Bratysława

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bratysława
Bratislava
Panorama Bratysławy (widok z zamku),Zamek Bratysławski,Brama Michalska,fontanna na placu Hodžy i Pałac Prezydencki,detal pomnika na Slavínie,brzeg Dunaju
Panorama Bratysławy (widok z zamku),
Zamek Bratysławski,
Brama Michalska,
fontanna na placu Hodžy i Pałac Prezydencki,
detal pomnika na Slavínie,
brzeg Dunaju
Herb Flaga
Herb Bratysławy Flaga Bratysławy
Państwo  Słowacja
Kraj bratysławski
Powiat Bratysława I, II, III, IV, V
Prawa miejskie 1291
Nadburmistrz Milan Ftáčnik
Powierzchnia 367,9 km²
Wysokość 126–514 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

432 801
1177 os./km²
Nr kierunkowy +421–2
Kod pocztowy 810 00
Tablice rejestracyjne BA
Podział miasta 5 powiatów miejskich
17 dzielnic
20 okręgów
Położenie na mapie kraju bratysławskiego
Mapa lokalizacyjna kraju bratysławskiego
Bratysława
Bratysława
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Bratysława
Bratysława
Ziemia 48°08′48,57″N 17°06′26,06″E/48,146825 17,107239Na mapach: 48°08′48,57″N 17°06′26,06″E/48,146825 17,107239
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Bratysława w Wikisłowniku
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa

Bratysława (słow. i czes. Bratislava[1], wym. [ˈbracɪslava] i; niem. Pressburg[1]; węg. Pozsony[1]; pol. dawniej Pożoń, także Preszburg[2]) – stolica i największe miasto Słowacji pod względem liczby mieszkańców (432 801 mieszkańców[3]) i powierzchni (367,9 km²[4]). Jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią[5].

Bratysława to siedziba najwyższych władz państwowych i kraju bratysławskiego (Bratislavský kraj), a także centralny ośrodek metropolitalny aglomeracji bratysławsko-trnawskiej (Bratislavsko-trnavská aglomerácia) i aglomeracji bratysławsko-trnawsko-nitrzańskiej (Bratislavsko-trnavsko-nitrianska aglomerácia). Stanowi ona również centrum życia kulturalnego, społecznego, gospodarczego i politycznego. Skupia w sobie liczne placówki o znaczeniu i statusie narodowym oraz międzynarodowym.

Położenie, obszar, granice i ukształtowanie powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Mapa Bratysławy

Miasto stołeczne Słowacji leży na 48° 09′ szerokości geograficznej północnej i 17° 07′ długości geograficznej wschodniej. Są to współrzędne geograficzne Urzędu Miasta Stołecznego Bratysławy usytuowanego w centralnej części miasta. Najbardziej wysunięty punkt na wschód znajduje się w dzielnicy Podunajské Biskupice; na północ i zachód – w dzielnicy Devínska Nová Ves; na południe – w dzielnicy Čunovo[6].

Bratysława jako stolica ma nietypowe, peryferyjne położenie, tj. usytuowana jest w południowo-zachodnich krańcach Słowacji, co nie jest dla niej korzystne, jednakże sąsiedztwo takich metropolii jak: Wiedeń (odległość około 60 km) czy Budapeszt (odległość około 195 km) rekompensuje tę lokalizację[7].

Ujście Morawy do Dunaju
Devínska Kobyla – stanowisko botaniczne obfitujące w gatunki kserotermiczne
Sandberg (Pieskový vrch) – stanowisko paleontologiczne obfitujące w skamieniałości; porośnięty roślinnością ciepłolubną

Stolica Słowacji zajmuje powierzchnię 367,9 km². Od wschodu i południowego wschodu graniczy z powiatem Senec (okres Senec), od północnego wschodu – z powiatem Pezinok (okres Pezinok), od północy – z powiatem Malacky (okres Malacky), od zachodu – z Austrią, a od południa – z Węgrami. Do miejscowości leżących niedaleko Bratysławy należą: po stronie słowackiej – Hamuliakovo, Kalinkovo, Malinovo, Most pri Bratislave, Ivanka pri Dunaji, Marianka i Stupava, po stronie austriackiej – Deutsch Jahrndorf oraz Kittsee, Berg i Marchegg (byłe słowacko-austriackie przejścia graniczne), a po stronie węgierskiej – Rajka (byłe słowacko-węgierskie przejście graniczne)[8].

