Sirmium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pozostałości pałacu cesarskiego Sirmium

Sirmium – starożytne miasto greckie, rzymskie i bizantyjskie nad rzeką Sawą, ważna twierdza broniąca północnej granicy Cesarstwa Rzymskiego, obecnie Sremska Mitrovica na terenie Serbii.

Rzymscy cesarze pochodzący z miasta lub okolic[edytuj | edytuj kod]

Dziesięciu cesarzy urodziło w się w mieście lub bliskiej okolicy:

Ostatni cesarz zjednoczonego Rzymu Teodozjusz I Wielki (378-395), urodzony w rzymskiej prowincji Hispania, w Sirmium został obwołany cesarzem.

W czasie pełnienia przez miasto funkcji stołecznej prowincji lub jednej ze stolic cesarstwa wielu innych cesarzy bądź to wykorzystywało miasto jako rezydencję, bądź ogłaszano tu ich władcami. W latach 170-180 cesarz-filozof Marek Aureliusz napisał tu większą część swoich Rozmyślań.

Historia miasta[edytuj | edytuj kod]

Prefektura Ilirii (318–79) ze stolicą w Sirmium

Miasto znajdujące sie na ziemi Ilirów zostało podbite przez Rzymian w I w. p.n.e. W I w. n.e. uzyskało status kolonii obywateli Rzymu i stało się ważną strategicznie twierdzą w prowincji Panonia, której była stolicą. W 103 r. Panonia została podzielona na dwie prowincje: górną i dolną, a Sirmium stało się stolicą Dolnej Panonii. W 296 r. w wyniku reformy administracyjnej Dioklecjana Sirmium stało się stolicą prowincji Panonia Secunda. W 293 r. Sirmium stało się jedną z czterech stolic Cesarstwa (obok Trewiru, Mediolanu i Nikomedii). W 318 r. Sirmium staje się stolicą prefektury Ilirii (do r. 379), a następnie, po podziale Ilirii na dwie części, wchodzi w skład prefektury Italii. Od IV w. miasto staje się ważnym centrum chrześcijaństwa – siedzibą episkopatu. W mieście znajdował się pałac cesarski, arena do wyścigów konnych, mennica, amfiteatr, teatr, łaźnie publiczne, świątynie, pałace, luksusowe wille i warsztaty rzemieślnicze.

W końcu IV w. Sirmium zostało przejściowo opanowane przez germańskich Gotów, ale powraca później do Cesarstwa Bizantyjskiego. W 441 r. zostało podbite przez Hunów, po czym przez ponad wiek pozostawało w rękach różnych ludów barbarzyńskich, takich jak Ostrogoci i Gepidowie, będąc nawet przez krótki czas stolicą państwa Gepidów. Od 567 r., kiedy Gepidzi zostali pokonani przez koalicję Longobardów i Awarów, Sirmium powraca do Cesarstwa Bizantyjskiego.

Awarowie, po usadowieniu się w latach 567-568 na terenie Niziny Węgierskiej nieustannie atakują Sirmium, które broniło im wejścia na teren Cesarstwa. Ostatecznie w 582 r. Awarowie zdobyli Sirmium, kończąc jego antyczną historię. Zwycięzcy zagwarantowali mieszkańcom bezpieczeństwo, jednak zażądali, aby ci opuścili miasto, pozostawiając cały dobytek oraz zapłacili trybut w wysokości 240 000 solidów. Po jego uiszczeniu mieszkańcy udali się do Salony[1]. Upadek Sirmium umożliwił Awarom, a wraz z nimi i Słowianom, posuwanie się na południe wzdłuż wybrzeża Adriatyku i w konsekwencji zajęcie całej Dalmacji w ciągu pierwszej połowy VII w.

Pozostałości archeologiczne miasta antycznego znajdują się pod zabudową dzisiejszej Śremskiej Mitrowicy.

Przypisy

  1. Michel Rouche, Attyla i Hunowie. Ekspansja barbarzyńskich nomadów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, s. 214, ISBN 978-83-01-168216

Zobacz też: