16 marca jest 75. (w latach przestępnych 76.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 290 dni.
- Imieniny obchodzą: Abraham, Agapit, Antoni, Artemia, Budzimir, Cyriak, Dzirżyterg, Gabriel, Haralampia, Herbert, Herybert, Hiacynt, Hilary, Izabela, Julian, Karol, Longin, Miłostryj, Natalis, Patrycjusz, Patrycy, Patryk, Przybymir, Walenty i Walentyn.
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 597 p.n.e. – Wojska króla Babilonii Nabuchodonozora II zdobyły Jerozolimę.
- 455 – Cesarz Walentynian III został zamordowany mieczem przez jednego z żołnierzy w czasie przeglądu wojska na Polu Marsowym w Rzymie.
- 1190 – W angielskim Yorku doszło do masakry od 150 do 500 Żydów.
- 1244 – Po 10 miesiącach oblężenia krzyżowcy zdobyli Montségur w Pirenejach, ostatnią twierdzę katarów. Około 200 obrońców zostało spalonych na stosach.
- 1322 – Wojska króla Anglii Edwarda II rozgromiły zbuntowanych baronów w bitwie pod Boroughbridge.
- 1452 – Cesarz Niemiec Fryderyk III ożenił się z księżniczką portugalską Eleonorą Aviz.
- 1517 – Zakończył obrady Sobór laterański V.
- 1521 – Ferdynand Magellan odkrył Filipiny.
- 1534 – Anglia zerwała ostatecznie stosunki z Kościołem katolickim.
- 1578 – Król Francji Henryk III wydał patent na budowę Pont Neuf, najstarszego istniejącego mostu w Paryżu.
- 1660 – W Anglii rozwiązał się Długi Parlament.
- 1782 – Król Ferdynand III wydał dekret o zniesieniu inkwizycji sycylijskiej.
- 1792 – Na balu maskowym postrzelono króla Szwecji Gustawa III (zmarł 29 marca).
- 1798 – Na terenie zajętego przez wojska frajcuskie szwajcarskiego kantonu Valais ogłoszono powstanie republiki rewolucyjnej.
- 1802 – Utworzono amerykańską Akademię Wojskową w West Point.
- 1812 – Wojny napoleońskie: wojska brytyjsko-portugalskie rozpoczęły oblężenie francuskiego garnizonu w hiszpańskim Badajoz.
- 1813 – Prusy wypowiedziały wojnę Francji.
- 1815 – Wilhelm I został królem Zjednoczonych Niderlandów.
- 1818 – Hiszpanie pokonali powstańców chilijskich w drugiej bitwie pod Cancha Rayada.
- 1830 – Została odkryta kometa jednopojawieniowa C/1830 F1.
- 1833 – W Teatro La Fenice w Wenecji odbyła się premiera opery Beatrycze z Tendy Vincenzo Belliniego.
- 1843 – Założono miasto Petrópolis w Brazylii.
- 1850 – Ukazała się powieść Szkarłatna litera Nathaniela Hawthorne'a.
- 1851 – Zawarto konkordat między Hiszpanią a Państwem Kościelnym.
- 1861 – Utworzono Korpus Piechoty Morskiej Stanów Skonfederowanych.
- 1865 – Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Averasborough.
- 1872 – W pierwszym w historii meczu finałowym o Puchar Anglii w piłce nożnej Wanderers F.C. pokonali Royal Engineers A.F.C. 1:0.
- 1894 – W Paryżu odbyła się premiera opery Thaïs Jules'a Masseneta.
- 1895:
- 1898 – Założono Włoski Związek Piłki Nożnej.
- 1900 – sir Arthur John Evans zakupił ziemię na której znajdują się ruiny pałacu w Knossos na Krecie celem przeprowadzenia prac wykopaliskowych.
- 1906 – W trzęsieniu ziemi o sile 7,1 stopnia w skali Richtera na Tajwanie zginęło około 1300 osób.
- 1911:
- 1912 – Założono norweski klub piłkarski Stabæk IF.
- 1914 – Henriette Caillaux, żona francuskiego ministra finansów Josepha Caillauxa, zastrzeliła wydawcę gazety Le Figaro Gastona Calmette, który groził opublikowaniem jej listów miłosnych z okresu trwania pierwszego małżeństwa jej męża. W późniejszym procesie zostala uniewinniona.
