Badacze Pisma Świętego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Badacze Pisma Świętego
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Restoracjonizm
Nurty pobożnościowe millenaryzm
Charles Taze Russell

Badacze Pisma Świętego (ang. Bible Students) – restoracjonistyczny nurt religijny czerpiący z tradycji antytrynitaryzmu, millenaryzmu i adwentyzmu. Pierwszą organizacją Badaczy była założona przez Charlesa T. Russella w 1881 roku w USA „Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania” (Towarzystwo Strażnica)[1]. 30 czerwca 1914 roku założono w Londynie International Bible Students Association (Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego), które było europejską korporacją reprezentującą Badaczy Pisma Świętego[2].

Po śmierci Russella na stanowisko prezesa wybrano J.F. Rutherforda. Wybór ten spotkał się z niezadowoleniem części Badaczy co stało się przyczyną rozłamu w ruchu w roku 1918 oraz doprowadziło do powstania konkurencyjnej korporacji nazwanej Pastoralnym Instytutem Biblijnym[3]. Grupy religijne powstałe w wyniku podziałów po śmierci Russella określa się mianem ruchu badackiego. Największa grupa Badaczy Pisma Świętego, która pozostała związana z Towarzystwem Strażnica, w 1931 roku przyjęła nazwę Świadkowie Jehowy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza klasa studiów biblijnych[edytuj | edytuj kod]

Początki Badaczy Pisma Świętego sięgają roku 1870 i pierwszej grupy studium Biblii zorganizowanej w Allegheny przez Charlesa T. Russella. Nie był to odłam któregoś z istniejących wcześniej wyznań, gdyż Russell uważał, że nauki biblijne zostały porozdzielane między różnymi wyznaniami, które w mniejszym lub większym stopniu stapiały je z ludzkimi spekulacjami i błędnymi poglądami[4]. Grupka ta, nazywana na początku „klasą”, składała się z około sześciu osób[a], które spotykały się w każdą niedzielę w celu studiowania Biblii[5].

Działanie tej grupy polegało na stawianiu pytań oraz poszukiwaniu biblijnej odpowiedzi na nie, niezależnie od dogmatów przyjętych przez uznane Kościoły chrześcijańskie. W tym celu odszukiwano wszystkie wersety biblijne związane z tematem. Gdy po dyskusji wszyscy jej uczestnicy byli przekonani, że wersety biblijne ze sobą harmonizują, formowali wniosek końcowy i zapisywali go[6]. C.T. Russell był przekonany, że Biblia traktowana jako całość zawiera orędzie, które jest harmonijne i spójne. Jego zdaniem jeśli jakiś fragment wydawał się trudny do zrozumienia, należało sięgnąć do innych tekstów biblijnych. W ten sposób Biblię miała wyjaśniać sama Biblia[7].

W latach 1870–1875 poglądy religijne tej grupy ulegały głębokim zmianom. W roku 1871 w wyniku tych studiów odrzucili nauki o Trójcy, nieśmiertelności duszy i o wiecznych mękach. W 1872 roku przyjęli koncepcję „Okupu i Restytucji”[b]. Od roku 1874 klasa biblijna z Pittsburgha zaczęła obchodzić doroczną uroczystość upamiętniającą śmierć Jezusa, nazwaną Pamiątką śmierci Chrystusa. W tym samym roku zastanawiali się również nad właściwym rozumieniem chrztu i postanowili zostać ochrzczeni przez zanurzenie w wodzie. W 1875 roku uznali, że Jezus ma przyjść niewidzialnie.

Russell otwarcie przyznawał, że studiując Biblię korzystał z pomocy innych badaczy Pisma Świętego, którzy przed nim starali się zrozumieć nauki Biblii. Wśród osób, które miały na niego pośredni lub bezpośredni wpływ, wymieniał: George'a Stetsona, George'a Storrsa, Henry'ego Grewa, Jonasa Wendella czy Henry'ego Dunna[8].

Okres współpracy z Nelsonem Barbourem[edytuj | edytuj kod]

Herald of the Morning, sierpień 1878

W styczniu 1876 roku C.T. Russell otrzymał czasopismo religijne „The Herald of the Morning” (Zwiastun Poranka) wydawane przez Nelsona H. Barboura. Ponieważ czasopismo to przedstawiało podobne poglądy do grupy C.T. Russella, umówiono spotkanie, w rezultacie którego pittsburska klasa studiów biblijnych, licząca wtedy około 30 osób, połączyła się z nieco liczniejszą grupą N.H. Barboura z Rochester. Nelson Barbour pozostał wydawcą „Zwiastuna Poranka”, a jego redaktorami byli Charles T. Russell oraz John H. Paton (1843–1922).

W październiku 1876 roku w czasopiśmie „Bible Examiner” wydawanym przez George'a Storrsa Russell opublikował artykuł „Kiedy się zakończą Czasy Pogan?”, w którym wskazywał, że „siedem czasów” z Księgi Daniela dobiegnie końca w roku 1914 n.e. Data ta stała się znamiennym rokiem w działalności całego ruchu badackiego[9]. W kolejnym roku Russell i Barbour wydali książkę „Three Worlds, and the Harvest of This World” (Trzy światy i żniwo tego świata). Wskazywali w niej, że w roku 606 p.n.e. upadło Królestwo Judy a cała władza została oddana narodom pogańskim. Uważali też, że koniec okresu 2520 lat z Księgi Daniela, liczony od daty upadku Królestwa Judy, ma upłynąć w roku 1914[10].

