Piramida Cheopsa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piramida Cheopsa
Wielka Piramida Cheopsa
Wielka Piramida Cheopsa
Państwo  Egipt
Miejscowość Giza
Architekt prawdopodobnie Hemiunu
Wysokość całkowita 146,59 m
obecnie 138,75 m
Ukończenie budowy 2560 p.n.e.
Położenie na mapie Egiptu
Mapa lokalizacyjna Egiptu
Piramida Cheopsa
Piramida Cheopsa
Ziemia 29°58′44″N 31°08′02″E/29,978889 31,133889Na mapach: 29°58′44″N 31°08′02″E/29,978889 31,133889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Piramida Cheopsa
Piramida Cheopsa. Zdjęcie z XIX wieku

Piramida Cheopsa, Wielka Piramida, piramida Chufupiramida znajdująca się w Egipcie na płaskowyżu w Gizie. Zgodnie z przyjętą w egiptologii teorią, piramida została zbudowana ok. 2560 p.n.e., prawdopodobnie według projektu Hemona, z przeznaczeniem na grobowiec faraona Cheopsa (egip. Chu-fu). Czas budowy wynosił ok. 20 lat. Wielka Piramida jest częścią nekropolii memfickiej. W starożytności uznana została za jeden z siedmiu cudów świata i jako jedyny z nich dotrwała epoki nowożytnej.

Piramida Cheopsa wraz z piramidą Chefrena i piramidą Mykerinosa to najokazalszy i najbardziej znany na świecie zespół piramid. W ich pobliżu zlokalizowany jest słynny Wielki Sfinks.

Wielka Piramida postawiona została na sztucznie wyrównanym terenie (zmierzone różnice poziomu wynoszą do 2,0 cm). Boki kwadratowej podstawy piramidy ustawione są względem stron świata z dokładnością 4 minut kątowych[1]. Kamienne bloki z wapienia, pochodzącego ze starożytnego kamieniołomu Tura, ważące ok. 2,5 tony (największe nawet ok. 15 ton), zostały ustawione z wielką precyzją. Cała budowla składa się z ok. 2,3 miliona kamiennych bloków, co sprawia, że Wielka Piramida jest najcięższą znaną budowlą – ma masę ponad 6 milionów ton. Do budowy komór użyto także granitowych bloków ważących od 25 do 80 ton, pochodzących z Asuanu. Piramida była pierwotnie pokryta w całości kamienną, wapienną warstwą tworzącą gładką okrywę zewnętrzną – z okrywy tej pozostały jedynie nieliczne fragmenty, obecnie znajdujące się u podnóża piramidy. Pierwotna wysokość budowli wynosiła 146,59 m, współcześnie w wyniku erozji i utraty piramidionu liczy 138,75 m.

Nazwa piramidy[edytuj | edytuj kod]

<
Aa1 G43 I9 G43
>
G25 N18
X1
O24


Achet-Chufu - Horyzont Chufu.

Konstrukcja piramidy[edytuj | edytuj kod]

Wejście do piramidy znajduje się w północnej ścianie, nie na jej osi, lecz przesunięte około 7 m na wschód, na wysokości 17 m ponad poziom gruntu. Od wejścia prowadzi Korytarz Zstępujący o wymiarach 114 cm x 119 cm, opadając w dół pod kątem 26°31'. Ma on długość 105 m i prowadzi poprzez masyw piramidy oraz skałę podłoża do dalszej, poziomej części korytarza, wiodąc około 8,8 m do komory położnej głęboko w skale macierzystej, około 27,5 m poniżej poziomu gruntu. Komora ta, o wymiarach 14 m (wsch.-zach.) x 8,25 m x 3,5 m, jest pomieszczeniem niedokończonym, o nierównych ścianach i podłodze.

W południowej ścianie piramidy, naprzeciwko wejścia, znajduje się otwór drzwiowy, prowadzący do ślepo zakończonego korytarza, również pozostawionego przez budowniczych w stanie nieukończonym. Prawdopodobnie porzucenie planu wykorzystania komory jako grobowej nastąpiło w chwili, gdy część nadziemna piramidy zaczynała być właśnie wznoszona. Spowodowało to zmianę planu budowy całej piramidy. Wykorzystano 18-metrową część Korytarza Zstępującego i zaczęto drążyć - w masywie piramidy, w suficie Korytarza Zstępującego - Korytarz Wstępujący o długości 39 m, o przekroju takim, jak Korytarz Zstępujący i kącie wznoszenia 26°20'. Po pogrzebie króla wejście do Korytarza Wstępującego zostało zamaskowane kamienną płytą o kształcie i kolorze pozostałych płyt sufitu Korytarza Zstępującego.