- 1919 – Walter Gropius zjednoczył i reaktywował szkołę budownictwa Bauhaus w Weimarze.
- 1921:
- 1923 – Założono hiszpański klub piłkarski UD Salamanca.
- 1925 – W trzęsieniu ziemi o sile 7,1 stopnia w skali Richtera w chińskiej prowincji Yunnan zginęło 5 tys. osób.
- 1926 – Amerykanin Robert Goddard przeprowadził pierwszą próbę startu rakiety napędzanej paliwem płynnym.
- 1928 – Niemiecki astronom Arnold Schwassmann odkrył planetoidę (1303) Luthera.
- 1934 – Odbyła się 6. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1935 – W III Rzeszy wprowadzono obowiązkową służbę wojskową, co było jednoznacznym zerwaniem traktatu wersalskiego. Powstał Wehrmacht.
- 1937:
- 1939 – Utworzono Protektorat Czech i Moraw.
- 1942 – Na poligonie w Peenemünde odbył się pierwszy, nieudany start rakiety V-2.
- 1944 – W ZSRR została sformowana 1. Armia Polska.
- 1945 – Samoloty RAF zbombardowały Würzburg; zginęło 5 tys. osób.
- 1947 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego Convair CV-240.
- 1955:
- 1958 – Wyprodukowano 50-milionowy samochód marki Ford.
- 1960 – Premiera filmu Do utraty tchu.
- 1964 – Brytyjczyk Peter Smithers został sekretarzem generalnym Rady Europy.
- 1962 – Wyczarterowany przez amerykańską armię, lecący z bazy wojskowej w Kalifornii do Wietnamu Południowego, samolot pasażerski Lockheed Constellation ze 107 osobami na pokładzie zaginął bez śladu nad zachodnim Pacyfikiem.
- 1966:
- 1968:
- 1969 – 154 osoby (w tym 70 na ziemi) zginęły w katastrofie wenezuelskiego samolotu McDonnell Douglas DC-9 w Maracaibo.
- 1973 – W Leuenbergu w Szwajcarii większość europejskich Kościołów luterańskich i reformowanych oraz Kościoły ewangelicko-unijne, waldensów i braci czeskich podpisały Konkordię Leuenberską.
- 1975 – Amerykańska sonda Mariner 10 dokonała trzeciego przelotu obok Merkurego.
- 1976 – Premier Wielkiej Brytanii Harold Wilson ogłosił rezygnację ze stanowiska.
- 1978:
- 1979:
- 1981 – W Mauretanii doszło do nieudanej próby zamachu stanu.
- 1983 – Po porażce 2:3 w rewanżowym meczu ćwierćfinałowym z Liverpool F.C., Widzew Łódź awansował do półfinału PEMK. W pierwszym meczu w Łodzi wygrał 2:0.
- 1984:
- 1987 – Po raz pierwszy zostały przyznane hiszpańskie nagrody filmowe Goya.
- 1988 – Iracka armia przeprowadziła atak gazowy na kurdyjskie miasto Halabdża; zginęło ok. 5 tys. osób, kilka tysięcy zostało okaleczonych.
- 1994 – Jozef Moravčík został premierem Słowacji.
- 1995 – Stan Missisipi ratyfikował znoszącą niewolnictwo 13. poprawkę do konstytucji USA.
- 2000 – Ukazało się pierwsze wydanie rosyjskiego dziennika Wriemia Nowostiej.
- 2002 – Rozpoczęła się misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie.
- 2003 – Wen Jiabao został premierem Chin.
- 2004 – 58 osób zginęło w wyniku wybuchu gazu w budynkj mieszkalnym rosyjskim Archangielsk.
- 2005 – Izrael przekazał Jerycho Palestyńczykom.
- 2008 – U wybrzeży Australii Zachodniej odnaleziono wraki krążowników HMAS Sydney oraz HSK Kormoran, które przed 66 laty zatonęły w wyniku stoczonej bitwy morskiej.
- 2009 – W wyniku wojskowego zamachu stanu na Madagaskarze został obalony prezydent Marc Ravalomanana.
- 2010 – W wyniku pożaru uległy zniszczeniu grobowce Kasubi w Ugandzie.
- 2012 – Nicolae Timofti został wybrany przez parlament na urząd prezydenta Mołdawii.
