Stefan Szolc-Rogoziński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stefan Szolc-Rogoziński
Stefan Szolc-Rogoziński
Data i miejsce urodzenia 14 kwietnia 1861
Kalisz
Data i miejsce śmierci 1 grudnia 1896
Paryż

Stefan Szolc-Rogoziński (ur. 14 kwietnia 1861 w Kaliszu, zm. 1 grudnia 1896 w Paryżu) – polski podróżnik, badacz Afryki, zwłaszcza Kamerunu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w Kaliszu jako syn Ludwika Scholtza, tamtejszego przemysłowca oraz Malwiny z Rogozińskich, córki znanego warszawskiego adwokata. W 12 roku życia rozpoczął naukę w szkole niemieckiej, we Wrocławiu.

W 1878 wstąpił, wbrew woli ojca, jako ochotnik do Akademii Marynarki Wojennej w Kronsztadzie. 29 kwietnia 1880 zdał egzamin i otrzymał stopień oficera. Wkrótce wypłynął w pierwszy rejs, do Władywostoku , na pokładzie żaglowca krążownika "Generał Admirał". W maju 1881, po przybyciu do Paryża, został przyjęty do Paryskiego Towarzystwa Geograficznego. W Neapolu opracował plany wyprawy w głąb Kamerunu. Święta Bożego Narodzenia w 1881 spędził w rodzinnym Kaliszu. Próbował uzyskać pomoc finansową od ojca, nie udało mu się jednak. Przeznaczył na wyprawę pieniądze ze spadku po matce, która zmarła w 1877.

W celu zbierania funduszów, rozpoczął w Warszawie szeroko zakrojoną akcję. Popierali go Filip Sulimierski, redaktor "Wędrowca", Henryk Sienkiewicz czy Bolesław Prus. Rogoziński propagował swoją wyprawę jako misję narodową, mającymi zwrócić uwagę świata na Polaków.

Podróżnik kupił we Francji statek "Łucja Małgorzata", 13 grudnia 1882 r. opuścił na jego pokładzie Hawr. Nad statkiem łopotała bandera francuska i flaga armatora, z herbem Warszawy - Syrenką. Towarzyszyli mu geolog Klemens Tomczek i meteorolog Leopold Janikowski.

U wybrzeży Kamerunu w zatoce Ambas kupił wyspę Mondoleh (za czarny tużurek, cylinder i trzy skrzynki dżinu). Stanowiła ona potem miejsce wypadowe wypraw. Badał wybrzeże Kamerunu, dorzecze rzeki Mungo oraz odkrył jezioro Barombi Mbo (dawniej: Jezioro Słoniowe). W Kamerunie założył w 1882 polską kolonię. Ta jednak nie przetrwała długo, gdyż już w 1884 przybyli na te tereny Niemcy i Anglicy. Zdecydował wówczas o poddaniu tejże kolonii Brytyjczykom, jednak już w niedługim czasie Kamerun i polską kolonię przejęli Niemcy. 20 maja 1884 zmarł Klemens Tomczek. 12 grudnia tego samego roku Rogoziński wraz z Janikowskim zdobyli szczyt Fako (dziś: wulkan Kamerun, 4095 m n.p.m.) - najwyższy szczyt Kamerunu. Kupił plantację na wyspie Fernando Po, jednak nie przyniosła ona zysków, które pozwoliłyby sfinansować następne wyprawy.

Od 1885 członek Królewskiego Towarzystwa Geograficznego w Londynie.

29 sierpnia 1888 r.[1][2], podczas kolejnego pobytu w kraju, ożenił się z literatką Heleną Janiną Boguską, piszącą pod pseudonimem "Hajota". W latach 1892-1893 podróżował po Egipcie. W 1893 powrócił do kraju, jednakże z nadzieją na następne wyprawy pojechał do Paryża. Tam, w wieku 35 lat zginął tragicznie pod kołami paryskiego omnibusa.

Założył warszawskie Muzeum Etnograficzne ofiarowując mu zebrane eksponaty.

W Gliwicach, Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Pruszczu Gdańskim i Przemyślu istnieją ulice nazwane jego nazwiskiem. W Kaliszu, oprócz ulicy nazwanej jego nazwiskiem, przy Głównym Rynku wmurowana jest płaskorzeźba z jego wizerunkiem, obok portretów Adama Asnyka, Marii Dąbrowskiej i Marii Konopnickiej. Imię Stefana Szolc-Rogozińskiego nosi 62 Kaliska Drużyna Harcerzy Starszych "Brzoza".

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Żegluga wzdłuż brzegów Afryki, wyd. 1886, wznowiona 2011
  • Pod równikiem, wyd. 1886, wznowiona 2013

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]