Janusz Morgenstern

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Janusz Morgenstern
Janusz Morgenstern
Data i miejsce urodzenia 16 listopada 1922
Mikulińce
Data i miejsce śmierci 6 września 2011
Warszawa
Zawód reżyser
producent filmowy
Lata aktywności 19602011
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Janusz Morgenstern w Wikicytatach
Grób Janusza Morgensterna na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach
Gwiazda Janusza Morgensterna w łódzkiej Alei Gwiazd

Janusz „Kuba” Morgenstern (ur. 16 listopada 1922 w Mikulińcach, zm. 6 września 2011 w Warszawie[1]) – polski reżyser i producent filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Dawida Morgensterna i Estery Druks, galicyjskich żydów. Młodość spędził na Podolu, tam zdał maturę. Przed wojną uczęszczał do Miejskiego Gimnazjum Koedukacyjnego im. Króla Władysława Jagiełły w Przeworsku, gdzie zamieszkiwał brat jego matki[2]. W trakcie okupacji niemieckiej ukrywał się, m.in. w domu ukraińskiego dyrektora szkoły w Mikulińcach[2][3].

Po wojnie podjął studia na Wydziale Reżyserii PWSFTviT w Łodzi, które ukończył w 1954 roku. Na początku kariery był asystentem reżysera w filmach Wandy Jakubowskiej i Andrzeja Wajdy (Kanał). Był II reżyserem w filmach Lotna, Pokolenie oraz Popiół i diament. Jako reżyser zadebiutował filmem Do widzenia, do jutra.

Największy rozgłos przyniosły mu oryginalne współczesne dramaty, poruszające problemy młodych ludzi: Do widzenia, do jutra, Jowita, Trzeba zabić tę miłość.

Wielką popularnością cieszyły się również zrealizowane przez niego pod koniec lat 60. seriale telewizyjne Stawka większa niż życie i Kolumbowie oraz późniejsze Polskie drogi.

Reżyserował też szereg spektakli Teatru Telewizji (m.in. Arszenik i stare koronki na podstawie sztuki Josepha Kesselringa). Od 1990 roku pracował jako producent filmów. W 2004 Antoni Krauze stworzył filmowy portret Morgensterna zatytułowany Ćwiczenia z niepamięci.

W 2008 roku Morgenstern otrzymał Orła w kategorii osiągnięcia życia (przyznawane za całokształt).

W 2010 roku został uhonorowany nagrodą honorową na Nowojorskim Festiwalu Filmów Polskich[4]. Został członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[5].

7 kwietnia 2011 odsłonił swoją gwiazdę w Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi[6].

Janusz Morgenstern zmarł 6 września 2011 roku w Warszawie. Jego pogrzeb odbył się 12 września 2011 roku na stołecznym Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Reżyser spoczął w Alei Zasłużonych. W uroczystościach uczestniczyli m.in. prezydent Bronisław Komorowski, minister kultury Bogdan Zdrojewski, Roman Polański oraz wielu ludzi filmu i przyjaciół artysty[7]. W ostatniej drodze towarzyszyła mu muzyka Krzysztofa Komedy z filmu Do widzenia, do jutra i Andrzeja Kurylewicza z serialu Polskie drogi[8].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Jako reżyser[edytuj | edytuj kod]

Jako producent[edytuj | edytuj kod]

Jako aktor[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Janusz Morgenstern - wybitny reżyser i producent filmowy (pol.). wiadomosci.gazeta.pl, 2011-09-06. [dostęp 2013-06-04].
  2. 2,0 2,1 Życie raz jeszcze. Z Januszem Morgensternem rozmawiają Katarzyna Bielas i Jacek Szczerba. „Duży Format”. 29 (dodatek do Gazety Wyborczej nr 271), s. 18, 2002-11-21. 
  3. "Nie bałem się Polaków, bałem się Ukraińców". Newsweek, 2011-09-11. [dostęp 2013-06-04].
  4. New York Polish Film Festival → Nagrody. www.nypff.com. [dostęp 2012-02-24].
  5. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 26 kwietnia 2014].
  6. Konrad Ciężki: Janusz Morgenstern: od "Stawki większej niż życie" do łódzkiej Alei Gwiazd. mmlodz.pl. [dostęp 2011-04-08].
  7. "Żegnam mojego najstarszego przyjaciela". tvn24.pl, 2011-09-12. [dostęp 2011-09-11].
  8. "Komorowski i Polański na pogrzebie Morgensterna", www.rp.pl.
  9. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 1997 r. o nadaniu orderu (M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 113)
  10. Warszawa. Wręczono złote medale "Gloria Artis". e-teatr.pl, 10 września 2005. [dostęp 21 czerwca 2011].
  11. film.wp.pl.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Hendrykowski, Morgenstern, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012.
  • Marek Hendrykowski, Do widzenia, do jutra, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012.
  • Janusz Morgenstern, Jan Laskowski, Do widzenia, do jutra. Scenopis filmu , Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2013.
  • Publikacja zbiorowa. Musi zostać rysa. Przewodnik po twórczości Janusza Morgensterna, Muzeum Kinematografii w Łodzi, 2012.
  • Ewa Winnicka, Ja się nie spieszę, Polityka 2008, nr 24(2658), s.70–72.
  • Janusz Morgenstern w bazie filmpolski.pl