Modlitwa Jezusowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chrystogram z tekstem Modlitwy Jezusowej po rumuńsku:
Doamne Iisuse Hristoase, Fiul lui Dumnezeu, miluieşte-mă pe mine păcătosul.
w przekładzie: Panie Jezu Chryste, Synu Boga, zmiłuj się nade mną, grzesznikiem.

Modlitwa Jezusowamodlitwa chrześcijańska polegająca na wielokrotnym powtarzaniu imienia Jezusa Chrystusa. Wedle wierzeń, podczas modlitwy nie tylko modlący zwraca się do Jezusa, ale także sam Jezus modli się w modlącym (Ga 2,20), jak w Ogrójcu "powtarzając te same słowa" (Mk 14,39).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Modlitwa Jezusowa narodziła się z:

  • przekonania pierwszych chrześcijan o zbawczej mocy imienia Jezus[1]
  • tęsknoty za modlitwą nieustanną[2]
  • chęci naśladowania drogi do Boga żebraka spod Jerycha[3], celnika w świątyni[4], ukrzyżowanego złoczyńcy[5].

Swymi korzeniami sięga najstarszej tradycji chrześcijaństwa, wspólnej dla Kościołów Wschodu i Zachodu. Powstała w pierwszych wiekach po zmartwychwstaniu Chrystusa (ok. IV w.) – pod wpływem św. Makarego Egipskiego i jego ucznia Ewagriusza z Pontu.

Rozwijali ją greccy ojcowie bizantyjskiego średniowiecza: św. Grzegorz z Palamas, Symeon Nowy Teolog, św. Maksym Wyznawca, Diadoch z Phoetike, a głównymi ośrodkami tej duchowej tradycji, poczynając od IV w., były klasztory Synaju i góra Athos.

Poza klasztorami modlitwa rozpowszechniła się dzięki Filokaliom (gr. φιλοκαλείν – umiłowanie tego, co piękne i dobre). Filokalia są zbiorem tekstów, zredagowanym przez greckich mnichów Nikodema Hagiorytę i Makarego z Koryntu, wydanym po raz pierwszy w 1782 r. w Wenecji. W 1793 r. św. Paisjusz Wieliczkowski przetłumaczył Filokalia na język cerkiewnosłowiański, pod nazwą Dobrotolubije (Добротолюбие), co przyczyniło się do szczególnego związania tej modlitwy z prawosławiem – wschodnią tradycją kościołów chrześcijańskich.

Za sprawą Dobrotolubje (Opowieści pielgrzyma), Modlitwa Jezusowa od II poł. XX w., staje się też coraz bardziej popularna wśród zachodnich chrześcijan: katolików i protestantów, stając się ekumenicznym pomostem między chrześcijanami różnych wyznań.

Inne nazwy[edytuj | edytuj kod]

  • modlitwa serca
  • modlitwa Jezusa
  • mała modlitwa
  • modlitwa nieustanna
  • modlitwa prostoty
  • Ewangelia w skrócie

Praktyka modlitewna[edytuj | edytuj kod]

  • W centrum praktyki

Nieustanna świadomość obecności Boga, na Którego się ukierunkowujemy[6].

  • Jak zacząć

Zalecana jest:

– systematyczność w praktyce, poprzez ustalenie pór czasowych

– wybór miejsca w odosobnieniu, spokojnego, w półmroku, przed ikoną

(nie wyklucza to dodatkowego, zupełnie swobodnego, wzywania Imienia w każdym czasie i miejscu – w kościele, domu, na ulicy, w biurze, w warsztacie, podczas marszu etc.).

  1. postarać się osiągnąć spokój i skupienie
  2. wezwać na pomoc Ducha Świętego bo tylko poprzez Niego można mówić, że „Panem jest Jezus"[7]
  3. Wymawiać Imię Jezus z miłością i adoracją – wolno, delikatnie[8], spokojnie (myśleć tylko o Imieniu, by zaczęło przebywać w naszym sercu)

Pomocą na drodze praktykowania tej modlitwy jest[edytuj | edytuj kod]

Prawosławny sznur modlitewny (gr. komboskion, cs. czotki)

Starzec[edytuj | edytuj kod]

Do ćwiczenia się w modlitwie Jezusowej niezbędne (wg. innych autorów – usilnie zalecane) jest przewodnictwo "starca" (ojca duchowego).

Niektóre praktyki, takie jak: koncentracja na rytmie serca, wstrzymywanie oddechów, przyjmowanie specyficznych pozycji ciała – dopuszczalne są jedynie pod kierunkiem "starca".