W 1877 roku C.T. Russell zaczął wyprzedawać swoje udziały w spółkach handlowych i poświęcił się działalności ewangelizacyjnej. Odtąd podróżował od miasta do miasta, wygłaszając odczyty biblijne na zebraniach publicznych, ulicach i w kościołach protestanckich. Właśnie dzięki tej działalności stał się znany jako „pastor” Russell. Podobną działalność choć na mniejszą skalę przez kilka miesięcy prowadzili również Barbour i Paton[5].

W 1878 roku N.H. Barbour opublikował w „Zwiastunie Poranka” artykuł, w którym podważał naukę o okupie, mówiącą, że śmierć Chrystusa stanowiła cenę za Adama i jego potomstwo. Do grudnia tego roku na łamach „Zwiastuna” toczyła się polemika pomiędzy Russellem a Barbourem. Ponieważ nie doszło do porozumienia w tej zasadniczej kwestii, C.T. Russell postanowił zupełnie wycofać się z finansowania „Zwiastuna Poranka” oraz zaprzestać dalszej współpracy z N.H. Barbourem. Postanowił też rozpocząć wydawanie czasopisma, które będzie bronić nauki o okupie oraz rozgłaszać dobrą nowinę. Doszło też do rozdzielenia grupy C.T. Russela z grupą N.H. Barboura, przy czym część członków grupy Barboura, jak na przykład John H. Paton, redaktor „Zwiastuna Poranka”, przyłączyła się do Russella.

Strażnica Syjońska[edytuj | edytuj kod]

Zion's Watch Tower and Herald of Christ’s Presence, Strażnica z 1 października 1907 roku

1 lipca 1879 roku w nakładzie 6000 egzemplarzy ukazał się pierwszy numer miesięcznika „Strażnica Syjońska i Zwiastun Obecności Chrystusa”. Czasopismo to stało się głównym narzędziem wykorzystywanym przez C.T. Russella. W tym okresie na łamach „Strażnicy” ukazywały się artykuły pisane również przez pięciu współpracowników Russella[c].

W latach 1879 i 1880 C.T. Russell i jego współpracownicy założyli około 30 niewielkich klas studiów biblijnych na terenie stanów: Pensylwania, New Jersey, Nowy Jork, Massachusetts, Delaware, Ohio i Michigan. Klasy te nazywano również eklezjami, zastępami i zborami.

W 1881 roku grupa C.T. Russella liczyła około 100 osób. W tym czasie w „Strażnicy Syjońskiej” z kwietnia 1881 roku ukazał się artykuł pod tytułem Potrzeba 1000 kaznodziejów[11]. Z czasem grupa powiększała się liczebnie. W roku 1885 działalność kaznodziejską prowadziło około 300 kolporterów, a w roku 1890 Towarzystwo Strażnica miało około 400 aktywnych współpracowników.

Kwartalniki Staroteologiczne[edytuj | edytuj kod]

W 1880 roku Russell wraz ze swoimi współpracownikami rozpoczęli redagowanie traktatów, które miały za cel wykazać, że poglądy tej grupy religijnej nie są nowe, lecz wywodzą się z Biblii – stąd ich późniejsza nazwa staroteologiczne. Te kilkustronicowe traktaty, początkowo nazywane „Traktatami Badaczy Pisma Świętego” (używano również nazwy „Traktaty Strażnicy”)[d], były dołączane do Strażnicy, a jej czytelnicy mieli zajmować się ich rozpowszechnianiem[12].

Od 1889 roku seria traktatów nosiła nazwę Kwartalników Staroteologicznych czy też Traktatów Staroteologicznych. Liczyła ona 86 numerów (83 numery zwykłe + 3 dodatkowe). Kwartalniki ukazywały się głównie w języku angielskim (69 szt., w tym 13 numerów powtórzonych w obszerniejszej formie lub zrewidowanej wersji). Pojedyncze egzemplarze traktatów wydano jako tłumaczenie traktatów angielskich na język szwedzki (5 szt.), niemiecki (4 szt.), norweski (3 szt.), holenderski (2 szt.), francuski (2 szt.) i jidysz (1 szt. – traktat specjalny wydany tylko w tym języku). Łączna liczba Kwartalników Staroteologicznych rozpowszechnionych przez Badaczy Pisma Świętego do roku 1918 przekroczyła 300 milionów egzemplarzy[12][13].

Towarzystwo Strażnica[edytuj | edytuj kod]

By działalność grupy osób skupionych wokół C.T. Russella mogła nabrać rozmachu i by samodzielnie wydawać „Strażnicę” oraz móc otrzymywać datki na działalność kaznodziejską na początku 1881 roku założono „Towarzystwo Traktatowe – Strażnica Syjońska”. Początkowo była to niezarejestrowana korporacja, której prezesem został William H. Conley, a rzeczywistym liderem był C.T. Russell. W roku 1884 „Towarzystwo Traktatowe – Strażnica Syjońska” zostało prawnie zarejestrowane[14], a Charles T. Russell został jego prezesem. W 1896 roku zmieniło nazwę na „Towarzystwo Biblijne i Traktatowe – Strażnica”, które z czasem zaczęło udostępniać czytelnikom różne przekłady Biblii[15].