Bratysława rozpościera się na obydwu brzegach Dunaju, u ujścia Morawy (Morava) do Dunaju (w dzielnicy Devín tworzy krótką granicę słowacko-austriacką) oraz na wzgórzach Małych Karpat (Malé Karpaty). Obejmuje także skrajne obszary, tj. południową część Niziny Zahorskiej (Záhorská nížina) i zachodnią część Niziny Naddunajskiej (Podunajská nížina). Najwyżej położonym terenem jest wzgórze – Devínska Kobyla (514 m n.p.m.), zaś najniższym – rzeka Dunaj (126 m n.p.m.).

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Bratysława należy do strefy klimatu umiarkowanego ciepłego[9][10][11]. Klimat dodatkowo charakteryzuje się dużą częstotliwością wiatrów[12][13]. Temperatury okresu wegetacyjnego pozwalają na uprawę niektórych gatunków roślin, rozpowszechnionych w krajach śródziemnomorskich, m.in. winorośli i kasztana jadalnego[14][15].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza informacja o liczbie ludności Bratysławy pochodzi z końca XIV w. Według niej obecna stolica Słowacji liczyła wtedy 7500 osób. W 1720 roku w Bratysławie żyło 7943 osób[16] a w 1858 – 50 800 osób[2]. Na podstawie wyników spisu statystycznego w 1869 roku (pierwszy raz wyniki były gromadzone dla poszczególnych miejscowości) doliczono się 50 055 mieszkańców Bratysławy, zaś w 2009 – 431 061, co stanowiło 7,95% ogółu ludności kraju (Słowacja: 5 424 925). Dowodzi to, że w ciągu 140 lat liczba ludności Bratysławy zwiększyła się o 381 006 osób.

Zmiany w zaludnieniu i powierzchni Bratysławy w latach 1869–2009[17][18].
Rok Powierzchnia (w km²) Liczba ludności1 Gęstość zaludnienia (os./km²)
1869 53,102 50 055 943
1880 53,102 51 451 969
1890 53,102 56 048 1056
1900 53,102 65 867 1240
1910 53,102 78 223 1473
1921 53,102 93 189 1755
1930 53,102 123 844 2332
1940 53,102 138 966 2617
1950 193,642 192 896 996
1961 193,64 241 796 1249
1970 193,64 285 448 1474
1980 367,583 380 259 1035
1991 367,58 442 197 1203
2001 367,58 428 672 1166
2007 367,58 426 927 1162
2008 367,58 428 791 1167
2009 367,66 431 061 1172
2014 367,90 432 801 1177
1wielkości bezwzględne
21943 – przyłączono Karlovą Ves; 1946 – przyłączono Devín, Dúbravkę, Lamač, Petržalkę, Prievoz, Račę, Vajnory
31972 – przyłączono Čunovo, Devínską Novą Ves, Jarovce, Podunajskie Biskupice, Rusovce, Vrakunię, Záhorską Bystricę

Na podstawie danych statystycznych z 2009 roku Bratysława odznaczała się korzystną strukturą wieku, bowiem największy odsetek, tj. 63,76% (274 832) stanowiły osoby w wieku produkcyjnym (mężczyźni od 15. do 59. roku życia; kobiety od 15. do 54. roku życia)[a][17]. Najmniejszy odsetek – 12,09% (52 109) tworzyły osoby w wieku przedprodukcyjnym[b]. Tego samego roku kobiety stanowiły 53,03% (228 604; współczynnik feminizacji: 113 kobiet na 100 mężczyzn), zaś mężczyźni – 46,97% ogółu (202 457; współczynnik maskulinizacji: 89 mężczyzn na 100 kobiet). W tym samym czasie odnotowano 5052 urodzeń żywych (współczynnik urodzeń: 11,72‰), a jednocześnie – 3995 zgonów (współczynnik zgonów: 9,27‰) oraz zarejestrowano 2483 zawartych małżeństw (współczynnik zawartych małżeństw: 5,76‰), a także – 1178 rozwodów (współczynnik rozwodów: 2,73‰). Przyrost naturalny wynosił 1057 (współczynnik przyrostu naturalnego: 2,45‰). Przyrost rzeczywisty osiągnął poziom 2270[17].

W 1910 roku miasto liczyło 78 229 mieszkańców, w tym 32 790 Niemców, 31 705 Węgrów, 11 673 Słowaków, 1242 Czechów, 351 Chorwatów oraz 115 Polaków.

