Sidor Kowpak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Sidor Artiemiewicz Kowpak (ros. Сидор Артемьевич Ковпак; ukr. Сидір Артемович Ковпак, Sydir Artemowycz Kowpak; ur. 7 czerwca 1887 w Kotelwie, zm. 11 grudnia 1967 w Kijowie) – radziecki dowódca oddziałów partyzanckich w czasie II wojny światowej pochodzenia ukraińskiego, generał major Armii Czerwonej, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1942, 1944).

W 1914 roku został zmobilizowany do armii Imperium Rosyjskiego. W jej szeregach walczył podczas I wojny światowej, za co otrzymał cztery odznaczenia. W 1917 roku przyłączył się do bolszewików. Walczył w składzie 25 Dywizji Czapajewa.

W czasie II wojny światowej był jednym z organizatorów radzieckiego ruchu partyzanckiego na Ukrainie – początkowo jako dowódca zgrupowania putywlskiego, potem jako dowódca wszystkich oddziałów obwodu sumskiego.

Latem 1943 roku przeprowadził tzw. rajd Kowpaka – śmiały zagon partyzancki z terenów północno-wschodniej Ukrainy w Karpaty, którego celem było zorganizowanie sowieckiej partyzantki na obszarze zachodniej Ukrainy oraz dywersja na liniach komunikacyjnych i zaopatrzeniowych niemieckich armii walczących w tym czasie na Łuku Kurskim. Liczący ok. 2000 ludzi oddział Kowpaka przebył w sumie ponad 2000 km, niszcząc 19 niemieckich transportów kolejowych i 51 składów, wysadzając 52 mosty oraz sabotując elektrownie i wydobycie ropy w Borysławsko-Drohobyckim Zagłębiu Naftowym[1].

W grudniu 1943 roku Kowpak z powodu choroby został ewakuowany na tyły do Kijowa. W lutym 1944 roku na bazie jego oddziałów sformowano 1 Ukraińską Dywizję Partyzancką, której nadano jego imię. Ta dowodzona przez Piotra Werszyhorę jednostka przeprowadziła dwa kolejne wielkie rajdy na tereny dzisiejszej zachodniej Ukrainy, Białorusi oraz wschodniej Polski. Oddziały Kowpaka walczyły zarówno przeciwko Niemcom, jak i Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Jeszcze w trakcie wojny, w 1944 roku czynnie zaangażował się w działalność partii komunistycznej na terenie Ukraińskiej SRR, a od 1947 był zastępcą przewodniczącego Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.

Wspomnienia[edytuj | edytuj kod]

  • От Путивля до Карпат, 1949
  • Из дневника партизанских походов, 1964

Przypisy

  1. Ковпак Сидор Артемьевич (ros.). warheroes.ru. [dostęp 2009-10-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg