Polska Liga Koszykówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „DBL i LBL”. Zobacz też: odpowiednio powiat bolesławiecki i powiat biłgorajski lub polskie tablice rejestracyjne jeśli szukałeś informacji o tablicy rejestracyjnej.
Tauron Basket Liga
Sports current event.svg 2013/2014
Państwo  Polska
Oficjalny skrót TBL
Dyscyplina Koszykówka
Organizator rozgrywek PZKosz
Data założenia 1928
Przekształcona
na zawodową
1995
Prezes Jacek Jakubowski
Partner TV Polsat (od sezonu 2013/2014)
SportKlub (retransmisje)
Eurosport 2 (skróty)
Sponsor tytularny Tauron Polska Energia
Rozgrywki
Liczba drużyn 12
Zwycięzca Turów Zgorzelec
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Czarna Trzynastka Poznań
Najwięcej zwycięstw WKS Śląsk Wrocław
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Oficjalna strona internetowa

Tauron Basket Liga (TBL) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek koszykarskich w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy).

Funkcjonowanie oraz historia[edytuj | edytuj kod]

Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (pierwszy sezon 1947/1948) systemem kołowym, (od sezonu 1984/1985 wraz z fazą play-off), jako mistrzostwa kraju i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów koszykarskich. Triumfator PLK zostaje jednocześnie mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej.

Pierwszym zawodnikiem w PLK, który wcześniej grał w NBA, był Ricky Calloway w sezonie 1996/1997. Reprezentował AZS Toruń a w sezonie 1990/1991, grał w Sacramento Kings. Pierwszym czarnoskórym graczem w lidze był Kent Washington (Start Lublin 1978−1981, Zagłębie Sosnowiec 1981−1983). Zagrał także epizod w "Misiu" jako Ryszard Ochódzki w młodości – "kiedy był Murzynem i grał w kosza".

Do roku 1997 zarządzana przez Polski Związek Koszykówki (PZKosz), zaś od 1997 przez Polską Ligę Koszykówki S.A. (organizację utworzoną w 1995 pod nazwą Polska Liga Koszykówki Sp. z o.o.). PLK S.A. jest ligą zawodową, od października 2001 członkiem Unii Europejskich Lig Koszykarskich (ULEB), a od września 2005 również akcjonariuszem spółki Euroleague Commercial Assets. Do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie sportowej spółki akcyjnej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu (możliwe jest również wydawanie tzw. licencji warunkowych).

Jacek Jakubowski, prezes PLK.

W styczniu 2010 roku nastąpiły zmiany w zarządzie i radzie nadzorczej ligi. W miejsce ustępującego prezesa Janusza Wierzbowskiego, powołani zostali: Jacek Jakubowski (prezes) i Grzegorz Bachański (komisarza ligi w randze wiceprezesa). Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy PLK S.A. wybrało również nową radę nadzorczą, w jej skład weszli: Ryszard Krauze, Roman Ludwiczuk, Waldemar Łuczak, Zbigniew Polatowski, Andrzej Twardowski.

Oficjalne nazwy ligi[edytuj | edytuj kod]

Do 1995 najważniejszą klasę rozgrywkową koszykówki mężczyzn określano mianem I ligi polskiej, bądź Ekstraklasy polskiej. Później jednak – na przestrzeni lat – oficjalna nazwa najwyższego szczebla rozgrywek ulegała kilkukrotnym zmianom, co było uwarunkowane nazwami sponsorów tytularnych ligi:

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Lech Browary Wielkopolski.

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Polską Telefonią Cyfrową (operatorem sieci Era).

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A., którą podpisano 21 listopada 2005 (w trakcie sezonu 2005/2006)[1]. Na jej mocy liga dostawała ponad 2 mln zł rocznie[2].

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A. i obowiązywała od 13 października 2006 do 30 września 2008[3].

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi.

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem sezonu. Umowa sponsoringowa została podpisana dopiero 27 kwietnia 2010 roku. Na okres do końca sezonu 2009/2010 umowę z PLK S.A. podpisała firma Tauron Polska Energia S.A. z siedzibą w Katowicach[4].