Dom Biblijny[edytuj | edytuj kod]

Początkowo biuro Towarzystwa Strażnica mieściło się w Pittsburghu, a później w Allegheny przy Federal Street 44. W 1889 roku ukończono budowę czterokondygnacyjnego budynku w Allegheny przy Arch Street 56–60, który stał się znany jako „Dom Biblijny”. W styczniu 1909 roku biura przeniesiono do obiektów znajdujących się w Brooklynie[14].

W latach 1879–1920 drukowaniem czasopism, do 1922 książek i do 1926 Biblii używanych przez Badaczy Pisma Świętego zajmowały się firmy komercyjne[16]. W Domu Biblijnym wykonywano w tym czasie prace pomocnicze w działalności drukarskiej.

Wykłady Pisma Świętego[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Wykłady Pisma Świętego.
Seria Wykładów Pisma Świętego

W 1886 roku C.T. Russell opublikował pierwszy tom serii wydawniczej początkowo znanej jako Brzask Tysiąclecia, a w okresie późniejszym nazwanej Wykładami Pisma Świętego. Pierwszy tom nosił tytuł Plan wieków; później nazwano go Boski plan wieków. W ciągu 40 lat rozpowszechniono 6 milionów egzemplarzy tej książki.

W następnych latach Charles T. Russell napisał pięć dalszych książek z tej serii. W 1889 roku ukazał się tom II – Nadszedł czas, w 1891 tom III – Przyjdź Królestwo Twoje, w 1897 tom IV – Walka Armagieddonu (pierwotnie nosił tytuł Dzień pomsty), w 1899 tom V – Pojednanie pomiędzy Bogiem i człowiekiem, a w 1904 tom VI – Nowe stworzenie. Russell planował wydać jeszcze tom VII, jednak zmarł, nim zdążył go napisać[e].

W 1894 roku dostępne wówczas tomy Brzasku Tysiąclecia nabył Joseph F. Rutherford, który po śmierci Russella, w styczniu 1917 roku został drugim prezesem Towarzystwa Strażnica.

Wydawanie przekładów Biblii[edytuj | edytuj kod]

W roku 1890 Towarzystwo Strażnica za zgodą tłumacza wydało przekład „New Testament” Josepha B. Rotherhama (wyd. II) w języku angielskim. W roku 1902 wydano Biblię paralelną Holmana w nakładzie 5000 egzemplarzy. Zawierała ona dodatek „Pomoce do berejskiego badania Pisma Świętego”, w którym znalazły się odsyłacze do publikacji Towarzystwa Strażnica z lat 1895–1901. Tekst tej Biblii pochodził z Biblii króla Jakuba i Revised Version[17][18].

Również w roku 1902 Towarzystwo Strażnica nabyło prawa do wyłącznego wydawania i dystrybucji grecko-angielskiego przekładu Nowego Testamentu The Emphatic Diaglott opracowanego przez Benjamina Wilsona. Tłumaczenie to pochodziło z roku 1864 i było międzywierszowym dosłownym przekładem tekstu greckiego Johanna J. Giersbacha[17].

W roku 1907 opublikowano specjalną edycję Pisma Świętego zawierającą przedruk Biblii króla Jakuba oraz 500-stronicowy dodatek nazwany „Berejski podręcznik nauczycieli biblijnych”, zawierający m.in. komentarze do wielu wersetów, odsyłacze do publikacji Towarzystwa Strażnica, skorowidz tematyczny, listę wersetów nieautentycznych, tabele chronologiczne i 12 map[f]. To wydanie Biblii nazwano „Wydaniem Badaczy Pisma Świętego”[17][18].

Pierwszym przekładem Biblii wydanym na własnych prasach był The Emphatic Diaglott, który zaczęto drukować 21 grudnia 1926 roku w drukarni w Domu Biblijnym.

Wielka Piramida[edytuj | edytuj kod]

Rysunek z książki International Bible Students Souvenir Convention Report z 1911 roku autorstwa Lesliego W. Jonesa, objaśniający zależności między wymiarami Wielkiej Piramidy a chronologią biblijną według wierzeń Badaczy Pisma Świętego.

W dwóch numerach „Strażnicy” z lipca i sierpnia 1881 roku opublikowano wykres, który w formie graficznej przedstawiał historię od stworzenia świata do czasu, gdy na ziemi będzie panować Królestwo Boże. Wykres ten łączył historię ludzkości z Wielką Piramidą w Egipcie. Następnie w „Strażnicy” z września 1883 roku C.T. Russell stwierdził, że Bóg umieścił Wielką Piramidę jako znak w Egipcie wspomniany w Księdze Izajasza 19:19,20. W 1886 roku w książce Boski plan wieków będącej pierwszym tomem serii Brzask Tysiąclecia ponownie przedstawiono ten sam wykres, a w XII wykładzie w tej książce znalazł się jego dokładny opis.

W 1891 roku Russell wydał książkę Przyjdź Królestwo Twoje, będącą trzecim tomem serii Brzask Tysiąclecia. W dziesiątym rozdziale tej książki, w całości poświęconym Wielkiej Piramidzie, Russell zawarł historyczno-eschatologiczne interpretacje struktury piramidy, które wykraczały poza prace Johna Taylora, Charlesa Piazzi Smytha, Josepha Seissa, George'a Storrsa i innych przed Russellem uważających Wielką Piramidę za coś więcej niż wielką budowlę[g] . C.T. Russell uznał, że piramida przedstawia „Boski plan wieków w kamieniu”[19]. Recenzentem tego rozdziału książki był C.P. Smyth[20]. W ruchu Badaczy Pisma Świętego dalsze badania Wielkiej Piramidy prowadzili bracia John i Morton Edgar. Badacze Pisma Świętego twierdzili wówczas, że długość niektórych korytarzy w Wielkiej Piramidzie wskazuje na czas rozpoczęcia „wielkiego ucisku”, o którym jest mowa w Ewangelii według Mateusza 24:21, a sama Wielka Piramida była uważana za „Biblię w Kamieniu”.