Jak podaje spis statystyczny przeprowadzony w 2001 roku, Słowacy stanowili 91,39%, Węgrzy – 3,84%, Czesi – 1,86%, Niemcy – 0,28%, Morawianie – 0,15%, Rusini – 0,11%, Ukraińcy – 0,11, Romowie – 0,10%, Polacy – 0,08% a inne narodowości – 2,08% ogółu ludności stolicy[19].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Dzisiejsze terytorium Bratysławy powstało pierwotnie w wyniku łączenia osad, a następnie przyłączania miejscowości z pobliskiej okolicy. W 1943 roku przyłączono miejscowość – Karlova Ves, a trzy lata później terytorium Bratysławy rozrosło się dzięki wcieleniu takich miejscowości jak: Devín, Dúbravka, Lamač, Petržalka, Prievoz, Rača i Vajnory. W 1954 roku utworzono 4 okręgi, a w 1960 roku – 12. Następnie w 1972 roku miało miejsce ponowne włączanie przyległych miejscowości: Čunovo, Jarovce, Rusovce, Devínska Nová Ves, Záhorská Bystrica, Podunajské Biskupice, Vrakuňa, a także miasto podzielono na 4 okręgi: Bratysława I (obvod Bratislava I), Bratysława II (obvod Bratislava II), Bratysława III (obvod Bratislava III), Bratysława IV (obvod Bratislava IV). W 1986 roku utworzono 5 okręg: Bratysława V (obvod Bratislava V)[18].

Od 1996 roku dzielnice Bratysławy istnieją na prawach miejskich, toteż terytorium Bratysławy podzielone jest na 5 powiatów, tzw. powiatów miejskich (mestské okresy), 17 dzielnic i 20 okręgów[6][20].

Podział administracyjny Bratysławy od 1996 roku z uwzględnieniem zespołów mieszkaniowych i urbanistycznych[20][21].
Powiaty Dzielnice Okręgi katastralne Zespoły mieszkaniowe i urbanistyczne
Bratislava I1 Staré Mesto Staré Mesto
Bratislava II2 Ružinov Nivy, Ružinov, Trnávka Nivy, Ostredky, Pošeň, Prievoz, Štrkovec, Trávniky, Trnávka, Vlčie hrdlo
Vrakuňa Vrakuňa Dolné hony
Podunajské Biskupice Podunajské Biskupice Dolné hony, Ketelec, Lieskovec, Medzi jarkami
Bratislava III3 Nové Mesto Nové Mesto, Vinohrady Ahoj, Jurajov dvor, Koliba, Kramáre, Mierová kolónia, Pasienky (Kuchajda), Vinohrady
Rača Rača Krasňany, Rača, Východné
Vajnory Vajnory
Bratislava IV4 Karlova Ves Karlova Ves Dlhé diely, Kútiky, Líščie údolie, Mlynská dolina, Patrónka, Rovnice
Dúbravka Dúbravka Krčace, Podvornice, Záluhy
Lamač Lamač Podháj, Rázsochy
Devín Devín
Devínska Nová Ves Devínska Nová Ves Devínske Jazero, Kostolné, Paulinské, Podhorské, Sídlisko Stred, Vápenka
Záhorská Bystrica Záhorská Bystrica
Bratislava V5 Petržalka Petržalka Dvory, Háje (Starý háj, Zrkadlový háj), Janíkov dvor, Kapitulský dvor, Kopčany, Lúky, Ovsište,
Jarovce Jarovce
Rusovce Rusovce
Čunovo Čunovo
1centrum miasta; 2wschodnia i południowo-wschodnia część miasta; 3północna i północno-wschodnia część miasta; 4zachodnia część miasta; 5część miasta na prawym brzegu Dunaju, tzw. przyczółek bratysławski.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Plan Bratysławy z 1895 r.
Widok na miasto
Widok z tarasu widokowego Nowego Mostu na katedrę Św. Marcina
Dunaj w Bratysławie: Nowy Most, w tle dzielnica Petržalka

Bratysława rozpościera się na dwóch trasach handlowych, tj. na szlaku bursztynowym, który łączył Morze Bałtyckie z Morzem Śródziemnym, czyli północną Europę z południową oraz na szlaku dunajskim, który biegnąc wzdłuż rzeki Dunaj, umożliwiał dostęp do Morza Czarnego, a tym samym łączył zarówno zachodnią i wschodnią Europę z południowo-wschodnią. Obydwie drogi krzyżowały się na obszarze dzisiejszej dzielnicy Devín, w której znajduje się zamek Zamek Devín, pełniący w dawnych czasach funkcję obronną nad tymi szlakami[22].

