Polska Liga Koszykówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przekierowanie Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „DBL i LBL”. Zobacz też: odpowiednio powiat bolesławiecki i powiat biłgorajski lub polskie tablice rejestracyjne jeśli szukałeś informacji o tablicy rejestracyjnej.
Tauron Basket Liga
Logo TBL od 2010
Logo TBL od 2010
Sports current event.svg 2014/2015
Państwo  Polska
Oficjalny skrót TBL
Dyscyplina koszykówka
Organizator rozgrywek PLK SA
Data założenia 1947
Założyciel PZKosz
i kluby koszykarskie
Poprzednia nazwa Polska Liga Koszykówki
Przekształcona
na zawodową
1997
Prezes Jacek Jakubowski
Partner TV Grupa Polsat
(Polsat Sport,
Polsat Sport Extra,
Polsat Sport News)
Sponsor tytularny Tauron Polska Energia
Rozgrywki
Liczba drużyn 16
Zwycięzca Turów Zgorzelec
Puchary: Euroliga,
Eurocup,
EuroChallenge
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Czarna Trzynastka Poznań
Obecny zwycięzca Turów Zgorzelec
(2013/2014)
Najwięcej zwycięstw 17 – Śląsk Wrocław
Oficjalna strona internetowa

Tauron Basket Liga (TBL) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek koszykarskich w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon), systemem kołowym, od edycji 1984/1985 dodatkowo z fazą play-off na zakończenie każdego z sezonów i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów koszykarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej. Czołowe zespoły klasyfikacji końcowej każdego sezonu uzyskują prawo występów w europejskich pucharach w sezonie następnym (Euroligi, Europucharu ULEB, bądź EuroChallenge).

TBL jest ligą zawodową, od października 2001 członkiem Unii Europejskich Lig Koszykarskich (ULEB), a od września 2005 również akcjonariuszem spółki Euroleague Commercial Assets. Do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie spółki handlowej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu (możliwe jest również wydawanie tzw. licencji warunkowych).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Decyzję o przeprowadzaniu mistrzostw Polski koszykówce mężczyzn w formule ligowej podjęto w 1946, a pierwsza edycja ligi odbyła się w sezonie 1947/1948. Na przestrzeni lat zmianom ulegała zarówno nazwa rozgrywek, jak i system ich przeprowadzania (klasyczna formuła ligowa, formuła ligowa z późniejszym podziałem na grupę mistrzowską i grupę spadkową, formuła ligowa z fazą play-off), różna była też liczba drużyn przystępujących do rywalizacji (od 9 do 16). Do sezonu 1996/1997 liga zarządzana była przez Polski Związek Koszykówki (PZKosz), zaś od sezonu 1997/1998 przez Polską Ligę Koszykówki SA (organizację utworzoną w 1995 pod nazwą Polska Liga Koszykówki Sp. z o.o.).

Jacek Jakubowski, prezes PLK.

W styczniu 2010 nastąpiły zmiany w zarządzie i radzie nadzorczej ligi. W miejsce ustępującego prezesa Janusza Wierzbowskiego, powołani zostali: Jacek Jakubowski (prezes) i Grzegorz Bachański (komisarz ligi w randze wiceprezesa). Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy PLK SA wybrało również nową radę nadzorczą, w jej skład weszli: Ryszard Krauze, Roman Ludwiczuk, Waldemar Łuczak, Zbigniew Polatowski, Andrzej Twardowski.

Oficjalne nazwy ligi[edytuj | edytuj kod]

od sezonu 1947/1948 do sezonu 1996/1997 najważniejszą klasę rozgrywkową koszykówki mężczyzn określano mianem I ligi polskiej, bądź Ekstraklasy polskiej. Później – na przestrzeni lat – oficjalna nazwa najwyższego szczebla męskich rozgrywek koszykarskich ulegała kilkukrotnym zmianom, co było uwarunkowane nazwami sponsorów tytularnych ligi:

Nazwa wynikała z racji przekształcenia rozgrywek w ligę zawodową (wówczas jeszcze bez strategicznego i tytularnego sponsora).

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Lech Browary Wielkopolski.

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Polską Telefonią Cyfrową (operatorem sieci Era).

