Jerzy Kawalerowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Kawalerowicz
Jerzy Kawalerowicz
Data i miejsce urodzenia 19 stycznia 1922
Gwoździec
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 2007
Warszawa
Zawód reżyser, scenarzysta
Współmałżonek Lucyna Winnicka
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia PolskiKrzyż Komandorski Orderu Odrodzenia PolskiKrzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia PolskiOrder Sztandaru Pracy I klasyZłoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Jerzy Kawalerowicz
Poseł IX kadencji Sejmu PRL
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania od 13 października 1985
do 3 czerwca 1989
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Jerzy Kawalerowicz (ur. 19 stycznia 1922 w Gwoźdźcu koło Kołomyi, zm. 27 grudnia 2007 w Warszawie) – polski reżyser i scenarzysta ormiańskiego pochodzenia[1], poseł na Sejm PRL (1985–1989).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się i wychował na południowych kresach Rzeczypospolitej (obecnie tereny Ukrainy). Był synem kierownika urzędu pocztowego, który pracował też jako zarządca majątku ziemskiego. Według tradycji rodzinnej ojciec jego był z pochodzenia Ormianinem i kilka pokoleń wcześniej nazwisko rodziny brzmiało Kavalarian.

Po wojnie w latach 1946–1949 Jerzy Kawalerowicz studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Instytucie Filmowym.

Karierę filmową zaczynał jako asystent reżysera przy filmie Wandy Jakubowskiej Ostatni etap (1948).

Przedstawiciel polskiej szkoły filmowej[edytuj | edytuj kod]

Stworzył szereg filmów, które wywołały rozgłos na całym świecie. Swoimi filmami współtworzył zjawisko określane jako polska szkoła filmowa. Otrzymał za nie najważniejsze nagrody filmowe – m.in. Nagrodę Specjalną na Festiwalu Filmowym w Cannes za Matkę Joannę od Aniołów w 1961[2], Srebrnego Niedźwiedzia na MFF w Berlinie za Śmierć prezydenta i nominację do Oscara.

Kierownik artystyczny „Kadru”[edytuj | edytuj kod]

Od 1955 kierował Zespołem Filmowym „Kadr” (obecnie Studio Filmowe Kadr). Jako kierownik artystyczny tego zespołu realizatorów filmowych, wyprodukował około stu filmów najwybitniejszych polskich reżyserów:

Pierwszy prezes SFP[edytuj | edytuj kod]

Był współzałożycielem i pierwszym prezesem Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Funkcję tę sprawował przez wiele kadencji, w trudnych dla kinematografii latach konfliktów z ówczesną komunistyczną administracją Polski.

Wykładowca i działacz społeczny[edytuj | edytuj kod]

Od 1980 był wykładowcą PWSFTViT. W latach 1954–1990 był członkiem PZPR, w latach 1985–1989 sprawował mandat posła na Sejm PRL IX kadencji, w latach 1981–1983 był członkiem Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Został uhonorowany doktoratem honoris causa Uniwersytetu Sorbona II w Paryżu w 1998 i PWSFTViT w Łodzi w 2001.

Ostatnie tygodnie życia, śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Cztery tygodnie przed śmiercią doznał wylewu[3], zapadł w śpiączkę. Zmarł, nie odzyskując przytomności, w wieku 85 lat[4].

7 stycznia 2008 w Alei Zasłużonych Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie została złożona urna z prochami Jerzego Kawalerowicza. W ostatniej drodze artyście towarzyszyła rodzina, przyjaciele, współpracownicy oraz liczni wielbiciele talentu reżysera.

Od 21 maja 2010 imię reżysera zyskała jedna z par pociągów Interregio kursujących między Warszawą i Łodzią[5].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyser filmów[edytuj | edytuj kod]

Reżyser seriali[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Z małżeństwa z Lucyną Winnicką miał dwoje dzieci, córkę Agatę i syna Piotra.

Przypisy

  1. Informacja na podstawie biuletynu Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego, s. 42–45
  2. Strona festiwalu w Cannes
  3. Barbara Hollender: Siedemnaście razy żyłem dzięki filmom. "Rzeczpospolita", 27 grudnia 2007.
  4. Zmarł Jerzy Kawalerowicz. Wirtualna Polska, 27 grudnia 2007.
  5. Filmowi patroni pociągów, w: Z biegiem szyn, wyd. Karol Trammer, nr 4(48)/2010, s.2, ISSN 1896-4079
  6. M.P. z 1997 r. Nr 16, poz. 151
  7. Doktoraty honoris causa PWSFTViT (pol.). Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi. [dostęp 2012-07-11].
  8. Warszawa. Wręczono złote medale "Gloria Artis". e-teatr.pl, 10 września 2005. [dostęp 22 czerwca 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dipont M., Zawiśliński S., Faraon kina, Warszawa 1997, ISBN 838646612X
  • Kawalerowicz J., Więcej niż kino, oprac. Kuśmierczyk S., Zawiśliński S., Warszawa 2001, ISBN 8386466367
  • Księga Kadru: o zespole filmowym Jerzego Kawalerowicza, red. Zawiśliński S., Kuśmierczyk S., Warszawa 2002, ISBN 8386466375

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Pogrzeb Jerzego Kawalerowicza