Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi

Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi
Data założenia	8 marca 1948
Państwo	Polska
Adres	ul. Targowa 61-63 Łódź
Rektor	Mariusz Grzegorzek
Położenie na mapie Łodzi Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi
Położenie na mapie Polski Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi
51°45′27.57″N 19°28′21.48″E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera (PWSFTviT, nazwa pierwotna: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa) to uczelnia państwowa, założona 8 marca 1948 w Łodzi, kształcąca przyszłych aktorów, reżyserów, operatorów filmowych i telewizyjnych, artystów fotografików, montażystów, scenarzystów oraz organizatorów produkcji telewizyjnej i filmowej.

Struktura

• Wydział Aktorski – prowadzący 4-letnie studia, po których absolwenci otrzymują tytuł magistra sztuki;
• Wydział Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej – prowadzący 5-letnie, dwustopniowe studia, po których absolwenci również otrzymują tytuł magistra sztuki;
• Wydział Operatorski i Realizacji Telewizyjnej – prowadzący 4-letnie studia magisterskie w zakresie filmowej i telewizyjnej sztuki operatorskiej, 3- i 5-letnie studia przeznaczone dla przyszłych twórców filmów animowanych i efektów specjalnych w filmach z żywymi aktorami, oraz 5-letnie studia magisterskie o specjalizacji fotografia;
• Wydział Organizacji Sztuki Filmowej – prowadzący studia magisterskie i podyplomowe w zakresie organizacji produkcji filmowej i telewizyjnej, studia podyplomowe w zakresie organizacji i produkcji mediów cyfrowych oraz szereg kursów i szkoleń o zbliżonej tematyce.

Przy uczelni działa też:

• Studio Teatru Telewizji PWSFTviT w Łodzi – które zajmuje się produkcją przedstawień teatralnych na potrzeby Teatru Telewizji;
• Teatr Studyjny w Łodzi – który realizuje pełnowartościowe przedstawienia teatralne, na podobnych zasadach jak inne teatry państwowe, do których angażowani są studenci wydziału aktorskiego ze starszych lat studiów;
• Internetowa Baza Filmu Polskiego filmpolski.pl – największy w Internecie serwis z informacjami o polskiej kinematografii, polskich filmach i ich twórcach;
• Dział Wydawniczy – drukujący kilkanaście książek rocznie – głównie na potrzeby studentów.

Ściśle związane z uczelnią, choć formalnie poza jej strukturami są:

• Galeria Etiudy „Klaps” – rodzaj studia filmowego założonego przez absolwentów uczelni.

W latach 1970–1977 odbywały się Warsztat Formy Filmowej. Od 1982 szkoła organizuje Ogólnopolski Festiwal Szkół Teatralnych, będący przeglądem spektakli dyplomowych stworzonych przez studentów wydziałów aktorskich polskich uczelni teatralnych, a od 1994 Międzynarodowy Festiwal Szkół Filmowych i Telewizyjnych MEDIASCHOOL, w którym od początku biorą udział liczne szkoły filmowe i telewizyjne z wielu krajów.

Pałac Oskara Kona – obecnie siedziba „filmówki”

Główną siedzibą PWSFTviT jest niezmiennie od 1948 dawny pałacyk łódzkiego przemysłowca Oskara Kona, przy ul. Targowej 61-63, wokół którego znajduje się kilka większych budynków, z których część to zaadaptowane dawne budynki fabryczne, a część nowoczesne budynki zaprojektowane specjalnie na potrzeby uczelni. Naprzeciwko „filmówki” znajduje się Park Źródliska, najstarszy park w Łodzi (powstał w 1840) a w nim, w pałacu pofabrykanckim Karola Scheiblera, mieści się siedziba jedynego w Europie Muzeum Kinematografii.

Historia szkoły

Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera powstała w 1958 w wyniku połączenia dwóch łódzkich uczelni – Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, powstałej w 1948 (w ramach której istniały wydziały reżyserski i operatorski) i Państwowej Wyższej Szkoły Aktorskiej (powstałej w 1949 w miejsce Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie z siedzibą w Łodzi, przemianowanej w 1954 na Państwową Wyższą Szkołę Teatralną im. Leona Schillera).