Formuła[edytuj | edytuj kod]

Podstawą Modlitwy Jezusowej jest wyznanie wiary: Jezus jest Panem (2 Kor 4,5), Synem Boga (J 1,34.49). Do liczenia odmawianych modlitw służą tradycyjne, prawosławne wełniane sznureczki modlitewne z węzełkami (Czotki, cziotki, brojanica, komboskion) poprzedzielane separatorami w formie paciorków/koralików. Zwyczajem mnichów obrządku wschodniego, Modlitwę Jezusową należy odmawiać tradycyjnie 100, 30 lub 33 razy, albo wielokrotność tych symbolicznych liczb. Św. biskup Teofan Pustelnik zaleca odmawiać 3 razy dziennie po 30 razy jedną z formuł:

  • "Panie Jezu Chryste, zmiłuj się nade mną" lub "nad nami" (Mała Modlitwa Jezusowa, VI wiek)
  • "Panie Jezu Chryste, Synu Boży, zmiłuj się nade mną" lub "bądź mi litościw", albo "bądź miłościw mnie grzesznemu", "zmiłuj się nade mną grzesznym/grzeszną", "zmiłuj się nad nami", "zmiłuj się nad nami grzesznymi" (Duża Modlitwa Jezusowa, VII wiek)
  • "Panie Jezu Chryste, Synu Boży, przez modlitwy Matki Bożej, zmiłuj się nade mną" (Maryjna Modlitwa Jezusowa, św. Serafin z Sarowa)
  • "Panie Jezu Chryste, Synu Boży, zmiłuj się nad ... (imię i nazwisko żyjącej lub zmarłej osoby)" (Wstawiennicza Modlitwa Jezusowa)
  • "Panie zgodnie z twoją wolą, zmiłuj się nade mną", albo "Wspomóż mnie" lub "Broń mnie" (św. Makary Wielki Egipski)
  • "Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu, Panie, pośpiesz ku ratunkowi memu" (Ps 70,2; św. Jan Kasjan)
  • "Jezusie, Synu Dawida, ulituj się nade mną" (Mk 10,47; Łk 18,38)
  • "Panie, Synu Dawida, zmiłuj się nade mną" (Mt 15,22)
  • "Boże, bądź miłościw mnie grzesznemu" (Łk 18, 13)
  • "Panie, zmiłuj się" (Liturgia)
  • "Panie Jezu" (Diadoch z Fotyki)
  • "Jezu Chryste"
  • "Jez - us"
  • "Je - szua"

Techniki[edytuj | edytuj kod]

  • powtarzać Imię głośno
  • powtarzać Imię w myślach
  • połączyć powtarzanie Imienia z rytmem pokłonów
  • połączyć powtarzanie Imienia z rytmem przesuwanych w palcach paciorków czotki
  • połączyć powtarzanie Imienia z rytmem oddechu
  • połączyć powtarzanie Imienia z rytmem serca

Dobrze jest łączyć wymawianie Imienia z rytmem[edytuj | edytuj kod]

  • oddechu (albo biciem pokłonów)
  • czotki, trzymane w ręku; nie służą do liczenia, lecz sprzyjają skupieniu i wejściu w rytm

"To jak rytm bicia źródlanej wody" – mówił Starzec Partcniusz z Kijowa[6]

Unikać należy[edytuj | edytuj kod]

Szukania[edytuj | edytuj kod]

Koncentrowania się na[edytuj | edytuj kod]

  • częstotliwości wymawiania Imienia
  • pozycji ciała
  • rytmie oddychania

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie! 1Tes 5,16n
  • Jeżeli widzimy Jezusa w każdym człowieku, jeżeli nad każdym człowiekiem mówimy Jezus, będziemy szli przez świat z nowym sposobem patrzenia, z nowym darem naszego serca.[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. por. Rz 10,13; Dz 2,21; 3,15-16
  2. por. Łk 18,1; Ef 6,18; 1Tes 5,17
  3. por. Mk 10,46-48
  4. por. Łk 18,13
  5. por. Łk 23,42
  6. 6,0 6,1 Krzysztof Leśniewski, Jadwiga Leśniewska: Prawosławie : światło wiary i zdrój doświadczenia. Lublin: Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska, 1999. ISBN 83-907299-9-7.
  7. 1Kor 12,3
  8. 1Krl 19,12-13
  9. Mnich Kościoła Wschodniego: Modlitwa Jezusowa. Krzysztof Górski (tłum.). Kraków: Wydaw. „M”, 1993, s. 95. ISBN 83-85541-52-7.
  10. św. Ignacy Loyola: Ćwiczenia duchowne. Kraków: Wydaw. WAM, 1996, s. n[258]. ISBN 83-7097-206-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]