W 1928 roku, po publikacji artykułów w „Strażnicy” z 15 listopada i 1 grudnia 1928 roku (wydanie polskie z 1 i 15 stycznia 1929 roku), pogląd ten został odrzucony przez największą grupę Badaczy Pisma Świętego, która przyjęła nazwę Świadkowie Jehowy. Artykuły te wykazywały, że Bóg nie potrzebował żadnych kamiennych pomników wybudowanych przez pogańskich władców dla uwiarygodnienia orędzia przedstawionego w Biblii[21]. Jednocześnie większość grup powstałych wśród Badaczy Pisma Świętego po śmierci C.T. Russella w dalszym ciągu odnosi się z szacunkiem do Wielkiej Piramidy, poglądów C.T. Russella i badań Johna Edgara.

Podróże zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

Plan podróży dookoła świata siedmioosobowego komitetu na czele z C.T. Russellem opublikowany w specjalnym wydaniu „Strażnicy” z 1 stycznia 1912

W 1891 roku C.T. Rusell wraz z grupą współpracowników odbył podróż zagraniczną po Europie, Azji i Afryce. W jej wyniku w Londynie zorganizowano skład literatury biblijnej oraz poczyniono starania w celu wydawania publikacji Towarzystwa Strażnica w języku niemieckim, francuskim, szwedzkim, duńsko-norweskim, polskim, greckim, a później również włoskim. Druga podróż do Europy miała miejsce w 1903 roku. Russell przemawiał wówczas w wielu miastach.

W okresie późniejszym C.T. Russell regularnie udawał się do Europy, odbywając w sumie 12 takich podróży[22]. Przyczyniły się one do rozwoju działalności Badaczy Pisma Świętego w innych krajach. W 1900 roku otworzono Biuro Oddziału w Wielkiej Brytanii, w 1902 w Niemczech, a w 1904 w Australii[23].

W okresie od grudnia 1911 roku do marca 1912 siedmioosobowy komitet z Russellem na czele odbył podróż dookoła świata[h]. Podróż rozpoczęła się w Nowym Jorku, dalej poprzez Chicago, Dallas, San Antonio i Los Angeles do San Francisco. Dalsza podróż odbyła się statkiem poprzez Hawaje, Japonię, Chiny, południową Azję, Afrykę i Europę, skąd nastąpił powrót do Nowego Jorku. Celem tej podróży było rozpoznanie możliwości rozszerzenia działalności na inne kraje. W sprawozdaniu z tej podróży komitet uznał za potrzebne tłumaczenie literatury biblijnej na języki: japoński, chiński, hindi, gudżarati, malajalam, marathi, telugu i tamilski[24].

Pielgrzymi[edytuj | edytuj kod]

W 1894 roku Towarzystwo Strażnica rozesłało swoich 21 podróżujących przedstawicieli, którzy prowadzili zebrania publiczne oraz budowali duchowo powstające klasy Badaczy Pisma Świętego. Przedstawicieli tych początkowo nazywano „pielgrzymami”. Podróżowali oni według ustalonej marszruty, która była publikowana w „Strażnicy”. W miarę powstawania kolejnych zborów wysyłano kolejnych pielgrzymów. W 1908 roku zbory odwiedzało 47 pielgrzymów, spośród których 30 złożyło zaproponowany przez Russella „ślub Panu”[i][25][26]. Po śmierci Russella, w roku 1917, zwiększono liczbę pielgrzymów z 69 do 93.

Debaty publiczne[edytuj | edytuj kod]

10 marca 1903 roku Ephraim L. Eaton (1846–1931), pastor kościoła metodystyczno-episkopalnego z North Avenue, reprezentujący zrzeszenie kaznodziejów protestanckich w zachodniej Pensylwanii, wezwał C.T. Russella do udziału w sześciodniowej debacie publicznej. Odbyła się ona w październiku tego samego roku w Carnegie Hall w Pittsburghu[27]. Podczas debaty Russell dowodził, że gdy ciała zmarłych spoczywają w grobie, ich dusze nie mają świadomości oraz wskazywał, że celem drugiego przyjścia Chrystusa jest błogosławienie wszystkim rodzinom ziemi. W lokalnej prasie każdego dnia rano ukazywał się artykuł szczegółowo relacjonujący debatę z dnia poprzedniego.

Inna debata odbyła się w Music Hall w Cincinnati w stanie Ohio w dniach od 23 do 28 lutego 1908 roku. Dyskusji pomiędzy C.T. Russellem a Lloydem Smithem Whitem (1867–1949), starszym Uczniów Chrystusa, przysłuchiwały się tysiące osób. Dotyczyła ona między innymi stanu umarłych oraz drugiego przyjścia Chrystusa[28].