Uczelnie zapoczątkowały swoją działalność w Łodzi, głównie z tego powodu, że w pierwszych latach powojennych w Warszawie nie było warunków do szybkiego uruchomienia produkcji filmowej. Obie szkoły były tworami pionierskimi, gdyż przed II wojną światową nie istniała w Polsce tradycja państwowego kształcenia aktorów i reżyserów.

Pierwszym rektorem uczelni aktorskiej (która nosiła wtedy miano Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie z siedzibą w Łodzi) był wybitny polski twórca teatralny Leon Schiller. W 1949 szkołę przeniesiono do Warszawy, a na jej miejscu w Łodzi powstała Państwowa Wyższa Szkoła Aktorska, której rektorem w latach 1950–1952 był Kazimierz Dejmek, założyciel łódzkiego Teatru Nowego.

Struktura i sposób funkcjonowania Szkoły Aktorskiej został później skopiowany w analogicznych szkołach w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu, natomiast Szkoła Filmowa pozostaje do dzisiaj instytucją unikalną w skali całego kraju.

Pierwszy okres działania Szkoły Filmowej, zanim została ona scalona ze Szkołą Aktorską (do 1958) stworzył w dużym stopniu jej legendę. Mury uczelni opuściła plejada reżyserów i operatorów, którzy stworzyli tzw. polską szkołę filmową. Byli to m.in. Andrzej Munk, Janusz Morgenstern i nieco później Andrzej Wajda i Kazimierz Kutz.

Tabliczka poświęcona Romanowi Polańskiemu, na słynnych schodach w „Filmówce”

W 1954 w Szkole Aktorskiej zaczął studiować Roman Polański. Po scaleniu obu szkół w 1958 rozpoczął się być może najsławniejszy okres jej działalności. Szkoła stała się rodzajem „laboratorium sztuki nowoczesnej”, w której wokół działalności związanej bezpośrednio z filmem i teatrem rozwijały się także muzyka, literatura i malarstwo. M.in. dwóch studentów wydziału operatorskiego było jednocześnie jednymi z pierwszych muzyków jazzowych w Polsce (Jerzy Matuszkiewicz, Witold Sobociński). Do legendy tego okresu przeszły burzliwe dyskusje artystyczno-światopoglądowe, które miały miejsce w czasie przerw między zajęciami na schodach pałacyku Kona. Wokół osoby Romana Polańskiego, który od 1956 zaczął studiować na wydziale reżyserskim powstała nieformalna grupa muzyków, aktorów i operatorów, z których wielu zrobiło później kariery za granicą. Sukcesy tego okresu wynikają niewątpliwie z atmosfery i pionierskiego programu nauczania stworzonego przez rektora szkoły Jerzego Toeplitza.

Okres ten został zakończony w 1968 kiedy to na skutek perturbacji politycznych Jerzy Toeplitz utracił stanowisko rektora uczelni, a razem z nim odeszło z niej większość najwybitniejszych wykładowców. Po 1970 szkoła odzyskała jednak swój charakter, głównie dzięki kolejnemu rektorowi Wojciechowi Hasowi, który odtworzył dawny program Jerzego Toeplitza i ściągnął z powrotem większość dawnych wykładowców. W latach 70. uczelnię ukończyła cała plejada aktorów, reżyserów i operatorów, którzy do dzisiaj są aktywni w filmie, telewizji i teatrze, zarówno w Polsce jak i za granicą.

Absolwenci uczelni (a nawet w jednym przypadku student), otrzymali prestiżowe polskie i zagraniczne nagrody filmowe m.in. Zbigniew Rybczyński (Oscar 1982), Roman Polański (Oscar 2002 i Grand Prix w Cannes), Krzysztof Zanussi (Złote Lwy i Grand Prix w Cannes), Krzysztof Kieślowski (Grand Prix w Cannes), Juliusz Machulski (Złote Lwy). Andrzej Wajda (Oskar 2000 i Grand Prix w Cannes).

