Pirop

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pirop
Grenat pyrope 1 .jpg
Granat, Madagaskar.JPG
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Mg3Al2(SiO4)3krzemian magnezu i glinu
Twardość w skali Mohsa 7–7,5
Przełam muszlowy
Łupliwość brak
Pokrój kryształu często w postaci dwunastościanu rombowego, trapezoedru. Masywny do ziarnistego
Układ krystalograficzny regularny
Gęstość minerału 3,52–3,87 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czerwona i jej odcienie, niemal do koloru czarnego
Rysa biała
Połysk szklisty
Współczynnik załamania 1,74
Dodatkowe dane
Szczególne własności termochromizm - próbki bogate w chrom przybierają zielone zabarwienie po podgrzaniu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pirop – minerał z gromady krzemianów, należący do granatów szeregu piralspitu.

Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa piropos = "podobny do ognia", co jest aluzją do czerwonej barwy minerału.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Bardzo często tworzy doskonale wykształcone, izometryczne kryształy, najczęściej sześcienne lub dwunastościany rombowe. Najczęściej tworzy kryształy wrosłe, zaokrąglone, przypominające kulki. Tworzy kryształy mieszane ze spessartynem i umbalitem oraz z wieloma innymi granatami. Może zawierać wtrącenia apatytu, ilmenitu, pirotynu, pirytu, rutylu, sfalerytu.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w skałach głębinowych, zwłaszcza w perydotytach. Także w kimberlicie, gdzie współwystępuje z diamentami i serpentynitach. Z reguły nie tworzy wyraźnych kryształów, lecz raczej nieregularne ziarna. Przez wieki (ponad 500 lat) piropy wydobywano na dużą skalę w Czechach z aluwialnych żwirów i piasków rzecznych. Kamienie te nazywano czeskimi granatami lub czeskimi kamieniami. Ich obecność może wskazywać na obecność skał diamentonośnych.

Miejsca występowania:

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Stosowany jako materiał ścierny,
  • służy do wyrobu narzędzi skrawających, szlifierskich i wierteł,
  • ma znaczenie naukowe – wskaźnik warunków metamorfizmu,
  • bywa wykorzystywany jako minerał wskaźnikowy przy poszukiwaniu diamentów,
  • przezroczyste lub przeświecające kryształy są często spotykane w wyrobach jubilerskich.

Szczególnie interesujące są okazy zmieniające barwę w zależności od oświetlenia np. piropy z Norwegii w świetle dziennym są fioletowe; przy oświetleniu sztucznym – czerwone. Piropy z Tanzanii w oświetleniu dziennym są zielonawoniebieskie, a w sztucznym szkarłatne.

Oszlifowany kryształ

Szeroko stosowany w jubilerstwie. Okazy czyste i duże są rzadko spotykane. Większość trafiających na rynek granatów to granaty o składzie pośrednim. Przyjmuje się, że piropy czyste są zwykle ciemne i rzadko przekraczają masę 1-2 karatów.

Szwajcarskie i południowoafrykańskie piropy mają jaśniejszą barwę czerwoną niż rubinowoczerwone kamienie z Czech.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd.”Alma- Press” 2003 r.
  • J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997 r.
  • K. Maślankiewicz: Kamienie szlachetne, Wyd. Geologiczne - 1982 r.
  • N. Sobczak: Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych, Wyd. Alfa - 1986 r.
  • C. Hall: Klejnoty, Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. Wiedza i Życie - 1996 r.
  • W. Schuman: Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. „Alma –Press” - 2004 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]