Tokarnia (powiat sanocki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tokarnia
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Bukowsko
Liczba ludności 200
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-505
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0346750
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Tokarnia
Tokarnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tokarnia
Tokarnia
Ziemia 49°28′00″N 22°01′25″E/49,466667 22,023611Na mapach: 49°28′00″N 22°01′25″E/49,466667 22,023611

Tokarniawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Bukowsko na Pogórzu Bukowskim.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krośnieńskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś leży na północno-wschodnim stoku lesistego pasma Bukowicy nad źródłami Sanoczka. Granicę wsi stanowi grzbiet Bukowica oraz potoki Obszary i Rostoki ( dopl. Sanoczka). Na północnym zachodzie graniczy z Bukowskiem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od 1340 do 1772 Ziemia sanocka, Województwo ruskie. Od 1772 do 1852 cyrkuł leski następnie sanocki. Od 1867 powiat sanocki, gmina Bukowsko w Galicji. Wcześniejsze nazwy : 1526 Thokarnya, 1552 Thokarnia.

Od 1539 własność Mikołaja Herburta Odnowskiego z Felsztyna. Wieś liczyła wtedy 17 mieszkańców, posiadała młyn, sołtysa i księdza. Wieś lokowana na prawie wołoskim.

W XIX wieku wieś należała do Katarzyny z Bołoz-Antoniewiczów Romaszkanowej, żony Piotra Romaszkana, od której w 1832 roku zakupili ją małżonkowie Wiktor (1792-1840) i Łucja z Ostaszewskich (1802-1894) Gniewoszowie. Po nich dziedzicem Tokarni był ich syn Feliks z Oleksowa Gniewosz (1836-1901). W 1905 syn Feliksa, Wiktor Gniewosz posiadał we wsi obszar 429,7 ha[1], a w 1916 odsprzedał swe dobra w Tokarni Eustachemu Ścibor-Rylskiemu.

W 1898 wioska liczyła już 430 mieszkańców zamieszkujących 68 domów. Poza działalnością rolniczą pod koniec XIX wieku rozpoczęto w Tokarni wydobycie ropy naftowej, kopalnia w dolinie potoku Sanoczek. Własność szlachecka, dobra rodu Gniewoszów. W okresie drugie wojny światowej działał tu oddział partyzancki krp. "Południe", Komenda Obwodu AK Sanok.

Po 1944 część ludności rusińskiej została wysiedlona na Ukrainę, natomiast pozostali zostali przesiedleni do powiatu gdańskiego, okolice Bytowa, w czasie Akcji Wisła.

Mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Nazwiska mieszkańców XVIII/XIX wiek: Bierówka, Celep, Dewerenda, Dyrcz, Falter, Hołak, Luberda, Leszanty, Misko, Mirek, Makara, Makawa, Janicki, Kuncio, Korabik, Kril, Konik, Kuryl, Kuryło, Padubiński, Ostafi, Pańko, Piszczatyn, Podwapiński, Roman, Romaniak, Sadowski, Szpynda, Śliz, Szczerba, Szponda, Szuszko (lub Suszko), Tais, Tauftar, Tylawski, Wutzke.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na miejscu była parafia greckokatolicka oraz drewniany kościół pw. Św. Michała Archanioła (wcześniej pw. Zaśnięcia Najświętszej Dziewicy Marii). Kościół liczył w roku 1785, 280 grekokatolików, w roku 1936, 612 wiernych. Parafia łacińska mieściła się w Bukowsku.

Przypisy

  1. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 406.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Prof. Adam Fastnacht, "Osadnictwo Ziemi Sanockiej",
  • Metryki rzymskokatolickie od roku 1784
  • Metryki greckokatolickie z lat 1785-1859

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]