Historia Wydziału Produkcji Filmowej i Telewizyjnej

Kształcenie organizatorów produkcji filmowej ma w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi już ponad 50. letnią tradycję. W 1952 w ówczesnej Wyższej Szkole Filmowej utworzono Wydział Ekonomiczno-Organizacyjny.

Na początku studia na Wydziale prowadzone były w trybie czteroletnim. W 1956 uczelnię opuścili pierwsi absolwenci tego wydziału. W pierwszych latach swojego istnienia dość często zmieniano nazwę Wydziału: w 1954 przemianowano go na Wydział Organizacji i Ekonomiki Kinematografii, a w 1956 na Wydział Organizacji Produkcji Filmowej.

W 1961 w miejsce czteroletnich studiów, powołano dwuletnie podyplomowe Studium Organizacji Produkcji Filmowej, przygotowujące absolwentów wyższych studiów ekonomicznych lub prawniczych do funkcji „menadżerów o zainteresowaniach humanistycznych” jak formułował to wydany przez szkołę informator. Zastąpienie czteroletnich studiów magisterskich dwuletnim studium podyplomowym miało w tym czasie na celu przyspieszenie kształcenia organizatorów produkcji. W 1970 z uwagi na potrzeby kadrowe telewizji oraz konieczność rozszerzenia zakresu przekazywanej studentom wiedzy o zagadnienia z nią związane w nazwie Studium pojawił się dodatkowy przymiotnik: Wyższe Studium Zawodowe Organizacji Produkcji Filmowej i Telewizyjnej.

W latach 90. XX w. na poszerzonym i uwolnionym spod państwowego monopolu rynku mediów pojawiło się wiele osób czynnych zawodowo, pragnących podnieść swoje kwalifikacje i gotowych płacić za naukę. W związku z tym w 1996 władze szkoły postanowiły obok przemianowanego w 1995 Wyższego Studium Organizacji Produkcji Filmowej i Telewizyjnej uruchomić ponownie Wydział Produkcji Filmowej i Telewizyjnej], na którym w ramach specjalizacji „Produkcja Filmowa i Telewizyjna” kształci się producentów i organizatorów w dziedzinie filmu i telewizji. W związku z gwałtownym rozwojem Internetu oraz innych interaktywnych mediów cyfrowych w 2006 uruchomiono na Wydziale nową specjalizację pod nazwą „Organizacja Produkcji Mediów Cyfrowych”.

Tablica poświęcona Wojciechowi Jerzemu Hasowi na gmachu rektoratu uczelni

Poczet Rektorów

• rektor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie z siedzibą w Łodzi
  • 1946–1949 – Leon Schiller
• rektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Aktorskiej
  • 1949–1950 – Zdzisław Żygulski
  • 1950–1952 – Kazimierz Dejmek
  • 1952–1954 – Hanna Małkowska
• rektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Leona Schillera
  • 1954–1955 – Janina Mieczyńska
  • 1955–1958 – Emil Chaberski
• dyrektorzy Wyższej Szkoły Filmowej i Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej
  • 1949–1951 – Jerzy Toeplitz
  • 1951–1952 – Czesław Kacperski
  • 1952–1957 – Roman Ożogowski

Teatr Studyjny – teatr należący do uczelni

• rektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej i Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej i Teatralnej im. Leona Schillera
  • 1957–1968 – Jerzy Toeplitz
  • 1968–1969 – Bolesław Lewicki
  • 1969–1972 – Jerzy Kotowski
  • 1972–1980 – Stanisław Kuszewski
  • 1980–1982 – Roman Wajdowicz
  • 1982–1990 – Henryk Kluba
  • 1990–1996 – Wojciech Jerzy Has
  • 1996–2002 – Henryk Kluba
  • 2002–2008 – Jerzy Antoni Woźniak
  • 2008–2012 – Robert Gliński
  • 2012–2016 – Mariusz Grzegorzek

Obecne władze

• Rektor: Mariusz Grzegorzek

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Uczelni
• Oficjalna strona Wydziału Produkcji Filmowej i Telewizyjnej