Poprzez poziomy pasaż na jego końcu, o wysokości zaledwie 114 cm i nierównej powierzchni posadzki, dochodzi się do Komory Królowej, położonej dokładnie w centrum piramidy. Tu także prace nie zostały doprowadzone do końca. Świadczą o tym nierówności posadzki i brak wyłożenia jej kamieniem lepszego gatunku. Komora ta, o wymiarach 5,74 m (oś płn.-płd.) x 5,23 m, przykryta jest stropem namiotowym, którego szczyt znajduje się na wysokości 6,22 m. We wschodniej ścianie komory znajduje się nisza o wspornikowych ścianach bocznych, o wymiarach 4,67 m x 1,57 m (u podstawy), głęboka na 104 cm.

W południowej i północnej ścianie komory znajdują się prostokątne otwory prowadzące do kanałów, które nie mają ujść na zewnątrz piramidy. Północny kanał wiedzie najpierw poziomo na długości 193 cm, po czym załamuje się w górę pod kątem 37°28', południowy wiedzie poziomo na długości 203 cm, po czym załamuje się pod kątem 38°28'.

Prawdopodobnie po wykonaniu Korytarza Wstępującego, pasażu i Komory Królowej również nastąpiła zmiana planu budowy, w wyniku której nastąpiła dalsza rozbudowa korytarzy w piramidzie. Powstały wewnątrz piramidy dwa niezwykłe pomieszczenia. Wielka Galeria oraz Komora Króla. Istnieje pogląd, że Wielka Galeria była wykonana zgodnie z planem w czasie realizacji drugiej części budowy piramidy i stanowiła pomieszczenie, w którym zostały zmagazynowane potężne granitowe bloki, użyte po pogrzebie jako zasuwy blokujące wejście do Korytarza Wstępującego. Wielka Galeria została skonstruowana jako przedłużenie Korytarza Wstępującego. Jej długość wynosi 46,63 m, a wysokość 8,53 m. Gładkie ściany z wypolerowanego wapienia wznoszą się na wysokość 2,28 m.

Schemat przekroju pionowego przez Piramidę Cheopsa:
1. Dawne wejście
2. Obecne wejście wydrążone w 820 r.
   z rozkazu kalifa Al-Mamuna
3. Korytarz łączący korytarze
   Zstępujący i Wstępujący
4. Korytarz Zstępujący
5. Niedokończona komora
6. Korytarz Wstępujący
7. Komora królowej
8. Korytarz poziomy
9. Wielka Galeria
10. Komora królewska z sarkofagiem
11. Pasaż - przedsionek
12. szyb łączący Galerię z korytarzem Zstępującym

Ponad tym poziomem kolejnych siedem warstw bloków skalnych zostało wysuniętych ku środkowi o 7,5 cm każdy, tworząc strop wspornikowy. W trzeciej warstwie wysuniętych bloków, po obu stronach Galerii, budowniczowie wykuli występy, przy dolnej krawędzi bloków, biegnące wzdłuż całej Galerii. U najwyższej warstwy bloków sufit Galerii o szerokości 104 cm tworzą płyty kamienia ułożone pod kątem nieco ostrzejszym niż kąt wznoszenia się Galerii. W ten sposób każda z płyt posiada własny "zaczep" na ostatniej warstwie ścian Galerii, co umożliwiło zmniejszenie nacisku stropu całej Galerii u jej dolnej, początkowej części. Wzdłuż całej Galerii, po jej obu stronach, przy posadzce ciągną się dwie rampy o wymiarach 61 cm wysokości i 50 cm szerokości. Pomiędzy rampami przestrzeń posadzki ma taką samą szerokość jak strop, tj. 104 cm. W ścianach przy poziomie ramp znajduje się 56 otworów (po 27 z każdej strony + po jednym w wysokim stopniu u góry Galerii), prawdopodobnie gniazda belek, na których skonstruowano z desek podłogę łączącą Korytarz Wstępujący z Wielką Galerią, jednocześnie zakrywającą przejście do Komory Królowej.

W miejscu łączenia się Korytarza Wstępującego z Galerią znajduje się szyb, niegdyś zamaskowany blokiem kamiennym - pierwszym zaczynającym rampę wzdłuż Galerii po jej zachodniej stronie - o takim samym wyglądzie, jak pozostałe bloki rampy. Szyb częściowo pionowy, a częściowo zmieniający kąt opadania, łączy się z przedłużeniem Korytarza Zstępującego w jego części prowadzącej poprzez skały podłoża do komory pod piramidą.

Wielka Galeria kończy się wysokim stopniem, po którego przekroczeniu otwiera się długi i wąski pasaż, prowadzący od Komory Króla. Pasaż ten w jednej trzeciej swej długości ma podwyższony sufit i zwiększoną szerokość, tworząc przedsionek o ścianach południowej, wschodniej i zachodniej, wykonanych z czerwonego granitu. W ścianach wschodniej i zachodniej przedsionka wykute są po cztery szerokie bruzdy - trzy z nich, sięgające od podłogi po sufit, a czwarta sięgająca sufitu przedsionka, stanowiły niegdyś prowadnice granitowych zasuw, opuszczanych za pomocą lin i okrąglaków, zainstalowanych w półokrągłych wycięciach-zagłębieniach, widniejących do dziś w zachodniej ścianie przy samym suficie przedsionka. W ścianie południowej widnieją cztery kanały, przez które przewleczono liny.