Urodzili się [edytuj]
- 1473 – Henryk Pobożny, książę Saksonii (zm. 1541)
- 1581 – Pieter Corneliszoon Hooft, holenderski poeta, dramaturg, historyk epoki renesansu (zm. 1647)
- 1585 – Gerbrand Adriaensz Bredero, holenderski poeta, dramaturg (zm. 1618)
- 1663 – Jean-Baptiste Matho, francuski kompozytor (zm. 1743)
- 1687 – Zofia Dorota Hanowerska, królowa Prus (zm. 1757)
- 1738 – Józef Kazimierz Kossakowski, polski duchowny katolicki, biskup inflancki, działacz polityczny (zm. 1794)
- 1750 – Caroline Herschel, brytyjska astronom pochodzenia niemieckiego (zm. 1848)
- 1751 – James Madison, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1836)
- 1771 – Antoine-Jean Gros, francuski malarz (zm. 1835)
- 1774 – Matthew Flinders, angielski podróżnik i odkrywca (zm. 1814)
- 1789:
- 1800 – Ninkō, cesarz Japonii (zm. 1846)
- 1818 – Antoine Daveluy, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1866)
- 1822 – Rosa Bonheur, francuska malarka, rzeźbiarka (zm. 1899)
- 1839 – Sully Prudhomme, francuski poeta (zm. 1907)
- 1849 – Friedrich Karl Brugmann, niemiecki językoznawca (zm. 1919)
- 1856 – Napoleon IV Bonaparte, pretendent do tronu cesarskiego Francji (zm. 1879)
- 1859 – Aleksandr Popow, rosyjski fizyk (zm. 1906)
- 1866 – Izabela Textorisová, słowacka urzędniczka pocztowa, pierwsza kobieta-botanik na Słowacji (zm. 1949)
- 1868 – Karol Bahrke, polski drukarz, wydawca, redaktor (zm. prawdop. 1935)
- 1878 – Reza Szah Pahlawi, szach Iranu (zm. 1944)
- 1882:
- 1884 – Eric Philbrook Kelly, amerykański pisarz, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1960)
- 1892 – Marian Zyndram-Kościałkowski, polski polityk, wojewoda białostocki, prezydent Warszawy, minister spraw wewnętrznych, premier RP (zm. 1946)
- 1896 – Rafał Abkowicz, polski hazzan karaimski (zm. 1992)
- 1897 – Józef Lange, polski kolarz (zm. 1972)
- 1906:
- 1907 – Hans Kleppen, norweski skoczek narciarski (zm. 2009)
- 1909 – Robert Lewis, amerykański reżyser filmowy, aktor, pedagog (zm. 1997)
- 1911:
- 1912:
- 1914 – Waleria Fuksa, polska działaczka kulturalna i polonijna (zm. 2008)
- 1915 – Gjon Karma, albański aktor (zm. 1994)
- 1918:
- 1921 – Stanisław Marian Kamiński, polski aktor (zm. 1999)
- 1923 – Andrzej Trepka, polski pisarz fantastyki naukowej, dziennikarz (zm. 2009)
- 1924 – Michael Seifert, ukraiński zbrodniarz wojenny (zm. 2010)
- 1925:
- 1927:
- Stanisław Dulz, polski reżyser filmów animowanych (zm. 2006)
- Jerzy Feldman, polski malarz (zm. 2004)
- Władimir Komarow, radziecki kosmonauta (zm. 1967)
- Józef Kuśmierek, polski pisarz, reportażysta, dziennikarz (zm. 1992)
- Witold Tyloch, polski religioznawca, badacz judaizmu, biblista, qumranolog (zm. 1990)
- 1928:
- 1930:
- 1931 – Lech Konopiński, polski poeta, satyryk
- 1932:
- 1933:
- 1935:
- 1936:
- 1937 – Attilio Nicora, włoski duchowny katolicki, kardynał
- 1938 – Thomas Robinson, bahamski lekkoatleta, sprinter (zm. 2012)
- 1939 – Carlos Bilardo, argentyński piłkarz, trener piłkarski
- 1940:
- 1941:
- 1943:
- 1946 – Michael McCreadie, szkocki sportowiec
- 1947 – Józef Gruszka, polski polityk
- 1948 – Maciej Pinkwart, polski pisarz, dziennikarz, wykładowca, nauczyciel
- 1949 – Erik Estrada, amerykański aktor
- 1949 – Victor Garber, kanadyjski aktor
- 1950 – Kate Nelligan, kanadyjska aktorka
- 1951 – Abdelmajid Bourebbou, algierski piłkarz
- 1952:
- 1953:
- 1955 – Elżbieta Regulska-Chlebowska, polska etnografka, działaczka opozycji w PRL, redaktorka, tłumaczka literatury angielskiej
- 1959 – Jens Stoltenberg, norweski polityk
- 1962 – Peter Ravn, duński żużlowiec
- 1963:
- 1964:
- 1966:
- 1967:
- 1968 – Izabela Dylewska, polska kajakarka
- 1969 – Batczuluuny Bat-Orgil, mongolski łyżwiarz szybki specjalizujący się w short tracku, olimpijczyk
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973 – Paweł Kolenda, polski wokalista, gitarzysta, kompozytor muzyki teatralnej
- 1974:
- 1975 – Oksana Fadiejewa, rosyjska tenisistka stołowa
- 1976:
- 1977:
- 1979:
- 1980 – Felipe Reyes, hiszpański koszykarz
- 1981:
- 1982 – Lee Chang-Hwan, koreański łucznik sportowy
- 1983 – Ben Hebert, kanadyjski curler
- 1986:
- 1989:
- 37 – Tyberiusz, cesarz rzymski (ur. 42 p.n.e.)
- 455 – Walentynian III, cesarz rzymski (ur. 419)
- 1021 – Herybert z Kolonii, święty, arcybiskup Kolonii (ur. ok. 970)
- 1037 – Robert d'Évreux, hrabia Évreux i arcybiskup Rouen (ur. ?)
- 1457 – Lászlo Hunyadi, węgierski arystokrata, dowódca wojskowy (ur. 1433)
- 1577 – Franciszek Krasiński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1525)
- 1736 – Giovanni Battista Pergolesi, włoski kompozytor (ur. 1710)
- 1738 – George Bähr, niemiecki architekt (ur. 1666)
- 1743 – Jean-Baptiste Matho, francuski malarz (ur. 1663)
- 1838 – Nathaniel Bowditch, amerykański matematyk (ur. 1773)
- 1839 – August Fryderyk Cywolka, polski podróżnik (ur. 1812)
- 1889 – Ernst Tempel, niemiecki astronom (ur. 1821)
- 1898 – Aubrey Beardsley, angielski rysownik, ilustrator (ur. 1872)
- 1905 – Joseph-Noël Ritchot, kanadyjski duchowny katolicki, misjonarz (ur. 1825)
- 1909 – Teodor Dunin, polski lekarz internista, badacz naukowy, działacz społeczny (ur. 1854)
- 1911 – Walery Gadomski, polski rzeźbiarz (ur. 1833)
- 1914:
- 1930 – Miguel Primo de Rivera, hiszpański polityk i wojskowy (ur. 1870)
- 1931 – Alfred Swahn, szwedzki strzelec sportowy (ur. 1879)
- 1933 – Alfréd Haar, węgierski matematyk (ur. 1885)
- 1935:
- 1940 – Selma Lagerlöf, szwedzka pisarka (ur. 1858)
- 1951:
- 1955 – Nicolas de Staël, francuski malarz rosyjskiego pochodzenia (ur.1914)
- 1957 – Constantin Brâncuşi, rumuński rzeźbiarz (ur. 1876)
- 1965 – Justyn Wojsznis, polski taternik i alpinista, redaktor i publicysta (ur. 1909)
- 1968:
- 1970 – Jerzy Szaniawski, polski pisarz (ur. 1886)
- 1971 – Thomas Dewey, amerykański polityk (ur. 1902)
- 1978 – Janusz Wilhelmi, polski polityk, kierownik resortu kultury i sztuki (ur. 1927)
- 1979 – Jean Monnet, francuski polityk, ekonomista (ur. 1888)
- 1997:
- 1999 – Zbigniew Wojciechowski, polski dziennikarz sportowy (ur. 1933)
- 2000 – Johann Kroll, polski działacz mniejszości niemieckiej (ur. 1918)
- 2003 – Teemu Raimoranta, fiński muzyk metalowy (ur. 1977)
- 2004:
- 2006 – Andrzej Litwornia, polski historyk literatury, eseista (ur. 1943)
- 2008 – Anura Bandaranaike, lankijski polityk (ur. 1949)
- 2009:
- 2010:
- 2012:
- 2013:
Przypisy