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A., którą podpisano 21 listopada 2005 (w trakcie sezonu 2005/2006)[1]. Na jej mocy liga dostawała ponad 2 mln zł rocznie[2].

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A. i obowiązywała od 13 października 2006 do 30 września 2008[3].

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi.

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem sezonu. Umowa sponsoringowa została podpisana dopiero 27 kwietnia 2010 roku. Na okres do końca sezonu 2009/2010 umowę z PLK S.A. podpisała firma Tauron Polska Energia S.A. z siedzibą w Katowicach[4].

Umowa sponsoringowa została podpisana 9 września 2010 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.[5]

Umowa sponsoringowa została podpisana 29 sierpnia 2011 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.[6]

Transmisje w telewizji[edytuj | edytuj kod]

Do sezonu 1992/1993 nieregularne transmisje z rozgrywek najwyższej polskiej ligi koszykarskiej przeprowadzała wyłącznie Telewizja Polska (TVP), najczęściej na antenach poszczególnych ośrodków regionalnych TVP 3. W sezonach 1993/1994 i 1994/1995 mecze Ekstraklasy zaczęły być również w miarę regularnie prezentowane przez Polsat. Od edycji 1995/1996 regularne bezpośrednie relacje pojawiły się w TVP, która oprócz pasm lokalnych rozpoczęła również dość znacząco popularyzować koszykówkę na antenie ogólnodostępnej TVP 1 oraz w TV Polonia. W momencie utworzenia ligi profesjonalnej Telewizja Polska stała się pierwszym w historii oficjalnym partnerem medialnym najwyższej klasy rozgrywkowej. Dlatego w różnych kanałach do niej należących sezon po sezonie regularnie prezentowano spotkania PLK (od 5 listopada 2005 także w iTVP[7]). Współpracę tę zakończono po sezonie 2005/2006, z uwagi na słabnącą popularność koszykówki w Polsce oraz niezadowalające wyniki oglądalności. Dlatego we wrześniu 2006 PLK podpisała umowę z TV Polsat o prawo do pokazywania rozgrywek na wyłączność oraz emisję magazynu ligowego podsumowującego każdą kolejkę, począwszy od edycji 2006/2007 (została ona zawarta na dwa sezony, z możliwością przedłużenia o kolejny)[3]. Mecze były prezentowane w Polsacie Sport, Polsacie Sport Extra oraz TV 4[8]. Po upływie terminu obowiązywania umowy Polsat – z uwagi na zaangażowanie się w większą popularyzację siatkówki – nie był jednak zainteresowany przedłużeniem jej o kolejny rok, dlatego w lipcu 2008 Zarząd PLK podjął rozmowy z TVP w sprawie ponownego objęcia patronatu nad ligą przez tą stację[9]. Ostatecznie udało się osiągnąć porozumienie i obydwie strony podpisały trzyletnią umowę, która miała związek z rozpoczęciem ponownej akcji popularyzacji koszykówki w kontekście finałów męskich Mistrzostw Europy'2009. Od sezonu 2008/2009 spotkania oraz magazyn ligowy ("Za trzy") prezentowane są w TVP Sport[2]. 29 sierpnia 2011 zadecydowano o przedłużeniu umowy z TVP Sport. Od sezonu 2013/2014 rozgrywki będą transmitowane na sportowych kanałach Polsatu.

Najwięcej sezonów w ekstraklasie[edytuj | edytuj kod]

Stan na sezon 2013/2014[10]

Rekordy punktowe[edytuj | edytuj kod]

  1. Mieczysław Młynarski90 punktów (10 grudnia 1982 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)
  2. Edward Jurkiewicz84 punkty (15 marca 1970 Wybrzeże GdańskBaildon Katowice)
  3. Mieczysław Łopatka77 punktów (sezon 1962/1963 Śląsk WrocławAZS Gdańsk)
  4. Leszek Doliński74 punkty (sezon 1988/1989 Gwardia WrocławAZS Koszalin)
  5. Edward Jurkiewicz67 punktów (9 października 1974 Górnik WałbrzychWybrzeże Gdańsk)
  6. Mieczysław Młynarski63 punkty (sezon 1982/1983 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)

Najlepsi strzelcy w historii[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja prowadzona przez Wydział Gier i Dyscypliny Polskiego Związku Koszykówki od 1976. Wszystkie dane według stanu na 15 lutego 2009[11].