Afisz zapowiadający debatę pomiędzy Johnem H. Troy'em a Josephem F. Rutherfordem, która miała miejsce w dniach od 21 do 24 kwietnia 1915 roku w Trinity Auditorium w Los Angeles

Przez następne 12 lat począwszy od roku 1903 współpracownicy Russella przyjmowali podobne wyzwania, choć ich przeciwnicy religijni często rezygnowali lub się wycofywali. W kwietniu 1915 roku J.F. Rutherford przyjął wyzwanie baptystów reprezentowanych przez Johna H. Troy'a[29]. Dyskusja ta odbyła się w dniach od 21 do 24 kwietnia 1915 roku w Trinity Auditorium w Los Angeles na oczach 12 000 widzów, przy czym dla około 10 000 osób zabrakło miejsc.

Kazania Russella[edytuj | edytuj kod]

Codzienne relacje z debat C.T. Russella z E.L. Eatonem w lokalnej prasie stały się źródłem pomysłu, by co tydzień kazania Russella ukazywały się w różnych gazetach na terenie Stanów Zjednoczonych, a później także Kanady, Europy, Australii i RPA. Od 1904 roku były one przesyłane do różnych redakcji telegraficznie. W 1908 roku były drukowane w 11 gazetach osiągających łączny nakład 402 000 egzemplarzy. W 1913 roku kazania ukazywały się w czterech językach[30]. W końcu kazania te drukowało 2000 gazet, docierających do 15 milionów czytelników[j][31].

W celu publikowania kazań zorganizowano międzynarodową agencję prasową, w skład której wchodziło czterech pracowników biura Towarzystwa. C.T. Russell co tydzień przesyłał do tej agencji kazanie o długości około dwóch szpalt. Agencja ta telegraficznie przekazywała tekst do gazet. Nawet przebywając w trakcie podróży Russell wysyłał teksty swoich kazań do agencji.

Zgromadzenia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Kongres (Świadkowie Jehowy).

Pierwsze większe zgromadzenia Badacze Pisma Świętego zaczęli organizować pod koniec lat 80. XIX wieku. Były one urządzane z okazji przypadającej na dzień 14 nisan Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa. W roku 1886 w okresie Pamiątki zorganizowano kilkudniowe „walne zgromadzenie”, równocześnie w „Strażnicy” wystosowano zachętę do udziału w tym zgromadzeniu[32].

Pierwsze oficjalnie zapowiedziane zgromadzenie odbyło się w 1891 roku w Allegheny oraz w Toronto (700 obecnych) z okazji dorocznego święta upamiętniającego śmierć Jezusa Chrystusa[33]. W kolejnym roku odbyło się zgromadzenie w Allegheny w dniach 7–14 kwietnia. Obecnych na nim było około 400 osób z mniej więcej dwudziestu stanów USA, jak również z kanadyjskiej prowincji Manitoba. Pierwsze większe zgromadzenie nie połączone z Pamiątką śmierci Jezusa Chrystusa miało miejsce w dniach od 20 do 24 sierpnia 1893 roku w Chicago w stanie Illinois w USA. Uczestniczyło w nim 360 osób z USA i Kanady, a 70 ochrzczono[30].

Zgromadzenia te często były ważnymi wydarzeniami w dziejach Badaczy Pisma Świętego. Przyczyniały się do rozwoju działalności lub też lepszego zrozumienia Biblii.

Pociąg kongresowy[edytuj | edytuj kod]

Pocztówka przedstawiająca transkontynentalną podróż C.T. Russella – czerwiec 1913

Powstające klasy biblijne często zapraszały C.T. Russella do złożenia osobistej wizyty. By zdążyć na umówione wykłady wynajmowano niekiedy specjalny „wagon kongresowy”, którym Russell i wąskie grono współpracowników podróżowało po wyznaczonej wcześniej trasie. Jeśli jednak podróżować miała większa grupa osób, zamawiano „pociąg kongresowy”. Przy jednej z takich okazji, w czerwcu 1913 roku podróżowało 240 Badaczy Pisma Świętego. Podróż ta trwała cztery tygodnie, a jej uczestnicy pokonali trasę 13 000 km, począwszy od Chicago w stanie Illinois przez Missouri, Arkansas, Teksas, Kalifornię, Kanadę, a następnie poprzez Madison w stanie Wisconsin i Rochford w stanie Illinois z powrotem do Chicago.

Na trasie przejazdu pociągu odbywały się przeważnie trzydniowe zgromadzenia, na których podróżujący pociągiem pozostawali jeden dzień, a C.T. Russell przemawiał zazwyczaj dwukrotnie. Jednodniowe zgromadzenie, które miało miejsce w Kansas City, rozpoczęło serię tych kongresów. W Hot Springs w stanie Arkansas odbyło się zgromadzenie trwające od 1 do 8 czerwca; wtedy też 4 czerwca 1914 roku do pociągu dołączył Russell. Większe kongresy odbyły się w Los Angeles od 11 do 15 czerwca, a w San Francisco – od 14 do 16 czerwca. Serię kongresów kończyło zgromadzenie w Madison w stanie Missouri, trwające od 29 czerwca do 6 lipca[34].

Fotodrama stworzenia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Fotodrama stworzenia.
Przykładowe slajdy Fotodramy stworzenia

W latach 1912–1913 Towarzystwo Strażnica przygotowało epicką prezentację, która przedstawiała obraz dziejów od stworzenia świata do zakończenia tysiącletniego panowania Chrystusa zgodnie z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego – Fotodramę stworzenia. Jej celem było możliwie szerokie przedstawienie zamierzenia Bożego przed upływem 1914 roku, uważanego przez Badaczy Pisma Świętego za punkt zwrotny w tym zamierzeniu. W samym roku 1914 tę prezentację obejrzało ponad 9 milionów osób na trzech kontynentach: w Ameryce Północnej, w Europie i w Australii[35].

