednak 10 czerwca „Hiyō” został storpedowany przez okręt podwodny USS „Trigger” i zmuszony do powrotu do portu w celu dokonania napraw[21]. Jego samoloty poleciały do Truk 15 lipca i zostały przydzielone do lekkiego lotniskowca „Ryūhō[27]. Okręt był naprawiany w Yokosuce do 15 września[21]. Grupa lotnicza „Jun'yō” została przeniesiona do Buin na Nowej Gwinei 2 lipca w odpowiedzi na amerykańskie lądowanie na wyspie Rendova 30 czerwca. Po zostawieniu tam swoich samolotów lotniskowiec wrócił do Japonii pod koniec lipca[28].

„Jun'yō” przetransportował samoloty do Singapuru w połowie sierpnia, a także żołnierzy i wyposażenie na Karoliny następnego miesiąca. 5 listopada 1943 roku okręt został trafiony torpedą okrętu podwodnego USS „Halibut”, jednak uszkodzenia były lekkie, pomimo uszkodzonego steru. Okręt był naprawiany i remontowany do 29 lutego 1944 roku w Kure[19]. Grupy lotnicze obu lotniskowców zostały ponownie ustanowione w Singapurze 1 listopada[26]. Samoloty przeniesiono do Truk 1 grudnia, a następnie do Kaviengu pod koniec grudnia, zanim dotarły do Rabaul 25 stycznia 1944 roku. Ocalałe maszyny były z powrotem w Truk 20 lutego, a grupa lotnicza została rozwiązana[26].

„Hiyō” opuścił Japonię 24 listopada wypływając w kierunku Singapuru. Dotarł do Singapuru 3 grudnia i został natychmiast przekazany do służby jako transportowiec samolotów, wykonując to zadanie do stycznia, kiedy powrócił do Japonii[21]. W międzyczasie Cesarska Marynarka Wojennej restrukturyzowała grupy lotnicze na lotniskowcach, tak że jedna grupa lotnicza była przydzielana do jednego dywizjonu lotniskowców, przez co 1 marca 652. Grupa Lotnicza została przydzielona do 2. Dywizjonu Lotniskowców, w skład którego wchodziły „Hiyō”, „Jun'yō” i „Ryūhō”. Grupa lotnicza była ostatnia w priorytecie rozbudowy i 1 kwietnia posiadała tylko 30 A6M model 21, 13 A6M model 52 i 4 D3A, podczas gdy według oryginalnych założeń miała się składać z 81 myśliwców, 36 bombowców nurkujących i 27 samolotów torpedowych. Okręty przeprowadzały trening dla swoich samolotów na Morzu Wewnętrznym do 11 maja, kiedy popłynęły do Tawi-Tawi na Filipinach[29]. Nowa baza leżała bardzo blisko pól naftowych na Borneo, których marynarka wojenna bardzo potrzebowała, a także była blisko położona od Palau i zachodnich Karolin, gdzie Japończycy oczekiwali kolejnego amerykańskiego ataku. Jednakże baza ta nie posiadała żadnego lotniska lądowego, na którym można by było trenować nowych pilotów, a amerykańskie okręty podwodne były bardzo aktywne w tych okolicach, co ograniczało japońskie okręty jedynie do kotwiczenia[30].

Bitwa na Morzu Filipińskim[edytuj | edytuj kod]