Umowa sponsoringowa została podpisana 9 września 2010 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.[5]

Umowa sponsoringowa została podpisana 29 sierpnia 2011 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.[6]

Transmisje w telewizji[edytuj | edytuj kod]

Do sezonu 1992/1993 nieregularne transmisje z rozgrywek najwyższej polskiej ligi koszykarskiej przeprowadzała wyłącznie Telewizja Polska (TVP), najczęściej na antenach poszczególnych ośrodków regionalnych TVP 3. W sezonach 1993/1994 i 1994/1995 mecze Ekstraklasy zaczęły być również w miarę regularnie prezentowane przez Polsat. Od edycji 1995/1996 regularne bezpośrednie relacje pojawiły się w TVP, która oprócz pasm lokalnych rozpoczęła również dość znacząco popularyzować koszykówkę na antenie ogólnodostępnej TVP 1 oraz w TV Polonia. W momencie utworzenia ligi profesjonalnej Telewizja Polska stała się pierwszym w historii oficjalnym partnerem medialnym najwyższej klasy rozgrywkowej. Dlatego w różnych kanałach do niej należących sezon po sezonie regularnie prezentowano spotkania PLK (od 5 listopada 2005 także w iTVP[7]). Współpracę tę zakończono po sezonie 2005/2006, z uwagi na słabnącą popularność koszykówki w Polsce oraz niezadowalające wyniki oglądalności. Dlatego we wrześniu 2006 PLK podpisała umowę z TV Polsat o prawo do pokazywania rozgrywek na wyłączność oraz emisję magazynu ligowego podsumowującego każdą kolejkę, począwszy od edycji 2006/2007 (została ona zawarta na dwa sezony, z możliwością przedłużenia o kolejny)[3]. Mecze były prezentowane w Polsacie Sport, Polsacie Sport Extra oraz TV 4[8]. Po upływie terminu obowiązywania umowy Polsat – z uwagi na zaangażowanie się w większą popularyzację siatkówki – nie był jednak zainteresowany przedłużeniem jej o kolejny rok, dlatego w lipcu 2008 Zarząd PLK podjął rozmowy z TVP w sprawie ponownego objęcia patronatu nad ligą przez tą stację[9]. Ostatecznie udało się osiągnąć porozumienie i obydwie strony podpisały trzyletnią umowę, która miała związek z rozpoczęciem ponownej akcji popularyzacji koszykówki w kontekście finałów męskich Mistrzostw Europy'2009. Od sezonu 2008/2009 spotkania oraz magazyn ligowy ("Za trzy") prezentowane są w TVP Sport[2]. 29 sierpnia 2011 zadecydowano o przedłużeniu umowy z TVP Sport. Od sezonu 2013/2014 rozgrywki będą transmitowane na sportowych kanałach Polsatu.

Najwięcej sezonów w ekstraklasie[edytuj | edytuj kod]

Stan na sezon 2013/2014[10]

Rekordy punktowe[edytuj | edytuj kod]

  1. Mieczysław Młynarski90 punktów (10 grudnia 1982 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)
  2. Edward Jurkiewicz84 punkty (15 marca 1970 Wybrzeże GdańskBaildon Katowice)
  3. Mieczysław Łopatka77 punktów (sezon 1962/1963 Śląsk WrocławAZS Gdańsk)
  4. Leszek Doliński74 punkty (sezon 1988/1989 Gwardia WrocławAZS Koszalin)
  5. Edward Jurkiewicz67 punktów (9 października 1974 Górnik WałbrzychWybrzeże Gdańsk)
  6. Mieczysław Młynarski63 punkty (sezon 1982/1983 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)

Najlepsi strzelcy w historii[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja prowadzona przez Wydział Gier i Dyscypliny Polskiego Związku Koszykówki od 1976. Wszystkie dane według stanu na 15 lutego 2009[11].