Rok 1914[edytuj | edytuj kod]

Od 1876 roku Badacze Pisma Świętego uważali, że w roku 1914 dobiegną końca tzw. „czasy pogan”. Spodziewali się również, że wraz z końcem czasów pogan zostaną zabrani do nieba. Gdy jednak tak się nie stało, doszli do wniosku, że zamierzenie Boże się nie zmieniło[36]. Z czasem uznano, że okres od października 1914 roku wyznacza biblijne „dni ostatnie”[37].

Do 1914 roku powstało 1200 klas Badaczy Pisma Świętego[38]. W tym czasie działało 5100 kaznodziejów Badaczy Pisma Świętego, wśród których około 850 w styczniu 1914 roku było kolporterami[39]. „Strażnica” ukazywała się w nakładzie 50 000 egzemplarzy[40]. 30 czerwca 1914 roku założono w Londynie „International Bible Students Association” (Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego), które było europejską korporacją reprezentującą Badaczy Pisma Świętego[2].

I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Po wybuchu I wojny światowej Badacze Pisma Świętego zachowując neutralność, jaka w ich przekonaniu obowiązuje chrześcijan, nie opowiedzieli się po żadnej ze stron. Nie chcieli brać udziału w wojnie i nie zaciągali się ochotniczo do wojska. Jednak niektórzy w trakcie obowiązkowego poboru przyjmowali kartę powołania, starając się równocześnie o pracę w armii, która miałaby charakter cywilny. Inni, którzy zostali wysłani na front, uznawali, że mogą „strzelać w powietrze”, ale nie mogą do przeciwnej strony. Gdy dochodziło do walk wręcz, starali się wyłącznie bronić i wytrącić broń z ręki przeciwnika. W „Strażnicy” z 1 września 1915 roku (wydanie angielskie) wykazano, że osoba, która przywdziewa mundur i staje się żołnierzem równocześnie przyjmuje obowiązki żołnierza, a chrześcijanin nie mógłby się czuć wtedy dobrze[41].

Na przykład w Wielkiej Brytanii w marcu 1916 roku po raz pierwszy przeprowadzono obowiązkowy pobór nieżonatych mężczyzn. Do września tego roku 264 Badaczy Pisma Świętego wystąpiło o zwolnienie ze służby wojskowej. Z tej grupy 5 otrzymało zwolnienie, 154 zlecono pracę na rzecz państwa, 23 włączono w skład personelu cywilnego armii, a 82 przekazano wojsku. Spośród tej ostatniej grupy niektórzy stanęli przed sądem polowym i zostali skazani za niewykonywanie rozkazów. 40 Badaczy Pisma Świętego trafiło do więzień wojskowych, a 8 wysłano na front do Francji. Ósemka wysłana do Francji została skazana na rozstrzelanie za odmowę wykonywania rozkazów. Wyrok ten zamieniono na 10 lat więzienia, gdy ustawiono ich przed plutonem egzekucyjnym. Wielu Badaczy trafiło do więzienia Dartmoor lub w Richmond[42][43].

Sytuacja po śmierci C.T. Russella[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Russella w październiku 1916 roku i uwięzieniu w maju 1918 przez władze Stanów Zjednoczonych nowo wybranego zarządu Towarzystwa, Badacze przeszli kryzys[44][45]. Doprowadził on do utworzenia przez opozycjonistów konkurencyjnej korporacji prawnej nazwanej „Pastoralnym Instytutem Biblijnym” (PBI), która nie uznała wybranego 6 stycznia 1917 roku nowego prezesa Josepha Franklina Rutherforda. Ponieważ jednak między członkami PBI dochodziło do licznych nieporozumień, utworzyli oni kilka niezależnych grup (znane w Polsce to m.in. Świecki Ruch Misyjny „Epifania”, Wolni Badacze Pisma Świętego czy powstałe około roku 1928 Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego).

Najliczniejsza grupa Badaczy Pisma Świętego, która pozostała związana z Towarzystwem Strażnica położyła mocniejszy nacisk na ewangelizację i osobisty udział w głoszeniu. W roku 1919 rozpoczęli wydawanie nowego czasopisma pt. „The Golden Age” („Złoty Wiek”, obecnie znane jako „Przebudźcie się!”). W latach 20. XX w. zaczęli wykorzystywać stacje radiowe do krzewienia swych wierzeń. W roku 1924 posiadali własne rozgłośnie – WBBR i WORD w Stanach Zjednoczonych, a dwa lata później kolejne cztery w Kanadzie. W roku 1931 za pośrednictwem sieci 450 stacji radiowych w Ameryce Północnej, Australii i Europie, transmitowano część programu międzynarodowego zgromadzenia w Columbus. Na tym kongresie grupa ta, licząca wówczas niecałe 50 tys. osób działających w 50 krajach świata, przyjęła nazwę Świadkowie Jehowy[46][47].

W hitlerowskich Niemczech władze nadal nazywały Świadków Jehowy Badaczami Pisma Świętego (Bibelforscher). Nie rozróżniały też podziałów w ruchu badackim. W obozach koncentracyjnych oznakowywano ich fioletowym trójkątem i symbolem IBV (Internationale Bibelforscher-Vereinigung)[48].