„Jun'yō” w Sasebo w 1945 roku

Kiedy japońska flota popłynęła do wyspy Guimares w środkowej części Filipin 13 czerwca, gdzie zamierzała ćwiczyć operacje lotniskowców w rejonie lepiej chronionym przed okrętami podwodnymi, wiceadmirał Jisaburō Ozawa dowiedział się o amerykańskim ataku na Wyspy Mariańskie poprzedniego dnia. Po dotarciu do Guimares flota uzupełniła paliwo, a następnie skierowała się na Morze Filipińskie, gdzie wykryła Task Force 58 18 czerwca. Amerykanom nie udało się zlokalizować okrętów Ozawy tego dnia, a Japończycy skierowali się na południe, aby utrzymywać stałą odległość pomiędzy nimi, a amerykańskimi lotniskowcami, ponieważ Ozawa zdecydował się przypuścić ataki powietrzne rankiem następnego dnia. W tym czasie 652. Grupa Lotnicza składała się z 81 A6M, 27 D3A, 9 bombowców nurkujących D4Y i 18 samolotów torpedowych B6N, które w przybliżeniu były równomiernie podzielone między trzema okrętami. Gdy w końcu japońskie lotniskowce przypuściły wielokrotne ataki powietrzne przeciwko amerykańskim okrętom – nie udało się ich zlokalizować, samoloty nie spowodowały żadnych uszkodzeń, przy czym większość z nich stracono[31].

O zmierzchu Japończycy skręcili na północny zachód w celu przegrupowania się i uzupełnienia paliwa, a Amerykanie skierowali się na zachód, by zmniejszyć odległość pomiędzy flotami. Odkryli oni wycofujące się japońskie okręty popołudniu następnego dnia i wiceadmirał Marc Mitscher rozkazał przypuścić atak powietrzny[32]. „Hiyō” został trafiony przez dwie bomby, z których jedna wybuchła nad mostkiem, zabijając lub raniąc całą jego obsadę. Okręt został także trafiony torpedą zrzuconą przez TBF Avenger z lotniskowca USS „Belleau Wood”. Wybuch zniszczył pomieszczenia maszynowni na sterburcie oraz wzniecił pożar, jednak „Hiyō” mógł kontynuować rejs, aczkolwiek przy mniejszej prędkości. Dwie godziny później wyciekająca benzyna zapaliła się, co spowodowało ogromną eksplozję i w jej następstwie brak elektryczności na okręcie. Pożar był nie do opanowania i „Hiyō” zatonął rufą[21] na pozycji 16°20′N 132°32′E/16,333333 132,533333[13]. Ok. 1000 ludzi zostało uratowanych przez eskortujące go niszczyciele, jednak 247 oficerów i marynarzy zginęło na pokładzie lotniskowca[21].

„Jun'yō” został trafiony przez dwie bomby w pobliżu nadbudówki. Uszkodzenia nie były ciężkie, ale spowodowały przerwanie operacji lotniczych[19]. 652. Grupa Lotnicza zgłosiła zestrzelenie dwóch myśliwców F6F Hellcat i dziewięciu samolotów torpedowych TBF Avenger, jednak sama straciła 11 samolotów, a kolejne trzy były zmuszone wodować. Pod koniec bitwy grupa składała się z 11 A6M5, 5 A6M2 i 1 B6N i została rozwiązana 10 lipca. Większość z jej pozostałego personelu została przeniesiona do 653. Grupy Lotniczej[33].

Dalsze losy „Jun'yō”[edytuj | edytuj kod]

Po naprawach w Kure okręt pozostawał na Morzu Wewnętrznym bez samolotów do 27 października, kiedy został wyznaczony do przetransportowania materiałów na Borneo. 3 listopada „Jun'yō” został zaatakowany przez okręt podwodny USS „Pintado”, jednak eskortujący go niszczyciel „Akikaze” celowo poświęcił się zasłaniając lotniskowiec i zatonął z całą załogą[19]. Podczas powrotu do Manili lotniskowiec został zaatakowany przez okręty podwodne USS „Sea Devil”, „Plaice” i „Redfish” rankiem 9 grudnia 1944 roku. „Jun'yō” został trafiony przez trzy torpedy, jednak był w stanie kontynuować rejs na jednym silniku. Okręt dotarł do Sasebo następnego dnia i rozpoczął naprawy 18 grudnia[19].