Dzisiejsze miasto powstało z osady pod Zamkiem Bratysławskim. Obecnie stanowi ono jądro historyczne Bratysławy, którego areał tworzą 3 jednostki: średniowieczne miasto ograniczone systemem wałowym, areał zamku i podzamcze. Kiedyś wjazd do miasta umożliwiały 4 bramy[23], tj. od strony wschodniej – Brama Laurińska (Laurinská brána)[24][25], nazywana też Bramą Wawrzyniecką (Vavrinecká brána), od północnej – Brama Michalska (Michalská brána)[24], od zachodniej – Brama Wydrycka (Vydrická brána; zachowała się część fortyfikacji)[24], nazywana też Bramą Ciemną (Tmavá brána) lub Bramą Wiedeńską (Viedenská brána), a od południa – Brama Rybacka (Rybárska brána; zachowały się fundamenty)[24][26]. Do dziś przetrwała jedynie Brama Michalska, prowadząca do dzielnicy Stare Miasto (Staré Mesto).

Niektóre wydarzenia historyczne[edytuj | edytuj kod]

Historyczna tabliczka z nazwą ulicy z okresu austro-węgierskiego

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Duży wpływ na Bratysławę mieli Węgrzy i Niemcy. Zmieniała się również nazwa miasta, niektóre z nazw używane były równocześnie aż do I wojny światowej, do dziś Pressburg jest oficjalnie niemiecką alternatywą Bratysławy, Pozsonywęgierską, Prešporok – starą nazwą słowacką, a Prešpurk starą nazwą czeską. W Polsce używano wcześniej m.in. nazwy Pożoń.

Do historycznych nazw miasta stołecznego Słowacji należą:

  • Wratislaburgum[1][27], Pisonium (805)[1],
  • Braslavespurch[27], Brezalauspurc (907)[1],
  • Breslava Civitas (1038),
  • Brezezburg (1042)[1],
  • Breisburg[1], Breziburg[1], Brezzizburch[1], Preslawaspurch (1052)[1],
  • Bresburg, Bresburch, Bossen (1108)[1],
  • Bosonium (1146),
  • Poson[1], Posonium (XIII–XIV w.)[1],
  • Istropolis[27], Bosonium (1146)[1],
  • Posonium (XV w.),
  • Presburg, Pressburg (XVII/XVIII w.),
  • Posony, Pozsony (XVIII, XIX w.),
  • Prešporok (XVIII w.),
  • Břetislav, Břetislava, Braťislava (nad Dunajom) (XIX w.), Bratislav[1].

Nazwa Bratislava została pierwszy raz napisana przez szturowców (štúrovci) po 1844 roku, ale urzędowo przyjęta została w 1919 roku[1][28].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zamek Bratysławski
Ruiny Gerulaty

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Transportu
Słowacki Teatr Narodowy
Čumil – jedna z rzeźb w mieście

W Bratysławie znajdują się liczne placówki kulturalne, m.in.:

biblioteki[29]:

filharmonie[31]:

galerie[32]:

muzea[33]:

teatry[36]:

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

Budynek rektoratu i Wydziału Prawa Uniwersytetu Komeńskiego

Miasto posiada szkoły wyższe, do których należą[38]:

państwowe:

publiczne:

prywatne:

Na terenie Bratysławy działa kilka ośrodków naukowo-badawczych, naukowo-kulturalnych, m.in.:

Bratysława jako jedna z niewielu stolic europejskich nie ma obserwatorium astronomicznego (najbliższe znajduje się w miejscowości Modra) i planetarium (najbliższe znajduje się w miejscowości Hlohovec)[40][41]. W związku z tym wykłady i obserwacje nieba (przeznaczone tylko dla amatorów astronomii) odbywają się w budynku, który umieszczony jest na terenie Parku Kultury i Wypoczynku w Bratysławie (Astronomický úsek Parku kultúry a oddychu v Bratislave).

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W latach 1999-2002 w Bratysławie rozgrywany był kobiecy turniej tenisowy, Eurotel Slovak Indoor.