Lp. Zawodnik Punkty Mecze
1. Adam Wójcik 10 087 651
2. Eugeniusz Kijewski 9 604 368
3. Jerzy Binkowski 9 172 583
4. Mieczysław Młynarski 8 670 327
5. Maciej Zieliński 8 663 579
6. Mariusz Bacik 8 522 597
7. Henryk Wardach 8 160 557
8. Dominik Tomczyk 7 997 556
9. Jarosław Jechorek 7 676 488
10. Andrzej Pluta 7 554 513

pogrubiona kursywa – grający zawodnicy

Zespoły w sezonie 2013/2014[edytuj | edytuj kod]

Zespoły, które zagrają w TBL w sezonie 2013/2014:

Medaliści Mistrzostw Polski[edytuj | edytuj kod]

Edycja Sezon 1. miejsce (Mistrz Polski) 2. miejsce 3. miejsce
LXXX 2013/2014 PGE Turów Zgorzelec Stelmet Zielona Góra Trefl Sopot
LXXIX 2012/2013 Stelmet Zielona Góra PGE Turów Zgorzelec AZS Koszalin
LXXVIII 2011/2012 Asseco Prokom Gdynia Trefl Sopot Zastal Zielona Góra
LXXVII 2010/2011 Asseco Prokom Gdynia PGE Turów Zgorzelec Energa Czarni Słupsk
LXXVI 2009/2010 Asseco Prokom Gdynia Anwil Włocławek Polpharma Starogard Gdański
LXXV 2008/2009 Asseco Prokom Sopot PGE Turów Zgorzelec Anwil Włocławek
LXXIV 2007/2008 Prokom Trefl Sopot PGE Turów Zgorzelec ASCO Śląsk Wrocław
LXXIII 2006/2007 Prokom Trefl Sopot BOT Turów Zgorzelec ASCO Śląsk Wrocław
LXXII 2005/2006 Prokom Trefl Sopot Anwil Włocławek Energa Czarni Słupsk
LXXI 2004/2005 Prokom Trefl Sopot Anwil Włocławek Polonia Warszawa
LXX 2003/2004 Prokom Trefl Sopot Idea Śląsk Wrocław Polonia Warszawa
LXIX 2002/2003 Anwil Włocławek Prokom Trefl Sopot Idea Śląsk Wrocław
LXVIII 2001/2002 Idea Śląsk Wrocław Prokom Trefl Sopot Stal Ostrów Wielkopolski
LXVII 2000/2001 Zepter Śląsk Wrocław* Anwil Włocławek Prokom Trefl Sopot
LXVI 1999/2000 Zepter Śląsk Wrocław* Anwil Włocławek Hoop-Pekaes Pruszków*
LXV 1998/1999 Zepter Śląsk Wrocław* Anwil Nobiles Włocławek* Ericsson Bobry Bytom*
LXIV 1997/1998 Zepter Śląsk Wrocław* PEKAES Pruszków* Ericsson Bobry Bytom*
LXIII 1996/1997 Mazowszanka PEKAES Pruszków* Komfort Forbo Stargard* Browary Tyskie Bobry Bytom*
LXII 1995/1996 Śląsk Eska Wrocław* Browary Tyskie Bobry Bytom* Polonia Przemyśl
LXI 1994/1995 Mazowszanka Pruszków Polonia Przemyśl Nobiles Włocławek*
LX 1993/1994 Śląsk Wrocław Nobiles Włocławek Lech Batimex Poznań*
LIX 1992/1993 PCS Śląsk Wrocław* Nobiles Włocławek* ASPRO Wrocław
LVIII 1991/1992 PCS Śląsk Wrocław* ASPRO Wrocław Stal Bobrek Bytom*
LVII 1990/1991 Śląsk Wrocław Lech Poznań Victoria Sosnowiec
LVI 1989/1990 Lech Poznań Gwardia Wrocław Śląsk Wrocław
LV 1988/1989 Lech Poznań Śląsk Wrocław Zagłębie Sosnowiec
LIV 1987/1988 Górnik Wałbrzych Gwardia Wrocław Lech Poznań
LIII 1986/1987 Śląsk Wrocław Gwardia Wrocław Lech Poznań
LII 1985/1986 Zagłębie Sosnowiec Górnik Wałbrzych Śląsk Wrocław
LI 1984/1985 Zagłębie Sosnowiec Lech Poznań Śląsk Wrocław
L 1983/1984 Lech Poznań Wisła Kraków Zagłębie Sosnowiec
XLIX 1982/1983 Lech Poznań Górnik Wałbrzych Gwardia Wrocław