Granitowy sarkofag w Komorze Króla o wymiarach (2,28 x 0,99 x 1,05 m)

W poprzek przedsionka, wpuszczone w pary bruzd nadal tkwią dwie płyty granitowych zasuw. Komora Króla o wymiarach 10,56 m (oś wsch.-zach.) x 5,23 m x 5,81 m zbudowana jest w całości z granitu. W ścianach północnej i południowej, na wysokości około jednego metra od posadzki, znajdują się wyloty prostokątnych kanałów. Kanały te - odmiennie od tych w Komorze Królowej - mają wyloty na zewnątrz piramidy. Kanał północny wznosi się pod kątem 31°, a południowy pod kątem 45°. W komorze znajduje się granitowy sarkofag, obecnie noszący ślady licznych uszkodzeń, pozbawiony pokrywy. Jego wymiar jest o 2 cm szerszy od prześwitu Korytarza Wstępującego, co wskazuje na to, że umieszczono go w komorze w czasie budowy piramidy. Niezwykłym rozwiązaniem architektonicznym jest konstrukcja stropu Komory Króla. Sufit komory stanowi dziewięć płyt granitu o łącznej wadze około 400 ton. Nad nimi znajduje się pięć zamkniętych pomieszczeń - przestrzeni. Cztery z nich o sufitach płaskich i piąta, najwyższa, o stropie namiotowym. Konstrukcja ta miała na celu możliwie jak największe odciążenia stropu samej Komory Króla, zabezpieczając komorę grobową przed zawaleniem w wyniku nacisku masy skał budulca piramidy.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Wymiary po wybudowaniu:

  • wysokość do wierzchołka – 146,59 m
  • długości boków:
    • zachodni – 230 m 35,9 cm
    • wschodni – 230 m 39,2 cm
    • północny – 230 m 25,5 cm
    • południowy – 230 m 45,3 cm
  • kąt nachylenia ścian bocznych – 51°52'

Budowa piramidy[edytuj | edytuj kod]

O budowie piramidy pisał już Herodot: Cheops na wystawienie piramidy potrzebował dwudziestu lat. Wszystkim Egipcjanom kazał na siebie pracować. Jednym rozporządzono z łomów kamienia w górach arabskich włóczyć skały do Nilu, innym sprowadzone na łodziach przez rzekę kazał odbierać. Pracowało tak bez przerwy do stu tysięcy ludzi. Budowano zaś piramidę w kształt schodów.

Spekulacje pseudonaukowe[edytuj | edytuj kod]

Publikacja Towarzystwa Strażnica z początku XX wieku, objaśniająca rzekome paralele między wymiarami Wielkiej Piramidy a chronologią biblijną

Piramida Cheopsa stanowi obiekt wielu pseudonaukowych spekulacji. Doszukiwano się w niej mistycznych liczb, poprzez odpowiednie przeliczanie jej obwodu czy długości korytarzy próbując wydobyć rzekomo zakodowane skomplikowane wzory matematyczne, dane astronomiczne czy przepowiednie o przyszłych losach świata[2]. Niektórzy kaznodzieje protestanccy XIX wieku uważali Wielką Piramidę za „Biblię w kamieniu”. Wyznawcą takiego poglądu był m.in. założyciel Badaczy Pisma Świętego Charles Taze Russell[3][4] oraz William Marrion Branham[5]. Zwolennicy paleoastronautyki tacy jak Erich von Däniken przypisują wzniesienie piramidy wysoko zaawansowanym pozaziemskim cywilizacjom[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. K. Spence: Ancient chronology - Astronomical orientation of the pyramids. Nature (2001). s. 2.
  2. C.W. Ceram: Bogowie, groby i uczeni. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2002, s. 152-153.
  3. George D. Chryssides: The A to Z of Jehovah's Witnesses. Plymouth: Scarecrow Press, 2008, s. 66.
  4. Służenie razem ze strażnikiem!. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 9, 10, 1 stycznia 2000. ISSN 1234-1150. , Biblioteka Internetowa Strażnicy
  5. William Marion Branham – czyj prorok? Chleb z Nieba (2010)
  6. Z powrotem na Ziemię. Spór o pochodzenie cywilizacji ludzkich. praca zbiorowa pod red. Andrzeja K. Wróblewskiego. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000, s. 217.
Poprzedni
Czerwona Piramida
Skyscrapercompare.svg Chronologia najwyższych budowli
ok. 2570 p.n.e.-1300 n.e.
Skyscrapercompare.svg Następny
Katedra w Lincoln