Mizar (gwiazda)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mizar A/B
ζ 1,2 Ursae Maioris
Gwiazdy Mizar (po lewej) i Alkor
Gwiazdy Mizar (po lewej) i Alkor
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielka Niedźwiedzica
Rektascensja 13h 23m 55,540s[1]
Deklinacja +54° 55' 31,27"[1]
Odległość 78 ly
23,9 pc
Wielkość obserwowana 2,27m / 3,95m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy karzeł (A)
Typ widmowy A2 V (A)
Wielkość absolutna 0,33m
Alternatywne oznaczenia

Mizar (zeta Ursae Majoris, ζ UMa) – gwiazda wielokrotna (poczwórna), czwarta co do jasności w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy (wielkość gwiazdowa dla całego układu: 2,23m). Gwiazda ta jest odległa od Słońca o ok. 78 lat świetlnych. Jej wielkość absolutna dla całego systemu wynosi 0,33m.

Gwiazdy Alkor i Mizar (dwa składniki) widziane przez teleskop; w rzeczywistości każda z trzech widocznych tu gwiazd jest układem podwójnym.

System Mizara składa się z czterech gwiazd – ściślej dwóch par gwiazd podwójnych, które obiegając się wzajemnie, krążą także wokół wspólnego środka masy całego układu (taki obieg zajmuje im co najmniej 5000 lat[2]). Dopiero niedawno udało się je rozdzielić jako osobne gwiazdy, wcześniej były gwiazdami spektroskopowo podwójnymi.

Składniki Mizar A1 i Mizar A2 mają jasność widomą 2,27m, a obiegają się wzajemnie w ciągu 20,5 dnia.

Jasność pary Mizar B1 i Mizar B2 to 3,95m, a okres orbitalny tej pary to ok. pół roku[2].

Mizar znajduje się na niebie w niewielkiej odległości (709") od gwiazdy Alkor. Oba obiekty uchodzą za gwiazdę wizualnie podwójną i choć kwestia ta długo budziła wątpliwości, według nowych obserwacji są powiązane grawitacyjnie i stanowią układ sześciokrotny[3]. Tak duża odległość sprawia, że jeden obieg Alkora wokół centralnej czwórki gwiazd trwa co najmniej 750 tys. lat[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Mizar (gwiazda) w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Jim Kaler: MIZAR (Zeta Ursae Majoris) (ang.). W: STARS [on-line]. 2000-07-03. [dostęp 2014-10-25].
  3. First Known Binary Star Is Discovered to Be a Triplet, Quadruplet, Quintuplet, Sextuplet System (ang.). ScienceDaily, 2009-12-10. [dostęp 2011-10-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]