Doktryna[edytuj | edytuj kod]

Badacze Pisma Świętego wyszli z założenia, że prawdy religijnej nie należy szukać w tradycjach i dogmatach chrześcijaństwa, ale wyłącznie w Piśmie Świętym. Zgodnie z antytrynitarnym charakterem swej doktryny, odrzucili naukę o boskości Jezusa, który według ich wierzeń jest pierwszym stworzeniem, a nie częścią Trójcy, odrzucili katolicką naukę o duszy nieśmiertelnej, piekle ognistym i przyszłym spaleniu Ziemi. Przyjęli naukę o okupie Jezusa Chrystusa, o odrodzeniu na ziemi Raju, wyznawali poglądy millenarystyczne. Spotykali się w „klasach” studium Pisma Świętego, szerzyli swe przekonania przez wykłady biblijne, rozpowszechnianie traktatów religijnych (Kwartalniki Staroteologiczne) oraz książek (sześć tomów Wykładów Pisma Świętego Russella) i pozyskiwanie prenumeratorów „Strażnicy”[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Oprócz C.T. Russella byli to m.in. jego ojciec Joseph L. Russell, siostra Margaret oraz William H. Conley i jego żona Sara.
  2. Nauka o „Okupie” mówiła, że śmierć Chrystusa stanowiła cenę za potomstwo Adama, zaś „Restytucja” dotyczyła odrodzenia na ziemi biblijnego Raju.
  3. Byli to John Henry Paton, William Imrie Mann (późniejszy wiceprezes Towarzystwa Strażnica), Benjamin W. Keith, Hugh Brown Rice (wcześniej wydawca czasopisma „The Last Trump” [Ostatnia Trąba]), Albert Delmont Jones (były współpracownik N.H. Barboura).
  4. Traktaty uznano za tak istotne w działalności Badaczy Pisma Świętego, że gdy w roku 1884 C.T. Russell rejestrował korporację prawną Towarzystwo Traktatowe – Strażnica Syjońska słowo „traktat” znalazło się w nazwie korporacji.
  5. Jako VII tom serii w roku 1917 ukazała się książka Dokonana tajemnica wydana pod redakcją Claytona J. Woodwortha i George'a H. Fishera.
  6. Dodatek ten wydawano również oddzielnie. Zawierał w końcu 550 stron, w tym także zwięzłe omówienie tematów doktrynalnych i objaśnienie trudnych wersetów.
  7. John Taylor jako pierwszy przypisał wymiarom piramidy szczególne znaczenie, Charles P. Smyth rozwinął i rozpropagował teorie Taylora, Joseph Seiss jako pierwszy nazwał Wielką Piramidę „Biblią w Kamieniu” (William E. Van Amburgh, A Bible for the Scientist) a przyjaciel Russella, George Storrs, zwrócił jego uwagę na te teorie.
  8. W komitecie tym oprócz C.T. Russella znaleźli się: William Preble Hall, Frederick Homer Robison, John T.D. Pyles, Ernest Wilson V. Kuehn, Robert B. Maxwell i Leslie W. Jones.
  9. Pielgrzymami, który złożyli zaproponowany przez Russella „ślub Panu”, byli: Henry Clay Rockwell, Frederick H. Robinson, Robert H. Hirsh, Walter H. Bundy, Frank Draper, George H. Draper, M.L. McPhail, Edward W. Brenneisen, Joseph F. Rutherford, Hayden Samson, J.A. Parker, F.A. Hall, M.L. Herr, James D. Wright, C.H. Swingle, C.E. Fowler, O.L. Sullivan, John Harrison, Smith Walker, Isaac F. Hoskins, William E. Van Amburgh, H.K. Blinn, John A. Bohnet, A.E. Burgess, J.A. Bauerlein, F.L. Scheerer, A.G. Wakefield, Charles W. Hek, A.E. Williamson, Benjamin H. Barton. Niektórzy pielgrzymi jak Paul S.L. Johnson czy Walter J. Thorn pomimo nie złożenia „ślubu Panu” dalej pełnili służbę pielgrzyma gdyż ślub ten był dobrowolny.
  10. W sumie, w różnych latach, kazania C.T. Russella publikowało 4000 gazet.

