Jerzy Kawalerowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Kawalerowicz
Jerzy Kawalerowicz
Data i miejsce urodzenia 19 stycznia 1922
Gwoździec
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 2007
Warszawa
Zawód reżyser, scenarzysta
Współmałżonek Lucyna Winnicka
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Jerzy Kawalerowicz
Jerzy Kawalerowicz portrait.jpg
Poseł IX kadencji Sejmu PRL
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania od 13 października 1985
do 3 czerwca 1989
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Jerzy Kawalerowicz (ur. 19 stycznia 1922 w Gwoźdźcu koło Kołomyi, zm. 27 grudnia 2007 w Warszawie) – polski reżyser i scenarzysta ormiańskiego pochodzenia[1], poseł na Sejm PRL (1985–1989).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się i wychował na południowych kresach Rzeczypospolitej (obecnie tereny Ukrainy). Był synem kierownika urzędu pocztowego, który pracował też jako zarządca majątku ziemskiego. Według tradycji rodzinnej ojciec jego był z pochodzenia Ormianinem i kilka pokoleń wcześniej nazwisko rodziny brzmiało Kavalarian.

Po wojnie w latach 1946–1949 Jerzy Kawalerowicz studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Instytucie Filmowym.

Karierę filmową zaczynał jako asystent reżysera przy filmie Wandy Jakubowskiej Ostatni etap (1948).

Przedstawiciel polskiej szkoły filmowej[edytuj | edytuj kod]

Stworzył szereg filmów, które wywołały rozgłos na całym świecie. Swoimi filmami współtworzył zjawisko określane jako polska szkoła filmowa. Otrzymał za nie najważniejsze nagrody filmowe – m.in. Nagrodę Specjalną na Festiwalu Filmowym w Cannes za Matkę Joannę od Aniołów w 1961[2], Srebrnego Niedźwiedzia na MFF w Berlinie za Śmierć prezydenta i nominację do Oscara.

Kierownik artystyczny „Kadru”[edytuj | edytuj kod]

Od 1955 kierował Zespołem Filmowym „Kadr” (obecnie Studio Filmowe Kadr). Jako kierownik artystyczny tego zespołu realizatorów filmowych, wyprodukował około stu filmów najwybitniejszych polskich reżyserów:

Pierwszy prezes SFP[edytuj | edytuj kod]

Był współzałożycielem i pierwszym prezesem Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Funkcję tę sprawował przez wiele kadencji, w trudnych dla kinematografii latach konfliktów z ówczesną komunistyczną administracją Polski.

Wykładowca i działacz społeczny[edytuj | edytuj kod]

Od 1980 był wykładowcą PWSFTViT. W latach 1954–1990 był członkiem PZPR, w latach 1985–1989 sprawował mandat posła na Sejm PRL IX kadencji, w latach 1981–1983 był członkiem Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Został uhonorowany doktoratem honoris causa Uniwersytetu Sorbona II w Paryżu w 1998 i PWSFTViT w Łodzi w 2001.

Ostatnie tygodnie życia, śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Cztery tygodnie przed śmiercią doznał wylewu[3], zapadł w śpiączkę. Zmarł, nie odzyskując przytomności, w wieku 85 lat[4].

7 stycznia 2008 w Alei Zasłużonych Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie została złożona urna z prochami Jerzego Kawalerowicza. W ostatniej drodze artyście towarzyszyła rodzina, przyjaciele, współpracownicy oraz liczni wielbiciele talentu reżysera.

Od 21 maja 2010 imię reżysera zyskała jedna z par pociągów Interregio kursujących między Warszawą i Łodzią[5].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyser filmów[edytuj | edytuj kod]

Reżyser seriali[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Z małżeństwa z Lucyną Winnicką miał dwoje dzieci, córkę Agatę i syna Piotra.

Przypisy

  1. Informacja na podstawie biuletynu Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego, s. 42–45
  2. Strona festiwalu w Cannes
  3. Barbara Hollender: Siedemnaście razy żyłem dzięki filmom. "Rzeczpospolita", 27 grudnia 2007.
  4. Zmarł Jerzy Kawalerowicz. wp.pl, 27 grudnia 2007.
  5. Filmowi patroni pociągów, w: Z biegiem szyn, wyd. Karol Trammer, nr 4(48)/2010, s.2, ISSN 1896-4079
  6. M.P. z 1997 r. Nr 16, poz. 151
  7. Seweryn Kuśmierczyk: Jerzy Kawalerowicz. akademiapolskiegofilmu.pl.
  8. Warszawa. Wręczono złote medale "Gloria Artis". e-teatr.pl, 10 września 2005.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dipont M., Zawiśliński S., Faraon kina, Warszawa 1997, ISBN 838646612X
  • Kawalerowicz J., Więcej niż kino, oprac. Kuśmierczyk S., Zawiśliński S., Warszawa 2001, ISBN 8386466367
  • Księga Kadru: o zespole filmowym Jerzego Kawalerowicza, red. Zawiśliński S., Kuśmierczyk S., Warszawa 2002, ISBN 8386466375

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]