Naprawy zostały przerwane w marcu 1945 roku z powodu braku materiałów i okręt został przesunięty z doku do zatoki Ebisu w Sasebo 1 kwietnia. Próby zakamuflowania okrętu rozpoczęły się 23 kwietnia, a 20 czerwca został on przemianowany na okręt strażniczy. 5 sierpnia rozkazano usunąć uzbrojenie z „Jun'yō”, a 2 września okręt poddano aliantom. Amerykański zespół techniczny ocenił stan okrętu 8 października i uznał naprawę jednostki za całkowicie nieopłacalną. „Jun'yō” został skreślony z listy floty 30 listopada i zezłomowany w Sasebo pomiędzy 1 czerwca 1946 a 1 sierpnia 1947 roku[13].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Lengerer & Rehm-Takahara, s. 15, 17.
  2. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 107.
  3. Jentschura, Jung i Mickel, s. 52.
  4. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 189–190.
  5. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 108–109.
  6. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 113–114.
  7. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 108–114.
  8. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 111.
  9. 9,0 9,1 Lengerer & Rehm-Takahara, s. 188.
  10. Chesneau, s. 183.
  11. Campbell, s. 192–193.
  12. Campbell, s. 200.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 Lengerer & Rehm-Takahara, s. 193.
  14. Campbell, s. 216.
  15. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 188–189, 193.
  16. Stille, s. 23.
  17. Lengerer & Rehm-Takahara, s. 106–107.
  18. Brown, s. 145–148.
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 19,4 19,5 19,6 Tully (1999).
  20. Brown, s. 178–179.
  21. 21,0 21,1 21,2 21,3 21,4 21,5 21,6 Tully (2006).
  22. Brown, s. 181–186.
  23. Hata, s. 64–65.
  24. Brown, s. 188–193.
  25. Hata, s. 62–63.
  26. 26,0 26,1 26,2 Hata, s. 63, 65.
  27. Hata, s. 65.
  28. Hata, s. 63.
  29. Hata, s. 63, 80–81.
  30. Polmar & Genda, s. 380–381.
  31. Brown, s. 252, 257–62.
  32. Brown, s. 263–264.
  33. Hata, s. 82.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anthony P. Tully: IJN Hiyo: Tabular Record of Movement (ang.). W: Kido Butai [on-line]. Combinedfleet.com, 2006. [dostęp 7 sierpnia 2012].
  • Anthony P. Tully: IJN Junyo: Tabular Record of Movement (ang.). W: Kido Butai [on-line]. Combinedfleet.com, 1999. [dostęp 7 sierpnia 2012].
  • Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. Annapolis: United States Naval Institute, 1977. ISBN 0-87021-893-X.
  • Hans Lengerer, Tomoko Rehm-Takahara: The Japanese Aircraft Carriers Junyo and Hiyo. W: Andrew Lambert: Warship IX. London: Conway Maritime Press, 1985, s. 9–19, 105–114, 188–193. ISBN 0-85177-403-2.
  • Ikuhiko Hata: Japanese Naval Aces and Fighter Units in World War II. Yasuho Izawa, Don Cyril Gorham (tłumacz). Annapolis: Naval Institute Press, 1975 (oryginalny), 1989 (tłumaczenie). ISBN 0-87021-315-6.
  • J. D. Brown: Carrier Operations in World War II. Annapolis: Naval Institute Press, 2009. ISBN 978-1-59114-108-2.
  • John Campbell: Naval Weapons of World War II. Annapolis: Naval Institute Press, 1985. ISBN 0-87021-459-4.
  • Mark Stille: Imperial Japanese Navy Aircraft Carriers 1921–1945. T. 109. Oxford: Osprey Publishing, 2005, seria: New Vanguard. ISBN 1-84176-853-7.
  • Norman Polmar, Minoru Genda: Aircraft Carriers: A History of Carrier Aviation and Its Influence on World Events. T. 1, 1909–1945. Washington, D.C.: Potomac Books, 2006. ISBN 1-57488-663-0.
  • Roger Chesneau: Conway's All the World's Fighting Ships 1922-1946. Greenwich: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7.