Kluby i drużyny sportowe[edytuj | edytuj kod]

Kluby sportowe z siedzibą w Bratysławie
Nazwa klubu Dyscyplina Liga/Rozgrywki Rok powstania
Inter Bratysława (FK Inter Bratislava) piłka nożna I liga 1940
FC Petržalka 1898 (FC Petržalka 1898, a.s.) piłka nożna III liga 1898
Slovan Bratysława (HC Slovan Bratislava, a.s.) hokej na lodzie Ekstraliga 1921
Slovan Bratysława (ŠK Slovan Bratislava futbal, a.s.) piłka nożna I liga 1919
RC Slovan Bratysława (1.RC Slovan Bratislava) rugby I liga czeska 2003

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Transport miejski[edytuj | edytuj kod]

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

Transport wodny[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Bratysławie[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bratysława utrzymuje stosunki partnerskie z następującymi miastami[42][43]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Przedział wiekowy według metodologii Urzędu Statystycznego Republiki Słowackiej.
  2. Przedział wiekowy według metodologii Urzędu Statystycznego Republiki Słowackiej.

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 Vladimír Horváth, Darina Lehotská, Ján Pleva (red.): Dejiny Bratislavy. Bratislava: Vydavateľstvo Obzor, 1982, s. 7–8. ISBN 65-019-82 735-21-85/8.
  2. 2,0 2,1 Izydor Szaraniewicz: Krótki opis geograficzny austryacko-węgierskiej monarchii z szczególnem uwzględnieniem Królestwa Galicyi i Wielkiego Księstwa Krakowskiego do użytku szkół średnich. Lwów: 1886, s. 81.
  3. http://visit.bratislava.sk/en/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700014&id=1230&p1=6465 | Strona Główna Bratysławy
  4. http://visit.bratislava.sk/en/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700014&id=1179&p1=6463 | Strona Główna Bratysławy
  5. Monika Stefaniak: TOP15: Najtańsze stolice Europy 2014 roku. [dostęp 2014-09-28].
  6. 6,0 6,1 Územnosprávne členenie Bratislavy (słow.). skgeodesy.sk. [dostęp 2009-07-23].
  7. Slovensko – všeobecnozemepisná mapa. W: Róbert Čeman (red.): Slovenská republika. Zemepisný atlas. Bratislava: Mapa Slovakia Plus s.r.o., 2005, s. 8–9. ISBN 80-8067-138-9.
  8. Bratislava – hlavné mesto Slovenskej republiky – Mapa (słow.). e-obce.sk. [dostęp 2009-06-08].
  9. Slovensko – podnebie. W: Róbert Čeman (red.): Slovenská republika. Zemepisný atlas. Bratislava: Mapa Slovakia Plus s.r.o., 2005, s. 16–17. ISBN 80-8067-138-9.
  10. Atmosféra. W: Školský atlas sveta. Harmanec: Vojenský kartografický ústav, š.p., 1997, s. 10–11. ISBN 80-8042-127-7.
  11. Michal Lukníš (red.): Slovensko. Príroda. Bratislava: Obzor, 1972, s. 272–273.
  12. Michal Lukníš (red.), op.cit., s. 264.
  13. Ján Lacika: Bratislava. Poznávame Slovensko. Bratislava: Vydavateľstvo Dajama, 2000, s. 10. ISBN 80-88975-14-X.
  14. História vinohradníctva v Bratislave a zrod nášho PD Bratislava-Vinohrady (słow.). pdvinohrady.sk. [dostęp 2011-08-15].
  15. Gaštan jedlý. Lokality výskytu v SR (słow.). gastany.sk. [dostęp 2011-08-15].
  16. Ladislav Tolmáči, Viliam Lauko, Terézia Tolmáčiová, Mária Nogová: Zemepis 8. Slovensko. Učebnica pre 8. ročník základných škôl. Bratislava: OG-Vydavateľstvo Poľana spol.s.r.o., 2007, s. 65. ISBN 80-89192-71-7.
  17. 17,0 17,1 17,2 Bratislava, Demography (31.12.2009) (ang.). app.statistics.sk. [dostęp 2011-08-10].
  18. 18,0 18,1 Pavol Korec, Katarína Husárová: Vývoj administratívnych hraníc a počtu obyvateľov Bratislavy. Bratislava: 1995, s. 107–118, seria: Geographia Slovaca, nr 10.