Lp. Zawodnik Punkty Mecze
1. Adam Wójcik 10 087 651
2. Eugeniusz Kijewski 9 604 368
3. Jerzy Binkowski 9 172 583
4. Mieczysław Młynarski 8 670 327
5. Maciej Zieliński 8 663 579
6. Mariusz Bacik 8 522 597
7. Henryk Wardach 8 160 557
8. Dominik Tomczyk 7 997 556
9. Jarosław Jechorek 7 676 488
10. Andrzej Pluta 7 554 513

pogrubiona kursywa – grający zawodnicy

Zespoły w sezonie 2014/2015[edytuj | edytuj kod]

Medaliści Mistrzostw Polski[edytuj | edytuj kod]

Edycja Sezon 1. miejsce (Mistrz Polski) 2. miejsce 3. miejsce
LXXX 2013/2014 PGE Turów Zgorzelec Stelmet Zielona Góra Trefl Sopot
LXXIX 2012/2013 Stelmet Zielona Góra PGE Turów Zgorzelec AZS Koszalin
LXXVIII 2011/2012 Asseco Prokom Gdynia Trefl Sopot Zastal Zielona Góra
LXXVII 2010/2011 Asseco Prokom Gdynia PGE Turów Zgorzelec Energa Czarni Słupsk
LXXVI 2009/2010 Asseco Prokom Gdynia Anwil Włocławek Polpharma Starogard Gdański
LXXV 2008/2009 Asseco Prokom Sopot PGE Turów Zgorzelec Anwil Włocławek
LXXIV 2007/2008 Prokom Trefl Sopot PGE Turów Zgorzelec ASCO Śląsk Wrocław
LXXIII 2006/2007 Prokom Trefl Sopot BOT Turów Zgorzelec ASCO Śląsk Wrocław
LXXII 2005/2006 Prokom Trefl Sopot Anwil Włocławek Energa Czarni Słupsk
LXXI 2004/2005 Prokom Trefl Sopot Anwil Włocławek Polonia Warszawa
LXX 2003/2004 Prokom Trefl Sopot Idea Śląsk Wrocław Polonia Warszawa
LXIX 2002/2003 Anwil Włocławek Prokom Trefl Sopot Idea Śląsk Wrocław
LXVIII 2001/2002 Idea Śląsk Wrocław Prokom Trefl Sopot Stal Ostrów Wielkopolski
LXVII 2000/2001 Zepter Śląsk Wrocław* Anwil Włocławek Prokom Trefl Sopot
LXVI 1999/2000 Zepter Śląsk Wrocław* Anwil Włocławek Hoop-Pekaes Pruszków*
LXV 1998/1999 Zepter Śląsk Wrocław* Anwil Nobiles Włocławek* Ericsson Bobry Bytom*
LXIV 1997/1998 Zepter Śląsk Wrocław* PEKAES Pruszków* Ericsson Bobry Bytom*
LXIII 1996/1997 Mazowszanka PEKAES Pruszków* Komfort Forbo Stargard* Browary Tyskie Bobry Bytom*
LXII 1995/1996 Śląsk Eska Wrocław* Browary Tyskie Bobry Bytom* Polonia Przemyśl
LXI 1994/1995 Mazowszanka Pruszków Polonia Przemyśl Nobiles Włocławek*
LX 1993/1994 Śląsk Wrocław Nobiles Włocławek Lech Batimex Poznań*
LIX 1992/1993 PCS Śląsk Wrocław* Nobiles Włocławek* ASPRO Wrocław
LVIII 1991/1992 PCS Śląsk Wrocław* ASPRO Wrocław Stal Bobrek Bytom*
LVII 1990/1991 Śląsk Wrocław Lech Poznań Victoria Sosnowiec
LVI 1989/1990 Lech Poznań Gwardia Wrocław Śląsk Wrocław
LV 1988/1989 Lech Poznań Śląsk Wrocław Zagłębie Sosnowiec
LIV 1987/1988 Górnik Wałbrzych Gwardia Wrocław Lech Poznań
LIII 1986/1987 Śląsk Wrocław Gwardia Wrocław Lech Poznań
LII 1985/1986 Zagłębie Sosnowiec Górnik Wałbrzych Śląsk Wrocław
LI 1984/1985 Zagłębie Sosnowiec Lech Poznań Śląsk Wrocław
L 1983/1984 Lech Poznań Wisła Kraków Zagłębie Sosnowiec
XLIX 1982/1983 Lech Poznań Górnik Wałbrzych Gwardia Wrocław