Przypisy

  1. Watchtower: Świadkowie Jehowy — kim są?. Towarzystwo Strażnica, s. 6.
  2. 2,0 2,1 Rocznik Świadków Jehowy. Brooklyn, NY: Towarzystwo Strażnica, 2000, s. 71.
  3. 3,0 3,1 Badacze Pisma Świętego. W: Religia. Encyklopedia PWN. T. 1. s. 456.
  4. Watchtower. Jak duch Boży działa obecnie?. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXI, s. 10, 1 kwietnia 2000. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  5. 5,0 5,1 C.T. Russell. Do czytelników czasopisma „Herald of the Morning”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. I, s. Dodatek, 1 lipca 1879. Towarzystwo Strażnica (ang.). 
  6. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego. Nowy Jork: Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 1995, s. 44. ISBN 83-903551-0-8.
  7. „Porównajmy wersety”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXVII, s. 12-15, 15 sierpnia 2006. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  8. Życie wieczne na ziemi — nadzieja odkryta na nowo. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXX, s. 14, 15, 15 sierpnia 2009. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  9. Watchtower: Świadkowie Jehowy — Kim są? W co wierzą?. Towarzystwo Strażnica, 2001, s. 6, 7.
  10. Watchtower: Wspaniały finał Objawienia bliski!. Selters/Taunus: Towarzystwo Strażnica, 1993, s. 105.
  11. Watchtower. „Ja jestem z wami”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 5, 6, 15 sierpnia 2012. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  12. 12,0 12,1 Posługuj się traktatami, by rozgłaszać dobrą nowinę. „Nasza Służba Królestwa”, s. 2, 2012, numer 10. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-4559. 
  13. Watchtower: Traktaty. jw.org. [dostęp 2015-01-01].
  14. 14,0 14,1 Betel w Brooklynie — 100 lat historii. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXX, s. 22-25, 1 maja 2009. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  15. Powierzono im tłumaczenie „świętych oświadczeń Bożych” (Rzymian 3:2). jw.org. [dostęp 2014-10-22].
  16. Świadectwo miłości, wiary i posłuszeństwa. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXVI, s. 8-12, 1 grudnia 2005. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  17. 17,0 17,1 17,2 Towarzystwo Strażnica: „Całe Pismo jest natchnione przez Boga i pożyteczne”. Selters/Taunus: Watchtower, 1998, s. 323. ISBN 83-86930-17-9.
  18. 18,0 18,1 Towarzystwo Strażnica. Ciało Kierownicze a korporacja prawna — na czym polega różnica. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXII, s. 28-31, 15 stycznia 2001. Watchtower. ISSN 1234-1150. 
  19. Pyramidology (ang.). greatdreams.com. [dostęp 2014-11-02].
  20. Przyjdź Królestwo Twoje. pastor-russell.pl. [dostęp 2014-11-01].
  21. Watchtower. Służenie razem ze strażnikiem. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXI, s. 9, 10, 1 stycznia 2000. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  22. Biografia. http://pastor-russell.pl.+[dostęp 2014-12-25].
  23. Pierwsze utworzono sto lat temu. „Przebudźcie się!”. LXXXI, s. 17-19, 22 grudnia 2000. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. ISSN 1234-1169. 
  24. Usystematyzowane podsumowanie (reprint R-5007, The Watch Tower, 15 kwietnia 1912). „Straż i Zwiastun Obecności Chrystusa”. 2/2012, kwiecień-maj-czerwiec 2012. Wydawnictwo Straż. 
  25. Śluby swoje oddaj Panu. „Na Straży”, s. 52, marzec 1987. Na Straży. 
  26. Charles Taze Russell. „Straż”. LXXII (1/2008), s. 23. Wydawnictwo Straż. 
  27. Ephriam Llewllyn Eaton. ancestry.com. [dostęp 2014-09-22].
  28. Lloyd Smith White (ang.). therestorationmovement.com. [dostęp 2014-10-22].
  29. Los Angeles Express: Full text of „Rutherford Troy Debate” (ang.). archive.org, kwiecień 1915. [dostęp 2014-10-22].
  30. 30,0 30,1 Pojawienie się i rozwój w czasach nowożytnych. „Świadkowie Jehowy — kim są?”, s. 6-11. Watchtower. 
  31. Betel w Brooklynie — 100 lat historii. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXX, s. 22, 23, 1 maja 2009. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  32. Watchtower. „Szczególnie wyjątkowa pora”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXVI, s. 31, 15 lutego 2015. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. ISSN 1234-1150. 
  33. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego. Nowy Jork: Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 1995, s. 254. ISBN 83-903551-0-8.
  34. Rocznik Świadków Jehowy 2013. Watchtower, 2013, s. 174-177.
  35. „Arcydzieło”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXII, s. 8, 9, 15 stycznia 2001. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  36. „Nie znacie ani dnia, ani godziny”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXIII, s. 25, 26 akapit 13, 15 września 2012. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  37. Prowadzenie rozmów na podstawie Pism, wyd. 2. Towarzystwo Strażnica, 2001, s. 73-82. ISBN 83-86930-47-0.
  38. „Ja jestem z wami”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXIII, s. 6, akapit 12, 15 sierpnia 2012. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  39. Rocznik Świadków Jehowy. Brooklyn, NY: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 174.
  40. Watchtower. „Niewolnik”, który jest wierny i roztropny. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXV, s. 12, 1 marca 2004. ISSN 1234-1150. 
  41. Rocznik Świadków Jehowy 2015. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2015, s. 173, 174.
  42. Watchtower. Wytrwali w „godzinie próby”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXXIV, s. 31, 32, 15 maja 2013. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1150. 
  43. Watchtower. Próba wiary. „Przebudźcie się!”. LXXXV, s. 12, 13, 22 lutego 2004. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1169. 
  44. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego. Nowy Jork: Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe, 1995, s. 67. ISBN 83-903551-0-8.
  45. „Dzieje Świadków Jehowy w czasach nowożytnych. Stany Zjednoczone Ameryki.”, wyd. Towarzystwo Strażnica, Nadarzyn, s. 42,
  46. Podążanie coraz jaśniejszą ścieżką. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXVII, s. 26-30, akapit 6, 15 lutego 2006. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  47. Powrót do prawdziwego Boga. W: Człowiek poszukuje Boga. Nowy Jork: Watchtower Bible and Tract Society, 1994, s. 359.
  48. Watchtower. „Co oznacza ten fioletowy trójkąt?”. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 32, 15 lutego 2006. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]