Park Narodowy Yosemite

Park Narodowy Yosemite Yosemite National Park
Położenie	Kalifornia, USA
Data utworzenia	1890
Powierzchnia	3081 km²
Odwiedzających rocznie	3 280 911 (2004)
Siedziba	Yosemite, Kalifornia
Położenie na mapie Kalifornii Park Narodowy Yosemite
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych Park Narodowy Yosemite
37°44′55″N 119°35′14″W
Mapa parku
Zdjęcia i grafiki w Commons
Strona internetowa parku

Park Narodowy Yosemitea
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Typ	przyrodnicze
Spełniane kryterium	VII, VIII
Charakterystyka	#308
Regionb	Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę	1984 na 8. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
brak współrzędnych

Park Narodowy Yosemite [joʊˈsɛmɨtiː] (ang. Yosemite National Park) - park narodowy położony w USA, w środkowej Kalifornii, na zachodnich zboczach gór Sierra Nevada. W ramach parku leży Yosemite Valley (Dolina Yosemite).

Podstawowe wiadomości

• powierzchnia - 3081 km²
• najwyższy szczyt Mount Lyell (3997 m n.p.m.)
• główne jeziora - Eleanor, Tenaya, Mirror, Merced
• główna rzeka - Merced
• liczba turystów zwiedzających park - ponad 3 mln rocznie
• lokalizacja - 3,5 godziny jazdy samochodem od San Francisco

Historia

Dolina Yosemite była od wieków domem Indian Miwok i Pajutów, którzy żyli tam w spokoju do chwili wybuchu gorączki złota w Kalifornii. Nazwa Yosemite wywodzi się od indiańskiego słowa określającego niedźwiedzia grizzly, będącego plemiennym totemem rdzennych mieszkańców tych ziem.

Uważa się, że pierwszymi białymi, którzy ujrzeli dolinę Yosemite z góry, nie wkraczając do niej, byli traperzy pod wodzą Josepha Reddeforda Walkera. Było to w 1833 roku. Prawdopodobnie patrzyli oni ze szczytu wodospadów Yosemite. Rok 1851 uważany jest za rok, w którym w Dolinie Yosemite po raz pierwszy postawił nogę biały człowiek. Wkrótce też miejsce to stało się sławne, ściągając malarzy i miłośników przyrody. W 1864, na skutek nacisków ze strony ówczesnych obrońców przyrody, prezydent Abraham Lincoln podpisał ustawę zapewniającą stanową ochronę dolinie Yosemite i lasom gigantycznych sekwoi, położonym na południe od niej. Nieco później, bo w 1890 roku, zaangażowanie amerykańskiego przyrodnika Johna Muira doprowadziło ostatecznie do ogłoszenia Yosemite drugim z kolei parkiem narodowym w Stanach Zjednoczonych (po Yellowstone). Z parkiem tym wiąże się osoba Galena Clarka, który uchodzi za jednego z odkrywców gigantycznego lasu położonego w górach Sierra Nevada.

Geologia

Jezioro Tenaya w Parku Narodowym Yosemite

Half Dome

Dolina Yosemite jest najbardziej klasycznym przykładem U-kształtnej doliny polodowcowej, a jej współczesny wygląd jest wynikiem ruchów górotwórczych, erozji wodnej i miażdżącej siły lodowców.

• powstanie gór Sierra Nevada
• erozja wodna prowadzi do powstania płytkich koryt rzecznych
• spływające lodowce pogłębiają koryta (1 mln - 30 tys. lat temu)

Naturalne kaniony gór Sierra zostały w epoce lodowcowej pogłębione i poszerzone przez lodowce. Potężne masy lodu z łatwością kruszyły granitowe, osłabione pęknięciami skały, pozostawiając nietknięte ściany o mocniejszej budowie. Lodowiec posuwający się potokiem Merced pozostawił nietknięte ściany, z których spadają w dół wody wodospadu Nevada oraz Vernal. Kanion potoku Yosemite jest typową "doliną wiszącą". Lodowiec, który go wyrzeźbił, był o wiele mniejszy od lodowca Merced, który wyciął leżącą 600 m niżej dolinę. Potok Yosemite płynie zatem doliną wiszącą, skąd spada w dolinę Yosemite przepięknym, trójkaskadowym wodospadem o takiej samej nazwie jak dolina (zdjęcie), o wysokości 740 m, co stawia go na 6. miejscu na świecie. W wyniku działania lodu, który pozostawił w nienaruszonym kształcie ich najtwardsze partie, powstały: Cathedral Rocks, El Capitan (1095 m) i Half Dome. Uformowanie wiszących dolin przyczyniło się do powstania wielu wodospadów.

Flora Yosemite

Na południu parku znajduje się Mariposa Grove słynący z mamutowców olbrzymich, zwanych potocznie sekwojami. Najsłynniejszy okaz sekwoi w Yosemite to "Grizzly Giant", liczący 2700 lat. Jest on wysoki na 65 metrów, a jego średnica u podstawy liczy 9 metrów. W parku występuje osiem gatunków sosny, w tym

• sosna żółta
• sosna Jeffreya
• sosna Lamberta
• sosna zachodnia

a także inne drzewa, z których warto wymienić:

• cedrzyniec kalifornijski
• dąb czarny

Fauna Yosemite

• baribal
• kojot
• puma
• mulak
• wiewiórka ziemna
• owca kanadyjska (w wyższych partiach gór)
• 200 gatunków ptaków, między innymi:
  • modrosójka czarnogłowa
  • cztery gatunki sokoła (sokół wędrowny)
  • orzeł przedni

Panorama doliny Yosemite

Zobacz też

• Park narodowy
• Parki narodowe Ameryki Północnej

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa Parku Narodowego Yosemite (ang.)
• Strona Yosemite Institute (ang.)