XLVIII 1981/1982 Górnik Wałbrzych Lech Poznań Śląsk Wrocław
XLVII 1980/1981 Śląsk Wrocław Górnik Wałbrzych Zagłębie Sosnowiec
XLVI 1979/1980 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Start Lublin
XLV 1978/1979 Śląsk Wrocław Resovia Rzeszów Start Lublin
XLIV 1977/1978 Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław ŁKS Łódź
XLIII 1976/1977 Śląsk Wrocław Wisła Kraków Resovia Rzeszów
XLII 1975/1976 Wisła Kraków Polonia Warszawa Resovia Rzeszów
XLI 1974/1975 Resovia Rzeszów Wisła Kraków Wybrzeże Gdańsk
XL 1973/1974 Wisła Kraków Resovia Rzeszów Śląsk Wrocław
XXXIX 1972/1973 Wybrzeże Gdańsk Resovia Rzeszów Śląsk Wrocław
XXXVIII 1971/1972 Wybrzeże Gdańsk Śląsk Wrocław Wisła Kraków
XXXVII 1970/1971 Wybrzeże Gdańsk Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXVI 1969/1970 Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk Wisła Kraków
XXXV 1968/1969 Legia Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXIV 1967/1968 Wisła Kraków Legia Warszawa Wybrzeże Gdańsk
XXXIII 1966/1967 AZS Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXII 1965/1966 Legia Warszawa Wisła Kraków Śląsk Wrocław
XXXI 1964/1965 Śląsk Wrocław Wisła Kraków Start Lublin
XXX 1963/1964 Wisła Kraków Śląsk Wrocław Wybrzeże Gdańsk
XXIX 1962/1963 Legia Warszawa Śląsk Wrocław Wisła Kraków
XXVIII 1961/1962 Wisła Kraków AZS-AWF Warszawa* Legia Warszawa
XXVII 1960/1961 Legia Warszawa Lech Poznań Wisła Kraków
XXVI 1959/1960 Legia Warszawa Polonia Warszawa Śląsk Wrocław
XXV 1958/1959 Polonia Warszawa Wisła Kraków Lech Poznań
XXIV 1957/1958 Lech Poznań Legia Warszawa Wisła Kraków
XXIII 1956/1957 Legia Warszawa Polonia Warszawa Wisła Kraków
XXII 1955/1956 CWKS Warszawa* Wisła Kraków Kolejarz Poznań*
XXI 1954/1955 Kolejarz Poznań* CWKS Warszawa* AZS Warszawa
XX 1953/1954 Gwardia Kraków* Kolejarz Warszawa* Spójnia Gdańsk
XIX 1952/1953 Włókniarz Łódź* CWKS Warszawa* Warta Poznań
XVIII 1951/1952 Spójnia Łódź* Gwardia Kraków* CWKS Warszawa*
XVII 1950/1951 Kolejarz Poznań* Spójnia Gdańsk Spójnia Łódź
XVI 1949/1950 Spójnia Łódź* Kolejarz Poznań* Spójnia Gdańsk
XV 1948/1949 ZZK Poznań* YMCA Łódź* Tur Łódź*
XIV 1947/1948 YMCA Łódź* ZZK Poznań* Warta Poznań
XIII 1947 AZS Warszawa Wisła Kraków KKS Poznań*
XII 1946 KKS Poznań* Cracovia Warta Poznań
XI 1939 KPW Poznań* Polonia Warszawa AZS Lwów
X 1938 Cracovia AZS Poznań KPW Poznań*
IX 1937 AZS Poznań KPW Poznań* Cracovia
VIII 1935 KPW Poznań* Polonia Warszawa Cracovia
VII 1934 YMCA Kraków Polonia Warszawa Cracovia
VI 1933 YMCA Kraków WKS Łódź Polonia Warszawa
V 1932 AZS Poznań Polonia Warszawa Cracovia
IV 1931 AZS Poznań Polonia Warszawa Cracovia
III 1930 AZS Poznań Cracovia
II 1929 Cracovia Polonia Warszawa Czarna Trzynastka Poznań
I 1928 Czarna Trzynastka Poznań Varsovia Warszawa Triumph Łódź