XLVIII 1981/1982 Górnik Wałbrzych Lech Poznań Śląsk Wrocław
XLVII 1980/1981 Śląsk Wrocław Górnik Wałbrzych Zagłębie Sosnowiec
XLVI 1979/1980 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Start Lublin
XLV 1978/1979 Śląsk Wrocław Resovia Rzeszów Start Lublin
XLIV 1977/1978 Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław ŁKS Łódź
XLIII 1976/1977 Śląsk Wrocław Wisła Kraków Resovia Rzeszów
XLII 1975/1976 Wisła Kraków Polonia Warszawa Resovia Rzeszów
XLI 1974/1975 Resovia Rzeszów Wisła Kraków Wybrzeże Gdańsk
XL 1973/1974 Wisła Kraków Resovia Rzeszów Śląsk Wrocław
XXXIX 1972/1973 Wybrzeże Gdańsk Resovia Rzeszów Śląsk Wrocław
XXXVIII 1971/1972 Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław Wisła Kraków
XXXVII 1970/1971 Wybrzeże Gdańsk Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXVI 1969/1970 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Wisła Kraków
XXXV 1968/1969 Legia Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXIV 1967/1968 Wisła Kraków Legia Warszawa Wybrzeże Gdańsk
XXXIII 1966/1967 AZS Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXII 1965/1966 Legia Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXI 1964/1965 Śląsk Wrocław Wisła Kraków Start Lublin
XXX 1963/1964 Wisła Kraków Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk
XXIX 1962/1963 Legia Warszawa Śląsk Wrocław Wisła Kraków
XXVIII 1961/1962 Wisła Kraków AZS-AWF Warszawa* Legia Warszawa
XXVII 1960/1961 Legia Warszawa Lech Poznań Wisła Kraków
XXVI 1959/1960 Legia Warszawa Polonia Warszawa Śląsk Wrocław
XXV 1958/1959 Polonia Warszawa Wisła Kraków Lech Poznań
XXIV 1957/1958 Lech Poznań Legia Warszawa Wisła Kraków
XXIII 1956/1957 Legia Warszawa Polonia Warszawa Wisła Kraków
XXII 1955/1956 CWKS Warszawa* Wisła Kraków Kolejarz Poznań*
XXI 1954/1955 Kolejarz Poznań* CWKS Warszawa* AZS Warszawa
XX 1953/1954 Gwardia Kraków* Kolejarz Warszawa* Spójnia Gdańsk
XIX 1952/1953 Włókniarz Łódź* CWKS Warszawa* Warta Poznań
XVIII 1951/1952 Spójnia Łódź* Gwardia Kraków* CWKS Warszawa*
XVII 1950/1951 Kolejarz Poznań* Spójnia Gdańsk Spójnia Łódź
XVI 1949/1950 Spójnia Łódź* Kolejarz Poznań* Spójnia Gdańsk
XV 1948/1949 ZZK Poznań* YMCA Łódź* Tur Łódź*
XIV 1947/1948 YMCA Łódź* ZZK Poznań* Warta Poznań
XIII 1947 AZS Warszawa Wisła Kraków KKS Poznań*
XII 1946 KKS Poznań* Cracovia Warta Poznań
XI 1939 KPW Poznań* Polonia Warszawa AZS Lwów
X 1938 Cracovia AZS Poznań KPW Poznań*
IX 1937 AZS Poznań KPW Poznań* Cracovia
VIII 1935 KPW Poznań* Polonia Warszawa Cracovia
VII 1934 YMCA Kraków Polonia Warszawa Cracovia
VI 1933 YMCA Kraków WKS Łódź Polonia Warszawa
V 1932 AZS Poznań Polonia Warszawa Cracovia
IV 1931 AZS Poznań Polonia Warszawa Cracovia
III 1930 AZS Poznań Cracovia
II 1929 Cracovia Polonia Warszawa Czarna Trzynastka Poznań
I 1928 Czarna Trzynastka Poznań Varsovia Warszawa Triumph Łódź

