Mój Nikifor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mój Nikifor
Gatunek Dramat obyczajowy
Data premiery 24 września 2004
Kraj produkcji Polska
Język polski
Czas trwania 97 minut
Reżyseria Krzysztof Krauze
Scenariusz Joanna Kos-Krauze,
Krzysztof Krauze
Główne role Krystyna Feldman,
Roman Gancarczyk,
Lucyna Malec
Muzyka Bartłomiej Gliniak
Zdjęcia Krzysztof Ptak
Scenografia Magdalena Dipont
Kostiumy Dorota Roqueplo
Montaż Krzysztof Szpetmański
Produkcja Juliusz Machulski
Wytwórnia Studio Filmowe Zebra
Telewizja Polska - Agencja Filmowa
Canal+ Polska
Dystrybucja Best Film

Mój Nikiforpolski film fabularny z 2004 roku w reżyserii Krzysztofa Krauzego na podstawie pomysłu Joanny Kos-Krauze.

Podstawą scenariusza była oparta na autentycznych wydarzeniach historia spotkania i przyjaźni Nikifora Krynickiego, samouka, analfabety, zaliczanego do najwybitniejszych malarzy-prymitywistów, z młodszym o dwadzieścia osiem lat Marianem Włosińskim, absolwentem ASP i dekoratorem w krynickim uzdrowisku, który dla Nikifora zrezygnował z własnej kariery i poświęcił spokój rodziny.

Główną, tytułową rolę zagrała kobieta, Krystyna Feldman, dotychczas znana z licznych wyrazistych ról epizodycznych i ról drugoplanowych. Jej kreacja była nagradzana nie tylko na najważniejszych festiwalach w Polsce, ale i na świecie, m.in. w Karlowych Warach, Manili, Kijowie i Valladolid.

Film, który jest obrazem wyjątkowym w dorobku Krzysztofa Krauzego, dotychczas znanego z zaangażowanego kina społecznego, został chłodno przyjęty przez rodzimą krytykę. Zupełnie inaczej ocenili go recenzenci zagraniczni oraz jurorzy międzynarodowych festiwali filmowych. Obraz otrzymał Kryształowy Globus, główną nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach. Ponadto był doceniany m.in. w Atenach, Denver, Chicago i Łodzi, gdzie Krzysztof Ptak zdobył wyróżnienie za najlepsze zdjęcia na Camerimage.

Zdjęcia do filmu powstały od 3 marca do 1 czerwca 2004. Plenery to: Warszawa, Krynica-Zdrój, Nowy Sącz, Piwniczna-Zdrój.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Głosy krytyków[edytuj | edytuj kod]

Jak na zaimek dzierżawczy "mój" w tytule to zadziwiająco mało jest w tym filmie emocji i osobistego tonu. Wiele tu za to literalnej – żeby choć jeszcze naiwnej – ilustracji, nastawionej bardziej na mimetyczne, a przez to "bezpłciowe", kopiowanie świata niż na tropienie w nim tego, co niepojęte i transcendentalne. (...)
To nie Nikifor jest w centrum zainteresowania Krauzego, a Marian Włosiński, człowiek, który przez ostatnie dziewięć lat życia artysty, gdy ten chorował na gruźlicę, z wielkim oddaniem opiekował się nim, płacąc za to rozpadem własnej rodziny. I czymś chyba jeszcze. W końcu Włosiński był malarzem, absolwentem krakowskiej ASP, który zarzucił własną twórczość. Dlaczego to zrobił? Uznał, że ma misję do spełnienia? Uwierzył w iskrę bożą wielkiego niemoty, w jego naiwny geniusz? Czy może stracił wiarę w siebie? Na te pytania, niestety, w filmie Krauzego nie dostajemy odpowiedzi, a przecież one byłyby tu najciekawsze. (...)
W tym filmie tak naprawdę jest tylko jedna scena, która robi wrażenie: ta, kiedy Nikifor w ubraniu kładzie się do łóżka i zasypia z bezwładnie opuszczoną nogą, której nie ma siły podciągnąć. Kupka ludzkiego nieszczęścia, nad którą pochyla się Bóg. To jedyny moment, kiedy w filmie Krauzego czuć oddech Tajemnicy. (...)
I o dziwo, piękne, natchnione malarstwem Nikifora zdjęcia Krzysztofa Ptaka paradoksalnie tylko wzmacniają ten niedosyt. Mój niedosyt.
(...) Film otwiera długie ujęcie twarzy Nikifora w bliskim planie. Tak, Nikifora, chociaż jest to Krystyna Feldman. (...) Cały film opowiadany jest potem tak, jak mógłby oglądać rzeczywistość sam Nikifor; jak mógłby, gdyby był świadkiem sytuacji (najczęściej nie jest), które film pokazuje. (...) Widziałby więc, że jacyś ludzie ustawiają jakieś wielkie portrety, pewien mężczyzna, którego zna i nie zna (bo takie były jego stosunki ze wszystkimi) rozmawia w domu z dziećmi, jakaś kobieta wystukuje coś na maszynie, jacyś ludzie ruszają w tany na jakiejś sali, w jakimś pokoju chichoczą pielęgniarki – itd., ale jaki to ma związek z nim, Nikiforem, nie mógłby odgadnąć. (...) Z tych miałkich, mało wyrazistych i jakby przypadkowych migawek nie buduje się właściwie żadne opowiadanie, sugerowana rzeczywistość wydaje się dziwnie pozbawiona znaczeń, jak napisy Nikifora na jego obrazkach. To zniechęca, uniemożliwia nawiązanie z filmem głębszego kontaktu. Nawet postać samego Nikifora po wstrząsie pierwszego ujęcia już słabiej przykuwa uwagę; nic więcej w tej postaci przecież nie przybywa, bo nie może. (...)
Ambitny eksperyment – nieudany? Lecz coś jednak po obejrzeniu filmu pozostaje: szokujące wrażenie obcowania z inkubem, a w istocie z fenomenem roli Krystyny Feldman, olśniewające piękno zdjęć Krzysztofa Ptaka – i obrazki Nikifora, czyli Epifaniusza Drewniaka, które widzimy w zakończeniu. I one są w "Moim Nikiforze" – podobnie jak w tej biografii – najważniejsze.

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • 2005 – Festiwal Filmów Europejskich w Atenach:
    • Nagroda Dziennikarzy
  • Inne nagrody indywidualne dla Krystyny Feldman:
    • "Złota Kaczka" przyznawana przez czytelników miesięcznika Film dla najlepszej aktorki 2004 roku
    • 2005 – Najlepsza rola kobieca na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Kijowie
    • 2005 – Najlepsza rola kobieca na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Manili
    • 2005 – Najlepsza rola kobieca na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Valladolid
    • 2006 – Najlepsza rola kobieca na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Pune
    • 2006 – Najlepsza rola kobieca na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Autorskich w Rabacie

Przypisy

  1. recenzja, w: "Film" 9/2004, s.95
  2. "Widzący", w: "Kino" 10/2004, s.41

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]