Zmiany nazw klubów ekstraklasy:

  • Anwil Włocławek – Anwil Nobiles Włocławek – Nobiles Włocławek
  • AZS Warszawa – AZS-AWF Warszawa
  • Bank BPS Basket Kwidzyn – MTS Basket Kwidzyn
  • Bobry Bytom – Stal Bobrek Bytom – Browary Tyskie Bobry Bytom – Ericsson Bobry Bytom
  • Gwardia Wrocław – ASPRO Wrocław
  • Lech Poznań – KPW Poznań – KKS Poznań – ZZK Poznań – Kolejarz Poznań – Lech Batimex Poznań
  • Legia Warszawa – CWKS Warszawa
  • ŁKS Łódź – YMCA Łódź (w 1949, w wyniku reorganizacji polskiego sportu, YMCA została rozwiązana, a cała jej drużyna weszła w skład Łódzkiego Klubu Sportowego stając się jedną z jego sekcji, który wkrótce zmienił nazwę na Włókniarz Łódź) – Włókniarz Łódź
  • Mazowszanka Pruszków – Mazowszanka PEKAES Pruszków – PEKAES Pruszków – Hoop-Pekaes Pruszków
  • Polonia Warszawa – Kolejarz Warszawa – Polonia-Warbud Warszawa – Polonia-SPEC Warszawa
  • Assesco Prokom Sopot – Prokom Trefl Sopot – Trefl Sopot
  • Społem Łódź – Tur Łódź – Spójnia Łódź
  • Spójnia Stargard Szczeciński – Komfort Forbo Stargard Szczeciński
  • Stelmet Zielona Góra – Zastal Zielona Góra
  • Śląsk Wrocław – PCS Śląsk Wrocław – Śląsk Eska Wrocław – Zepter Śląsk Wrocław – Zepter Idea Śląsk Wrocław – Idea Śląsk Wrocław – Deichmann Śląsk Wrocław – Era Śląsk Wrocław – ASCO Śląsk Wrocław – BASCO Śląsk Wrocław
  • Wisła Kraków – Gwardia Kraków
  • Zagłębie Sosnowiec – Victoria Sosnowiec

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym zawodnikiem w PLK, który wcześniej grał w NBA, był Ricky Calloway w sezonie 1996/1997. Reprezentował AZS Toruń a w sezonie 1990/1991, grał w Sacramento Kings. Pierwszym czarnoskórym graczem w lidze był Kent Washington (Start Lublin 1978−1981, Zagłębie Sosnowiec 1981−1983). Zagrał także epizod w "Misiu" jako Ryszard Ochódzki w młodości – "kiedy był Murzynem i grał w kosza".

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. plk.pl: Dominet Basket Liga (pol.). [dostęp 21 listopada 2005].
  2. 2,0 2,1 przegladligowy.pl: Falstart PLK, liga bez sponsora? (pol.). [dostęp 25 września 2008].
  3. 3,0 3,1 plk.pl: Rusza Dominet Bank Ekstraliga (pol.). [dostęp 11 października 2006].
  4. plk.pl: Teraz Tauron Basket Liga! (pol.). [dostęp 27 kwietnia 2010].
  5. plk.pl: Tauron Polska Energia – sponsor tytularny PLK (pol.). [dostęp 9 września 2010].
  6. plk.pl: Tauron i TVP Sport nadal z nami! (pol.). [dostęp 29 sierpnia 2011].
  7. plk.pl: PLK w iTVP (pol.). [dostęp 4 listopada 2005].
  8. Łukasz Szewczyk: Koszykówka w Polsacie (pol.). [dostęp 18 sierpnia 2006].
  9. sportowefakty.pl: TVP będzie transmitować mecze PLK (pol.). [dostęp 28 lipca 2008].
  10. K. Łaszkiewicz, Polska Koszykówka Męska 1928-2004
  11. Marcin Wesołek: Rekordzista Wójcik zaatakuje 10 tysięcy (pol.). [dostęp 18 lutego 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Łaszkiewicz: Polska koszykówka męska 1928-2004. Inowrocław: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Pozkal", 2004. ISBN 83-89390-20-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]