Zmiany nazw klubów ekstraklasy:

  • Anwil Włocławek – Anwil Nobiles Włocławek – Nobiles Włocławek
  • AZS Warszawa – AZS-AWF Warszawa
  • Bank BPS Basket Kwidzyn – MTS Basket Kwidzyn
  • Bobry Bytom – Stal Bobrek Bytom – Browary Tyskie Bobry Bytom – Ericsson Bobry Bytom
  • Gwardia Wrocław – ASPRO Wrocław
  • Lech Poznań – KPW Poznań – KKS Poznań – ZZK Poznań – Kolejarz Poznań – Lech Batimex Poznań
  • Legia Warszawa – CWKS Warszawa
  • ŁKS Łódź – YMCA Łódź (w 1949, w wyniku reorganizacji polskiego sportu, YMCA została rozwiązana, a cała jej drużyna weszła w skład Łódzkiego Klubu Sportowego stając się jedną z jego sekcji, który wkrótce zmienił nazwę na Włókniarz Łódź) – Włókniarz Łódź
  • Mazowszanka Pruszków – Mazowszanka PEKAES Pruszków – PEKAES Pruszków – Hoop-Pekaes Pruszków
  • Polonia Warszawa – Kolejarz Warszawa – Polonia-Warbud Warszawa – Polonia-SPEC Warszawa
  • Assesco Prokom Sopot – Prokom Trefl Sopot – Trefl Sopot
  • Społem Łódź – Tur Łódź – Spójnia Łódź
  • Spójnia Stargard Szczeciński – Komfort Forbo Stargard Szczeciński
  • Stelmet Zielona Góra – Zastal Zielona Góra
  • Śląsk Wrocław – PCS Śląsk Wrocław – Śląsk Eska Wrocław – Zepter Śląsk Wrocław – Zepter Idea Śląsk Wrocław – Idea Śląsk Wrocław – Deichmann Śląsk Wrocław – Era Śląsk Wrocław – ASCO Śląsk Wrocław – BASCO Śląsk Wrocław
  • Wisła Kraków – Gwardia Kraków
  • Zagłębie Sosnowiec – Victoria Sosnowiec

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. plk.pl: Dominet Basket Liga (pol.). [dostęp 21 listopada 2005].
  2. 2,0 2,1 przegladligowy.pl: Falstart PLK, liga bez sponsora? (pol.). [dostęp 25 września 2008].
  3. 3,0 3,1 plk.pl: Rusza Dominet Bank Ekstraliga (pol.). [dostęp 11 października 2006].
  4. plk.pl: Teraz Tauron Basket Liga! (pol.). [dostęp 27 kwietnia 2010].
  5. plk.pl: Tauron Polska Energia – sponsor tytularny PLK (pol.). [dostęp 9 września 2010].
  6. plk.pl: Tauron i TVP Sport nadal z nami! (pol.). [dostęp 29 sierpnia 2011].
  7. plk.pl: PLK w iTVP (pol.). [dostęp 4 listopada 2005].
  8. Łukasz Szewczyk: Koszykówka w Polsacie (pol.). [dostęp 18 sierpnia 2006].
  9. sportowefakty.pl: TVP będzie transmitować mecze PLK (pol.). [dostęp 28 lipca 2008].
  10. K. Łaszkiewicz, Polska Koszykówka Męska 1928-2004
  11. Marcin Wesołek: Rekordzista Wójcik zaatakuje 10 tysięcy (pol.). [dostęp 18 lutego 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Łaszkiewicz: Polska koszykówka męska 1928-2004. Inowrocław: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Pozkal", 2004. ISBN 83-89390-20-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]