Bukowsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bukowsko
Herb
Herb Bukowska
Centrum Bukowska
Centrum Bukowska
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Bukowsko
Liczba ludności (2006) 1700
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-505
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0346543
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Bukowsko
Bukowsko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bukowsko
Bukowsko
Ziemia 49°28′49″N 22°03′47″E/49,480278 22,063056Na mapach: 49°28′49″N 22°03′47″E/49,480278 22,063056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości
Kościół i bank
Mapa Bukowska z roku 1906
Festiwal Bukowskie Prezentacje Folklorystyczne

Bukowskowieś (w latach 1748-1946 miasto), siedziba gminy Bukowsko w powiecie sanockim województwa podkarpackiego. Leży nad potokiem Bukowiec oraz Sanoczek w dorzeczu Sanu, 16 km na południowy zachód od Sanoka, na Pogórzu Bukowskim. W latach 1975-1998 miejscowość należała do województwa krośnieńskiego.

Wieś położona jest przy drodze 889 z Sieniawy, przez Nowotaniec do Szczawnego. 17 km od drogi krajowej nr 28. Najbliższe przejścia graniczne przez Radoszyce drogą 892 na Słowację) – 21 km (przejście drogowe – pojazdy do 7,5t).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Bukowska.

W dokumentach z 1361 i z 1468 wzmiankowane jako Bukowsko Inferius. Pierwszymi odnotowanymi sołtysami bukowskimi byli Johannes scultenus de Bukowsko, a następnie Janek scultelo w 1436. Od 1435 Piotr ze Zboisk, Petrus de Boyska, Petrus de Tyrawa, ożeniony z Małgorzatą, 1434-1465 chorąży sanocki, właściciel Zboisk, Wolicy, Bełchówki i Zahoczewia, dziedziczył też Bukowsko następnie dobra te zostaną skasowane za opieszałości wojenne Przed rokiem 1468 wieś została zaludniona przez schizmatyków, którzy w następnych latach powrócili do wiary katolickiej. Od 1477 wieś znalazła się w dobrach które dzierżawili Jan Herburt z Felsztyna i Odnowa, następnie jego syn Piotr Herburt Felsztyński a następnie wnuk Mikołaj Herburt Odnowski z Felsztyna wojewoda sandomierski. We wsi zamieszkiwała w XV wieku ludność w przewadze polska. W okresie reformacji Bukowsko sprzyjało arianom i było jednym ze znaczniejszych ośrodków reformacji w regionie. W XVIII i XIX wieku było niewielkim miasteczkiem. Przed rokiem 1716 pomiędzy dolną a górną częścią wsi została lokowana osada targowa, która dała następnie początek osadzie małomiasteczkowej i miastu. Do 1772 roku miasteczko należało administracyjnie do ziemi sanockiej województwa ruskiego w I Rzeczypospolitej. Po I rozbiorze Polski znalazło się w cyrkule leskim, a następnie w sanockim. Po reformie administracyjnej w 1864 Bukowsko było siedzibą powiatu sądowego w Galicji. W okresie wojny mieścił się w Bukowsku sztab niemieckich wojsk okupacyjnych gen. Würtza. W tym też czasie Bukowsko przynależało do placówki nr IV w Nowotańcu, podległej Komendzie Obwodu AK w Sanoku. Łącznie w latach 1940-1944 w wyniku zbrodni niemieckich, przy częstym udziale kolaborantów ukraińskich (donosy, aresztowania przez Ukraińską Policję Pomocniczą), zginęło 36 polskich mieszkańców Bukowska[1]. Bukowsko było następnie palone przez oddziały UPA trzy razy: w marcu, kwietniu i listopadzie 1946 roku. W roku 1946 Bukowsko, po prawie 200 latach, utraciło prawa miejskie.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi pochodzi od polskiej lub ukraińskiej nazwy buka. Najstarsze zapisane nazwy miejscowości Bukowsko to: Bucowsko, Bvkowsko (XV wiek), Bukosko (1785); w brzmieniu ukraińskim: Bukivs'ko (1851); w brzmieniu łemkowskim: Butiwsko, Bukowsko, Bukisko, w jęz. jid. בוקאווסק Bikofsk. Na radzieckich mapach woj. z okresu II. w.ś. jako Буковско.

Atrakcje[edytuj | edytuj kod]

Farma Wiatrowa Bukowsko-Nowotaniec

Religie i wyznawcy[edytuj | edytuj kod]

Katolicy obrządku łacińskiego[edytuj | edytuj kod]

W Bukowsku od roku 1748 znajduje się parafia rzymskokatolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, Dekanat Sanok I. Parafia obejmowała swoim zasięgiem do roku 1947, m.in. miejscowości: Bukowsko, Wolica, Wola Piotrowa, Wisłok, Bełchówka, Wisłok Wielki, Przybyszów, Płonna, Czystogarb, Smolnik, Osławica, Wysoczany, Turzańsk, Wola Michowa.

Protestanci[edytuj | edytuj kod]

W okresie reformacji miejscowość była ośrodkiem kalwinizmu a następnie ok. 1653, arianizmu (bracia polscy);(1558-1721 koniec III wojny północnej). Od lat 60. XX wieku na terenach ościennych rozwija się protestancka Ewangeliczna Wspólnota Zielonoświątkowa.

Znane osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Ofiary zbrodni katyńskiej[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Pobliskie wsie
Wola Sękowa Nowotaniec Wolica
Tokarnia Bukowsko Morochów
Karlików Wola Piotrowa Wysoczany
Pobliskie miasta
Rymanów Brzozów Sanok
Dukla Bukowsko Zagórz
Svidnik Medzilaborce Lesko

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Krzysztof Bulzacki, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939-1947, Wrocław 2006, ISBN 83-85865-17-9, ss. 938-940