Marta Kubišová

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Marta Kubišová (2010)

Marta Kubišová (ur. 1 listopada 1942 w Czeskich Budziejowicach) – czeska piosenkarka lat 60., wielokrotna zdobywczyni nagrody Złotego Słowika. Sygnatariuszka Karty 77.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Początki kariery[edytuj | edytuj kod]

Pragnęła, jak jej ojciec, studiować medycynę, jednak władze komunistyczne nie dopuściły jej do studiów z racji inteligenckiego pochodzenia. Przez wiele lat pracowała przy produkcji szkła. W roku 1964 wygrała konkurs wokalny w Pardubicach i zajęła się karierą estradową. Także w 1964 rozpoczęła pracę w praskim teatrze muzycznym Rokoko. Współtworzyła też wraz z Heleną Vondráčkovą i Václavem Neckářem niezwykle popularne trio Golden Kids, rozwiązane w 1970.

Przed zakazem występów zdążyła jeszcze wydać płytę Songy a balady (1969).

Prowokacja Służby Bezpieczeństwa[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 1968 zaśpiewana przez Kubišovą piosenka Modlitwa dla Marty, wykonana do programu rozrywkowego Piosenki dla Rudolfa III, stała się nieformalnym hymnem końca praskiej wiosny. Władze postanowiły stopniowo odsunąć piosenkarkę od występów publicznych. W tym celu nawet zmieniono zasady przyznawania nagrody Złotego Słowika, którą Kubišová powinna była wygrać w 1969, podobnie jak wygrała m.in. rok wcześniej – połączono kilka kategorii i zniszczono część kartek pocztowych przysłanych na Kubišovą. Oficjalnie zajęła w ten sposób miejsce siódme, nie pozwalające już na uroczyste wręczenie nagrody. W lutym 1970 Służba Bezpieczeństwa przygotowała pornograficzne fotomontaże z jej udziałem i rozesłała je do instytucji kulturalnych i przyjaciół artystki. Efektem był całkowity ostracyzm na oficjalnych imprezach. Na polecenie władz skasowano wiele oryginalnych tzw. taśm matek w czechosłowackim radiu. W mediach istniał formalny zakaz wymieniania jej nazwiska a sama piosenkarka wyprowadziła się z Pragi w poszukiwaniu pracy. Przez lata mieszkała na wsi, gdzie trudniła się chałupnictwem (wyrabiała maskotki z modeliny), w latach 80. wróciła do Pragi, gdzie pracowała jako urzędniczka w wydziale budownictwa urzędu miejskiego. W tym czasie uczestniczyła w wielu nielegalnych, dysydenckich, niezależnych festiwalach piosenki.

Pierwsze publiczne pojawienie się Kubišovej nastąpiło w grudniu 1988 podczas demonstracji z okazji 40-lecia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, gdzie zaśpiewała czechosłowacki hymn Kde domov můj. W grudniu 1989 podczas Aksamitnej Rewolucji w Pradze zaśpiewała z balkonu Placu Wacława Modlitwę do Marty i, ponownie, hymn Czechosłowacji. Od tego czasu wydała kilka nowych płyt i wystąpiła w filmach.

Zajmuje się działalnością charytatywną i prowadzi program telewizyjny o zwierzętach w schroniskach Chcete mě?

W 1995 została odznaczona Medalem Za zasługi II stopnia.

Jest jedną z głównych bohaterek książki Mariusza Szczygła Gottland (wydanie polskie - 2006, wydanie czeskie - 2007, wydanie niemieckie - 2008). Historia Kubišovej stała się też kanwą sztuki teatralnej Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk Zaginiona Czechosłowacja. Prapremiera została przygotowana w 2011 roku specjalnie na Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Demoludy".

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • Songy a balady (1969, 1996)
  • Někdy si zpívám (1990)
  • Lampa (1990)
  • Řeka vůní (1995)
  • Singly 1 (1996)
  • Bůh ví (1996)
  • Nechte zvony znít (Singly 2) (1997)
  • Dejte mi kousek louky (Singly 3) 1998)
  • Modlitba (Singly 4) (1999)
  • Marta Kubišová v Ungeltu (1999)
  • Tajga blues (Singly 5) (2000)
  • Vítej, lásko (2005)

Film i TV[edytuj | edytuj kod]

  • Pátrání po Ester (2005)
  • Kameňák 2 (2004)
  • Zdivočelá země II (2001)
  • Zpověď Ungelt (2000)
  • Noční hovory s matkou (1999)
  • Stalo se na podzim (1994)
  • Hodnota tváře (1992)
  • Zvláštní bytosti (1990)
  • Vražda ing. Čerta (1970)
  • Proudy lásku odnesou (1969, TV)
  • Bylo čtvrt a bude půl (1968)
  • Kulhavý ďábel (1968)
  • Gramo / Hit 68 (1968, TV)
  • Náhrdelník melancholie – Sedm písní Marty Kubišové (1968)
  • Jak se krade milión (1967)
  • Mučedníci lásky (1966)
  • Vysílá studio A (1966)
  • Revue v mlze (1966)