  19. Bratislava, Selected results of 1991 and 2001 census (ang.). app.statistics.sk. [dostęp 2010-06-28].
  20. 20,0 20,1 Pavol Korec, Viliam Lauko, Ladislav Tolmáči, Gabriel Zubriczký, Eva Mičietová: Kraje a okresy Slovenska. Nové aministratívne členenie. Bratislava: Vydavateľstvo Q111, 1997, s. 9–32. ISBN 80-85401-58-4.
  21. Bratislava. Mapa mesta. Bratislava: Vydavateľstvo Anton Kniebügl, 2000, s. 10–31. ISBN 80-88808-10-3.
  22. Veronika Plachá, Jana Hlavicová: Devín. Slávny svedok našej minulosti. Bratislava: Perfekt a.s., 2003, s. 5. ISBN 80-8046-231-3.
  23. Štefan Holčík: Najmenšou mestskou bránou bola Južná (słow.). bratislavskenoviny.sk, 21.3.2009. [dostęp 2010-02-12].
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 Mestské hradby. W: Karl Benyovszky: Prechádzka starým Prešporkom. Bratislava: Albert Marenčin-Vydavateľstvo PT, 2001, s. 9–20, seria: Edícia Bratislava-Pressburg. ISBN 80-88912-22-9.
  25. Štefan Holčík: Pri Laurinskej bráne vyúsťoval aj potok (słow.). bratislavskenoviny.sk, 28.3.2009. [dostęp 2010-02-12].
  26. Pozostatky rybárskej brány najlepšie vidíte za šera alebo v noci (słow.). bratislava.sme.sk, 1.3.2002. [dostęp 2010-02-12].
  27. 27,0 27,1 27,2 Andy Sekanová: Od Wratislaburgia po Bratislavu (słow.). sekanova.blog.sme.sk, 3.05.2007. [dostęp 2009-06-20].
  28. Ján Lacika, op.cit., s. 6.
  29. Adresáre (Knižnice), Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky (słow.). culture.gov.sk. [dostęp 2009-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-17)].
  30. História, Univerzitná knižnica v Bratislave (słow.). ulib.sk. [dostęp 2009-07-23].
  31. Reduta – sídlo Slovenskej filharmónie, Slovenská filharmónia (słow.). filharm.sk. [dostęp 2010-02-08].
  32. Adresáre (Galérie), Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky (słow.). culture.gov.sk. [dostęp 2009-07-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-18)].
  33. Adresáre (Múzeá), Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky (słow.). culture.gov.sk. [dostęp 2009-07-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-19)].
  34. Riaditeľstvo SNM (słow.). snm.sk. [dostęp 2009-07-22].
  35. Múzeá (słow.). muzeum.bratislava.sk. [dostęp 2009-07-22].
  36. Adresáre (Divadlá), Ministerstvo kultúry Slovenskej republiky (słow.). culture.gov.sk. [dostęp 2010-02-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-14)].
  37. História, Mestské divadlo P.O. Hviezdoslava (słow.). mestskedivadlo.sk. [dostęp 2010-02-08].
  38. Vysoké školy v Slovenskej republike, Ministerstvo školstva Slovenskej republiky (słow.). minedu.sk. [dostęp 2009-07-22].
  39. Botanická záhrada UK (słow.). uniba.sk. [dostęp 2010-06-22].
  40. Navštívte nás (Astronomické a geofyzikálne observatórium UK v Modre) (słow.). daa.fmph.uniba.sk. [dostęp 2010-02-04].
  41. Planetárium (Hvezdáreň a planetárium M.R. Štefánika v Hlohovci) (słow.). hvezdaren.org. [dostęp 2010-02-04].
  42. Partnerské mestá (słow.). bratislava.sk. [dostęp 2011-08-12].
  43. Partner (twin) towns of Bratislava (ang.). bratislava-city.sk. [dostęp 2011-08-12].
  44. Współpraca międzynarodowa z miastami zagranicznymi (Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa) (pol.). bip.krakow.pl. [dostęp 2011-08-12].
  45. Miasta Partnerskie (pol.). krakow.pl. [dostęp 2011-08-12].
  46. Pobratena mesta in članstvo v zvezah (słoweń.). ljubljana.si. [dostęp 2011-08-12].
  47. I Gemellaggi (wł.). comune.perugia.it. [dostęp 2011-08-12].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]