Richard Stallman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Richard Matthew Stallman
rms
Richard Matthew Stallman
Data i miejsce urodzenia 16 marca 1953
Nowy Jork, USA
Alma Mater Harvard University,
Massachusetts Institute of Technology
Pracodawca Free Software Foundation
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Richard Stallman w Wikicytatach
Strona internetowa

Richard Matthew Stallman (znany też jako rms, ur. 16 marca 1953 w Nowym Jorku) – haker i jeden z twórców ruchu wolnego oprogramowania, założyciel projektu GNU oraz, z inspiracji Richarda Greenblatta[1], Free Software Foundation, współtwórca licencji GNU GPL, jeden z twórców wielu kluczowych programów takich jak edytor Emacs, kompilator GCC czy debuger GDB. Ustalił ramy moralne dla swojej wizji ruchu wolnego oprogramowania, jako alternatywy dla programów o zamkniętym kodzie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Okładka polskiego wydania Free as in Freedom. Książka wydana na zasadzie copyleft, tekst i fotografie są w dostępne m.in. na stronie polskiego wydawcy

Urodził się 16 marca 1953 na Manhattanie. W 1974 roku ukończył fizykę na Harvard University. Pracował jako programista w Laboratorium Sztucznej Inteligencji MIT, między innymi nad systemami operacyjnymi.

Stallman wobec rozpadu kultury hakerskiej[edytuj | edytuj kod]

W latach 80. XX wieku kultura hakerska, stanowiąca centrum życia Stallmana, zaczęła się rozkładać pod naciskiem rosnącego w siłę przemysłu programistycznego[potrzebne źródło]. Pozostali hakerzy z laboratorium sztucznej inteligencji zostali zatrudnieni przez firmy Symbolics i Lisp Machines. Usiłowały one zastąpić wolne oprogramowanie tego laboratorium własnym prawnie zastrzeżonym oprogramowaniem.

Przez dwa lata (od 1982 do końca 1983) Stallman samodzielnie zapobiegał uzyskaniu monopolu na komputerach laboratorium przez Symbolics dzięki równoległemu rozwijaniu analogicznego oprogramowania. Jednak wtedy był już ostatnim ze swojego pokolenia hakerów pozostającym w laboratorium. Został poproszony o podpisanie zgody na nieujawnianie informacji, do których miał dostęp. To oraz inne rzeczy, do których usiłowano go nakłonić, uznał za zdradę swoich podstawowych wartości.

Tworzenie GNU[edytuj | edytuj kod]

  • 27 września 1983 Stallman opublikował w Usenecie zapowiedź powstania wolnego systemu GNU, a dwa lata później Manifest GNU, który wyjaśniał jego zamiary i przyczyny stworzenia wolnej alternatywy dla systemu Unix. Planowany system nazwał GNU (GNU to Nie UNIX – ang. GNU’s Not UNIX).
  • Wkrótce powstała niedochodowa organizacja Free Software Foundation w celu koordynowania prac.
  • Stworzył koncepcję copyleft, która została zawarta w GNU General Public License (znanej jako GPL) w 1989 r.

W tym samym czasie powstała większość systemu GNU, z wyjątkiem jądra.

W roku 1991 Linus Torvalds udostępnił tworzone przez siebie jądro – Linuksa – na licencji GPL. Po przystosowaniu niektórych komponentów GNU do działania z Linuksem powstał system operacyjny GNU/Linux.

Richard jest nazywany świętym Ignucym[2].

Promowanie Wolnego Oprogramowania[edytuj | edytuj kod]

Richard Stallman na WSIS 2005 w Tunisie

World Summit on the Information Society 2005 w Tunisie, wywiad z Richardem Stallmanem na temat Wolnego Oprogramowania i praw autorskich (32:09 min.)

Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc.


Obecnie Richard Stallman zajmuje się promowaniem idei Wolnego Oprogramowania oraz pokrewnych wolności. RMS parokrotnie gościł w Polsce – pierwszy raz w listopadzie 2001 podczas Jesiennych Warsztatów GNU/Linuksowych w Zegrzu[3], później m.in. 10 maja 2003 na organizowanej przez FFII w Warszawie konferencji dotyczącej patentów na oprogramowanie[4], 14 stycznia 2009 na konferencji IT Giants w Krakowie na AGH[5], 2 maja 2009 podczas zlotu Stowarzyszenia Wikimedia Polska w Jadwisinie[6] oraz 15 marca 2013 podczas 9. edycji Studenckiego Festiwalu Informatycznego odbywającego się w Krakowie[7].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Polityczne i moralne motywacje Richarda Stallmana uczyniły go postacią kontrowersyjną. Wielu wpływowych programistów[kto?], zgadzających się z pomysłem dzielenia się kodem, sprzeciwia się jego postawie moralnej, osobistej filozofii czy językowi, którego używa do opisu swoich poglądów. Jednym ze skutków tych dyskusji były narodziny koncepcji Open Source i stojącego za nim ruchu otwartego oprogramowania, niejako alternatywnego dla ruchu wolnego oprogramowania.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Stallman za swoją pracę otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in.:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]