Unia realna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Unia realna - związek dwóch lub większej liczby państw, oparty na wspólnych instytucjach państwowych. Unia realna rozwinęła się z unii personalnej. Państwa członkowskie tworzą w ramach unii realnej jeden podmiot prawa międzynarodowego, najczęściej - jedno państwo.

Cechy konstytutywne[edytuj | edytuj kod]

Wspólnymi instytucjami łączącymi kraje mogą być: parlament, rząd, waluta czy polityka zagraniczna, odrębnymi: wojsko, urzędy, administracja, sądownictwo i skarb. Obywatele państw członkowskich podlegają tym samym prawom we wszystkich państwach oraz mają możność osiedlania się na całym terytorium unii. Wspólny staje się także władca. W wyniku tej umowy państwa zostawały ze sobą związane tzw. partnerstwem strategicznym. Tworzono nowy akt prawny dla państw członkowskich, np. konstytucję. Na skutek tej unii suwerenność jednego państwa często podupadała na rzecz innych, bądź została utracona. W wielu przypadkach kultury państw członkowskich zlewały się w jedną, czy też jedna (najbardziej dominująca) przekształcała inne.

Unia realna zazwyczaj jest dalszym etapem rozwoju unii personalnej, np.: w Szkocji i Anglii unia personalna została zastąpiona unią realną w 1707 r . Częściowo za unię realną można też uznać relacje między Stolicą Apostolską a Watykanem wiązane w 1929 r. które poza wspólną osoba suwerena - papieża (unia personalna) mają też wspólne niektóre instytucje państwowe (np. Sekretariat Stanu Stolicy Apostolskiej reprezentuje Watykan w stosunkach międzynarodowych)[1].

Podłoże formalnoprawne[edytuj | edytuj kod]

  • forma - pisana
  • treść - niepełna
  • procedura powstawania:
    • uchwalana
    • oktrojowana
  • sposób zmiany - sztywny
  • okres zobowiązywania - stały

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Data powstania
unia francusko-bretańska 1532
unia lubelska (nie była nią w pełni) 1569
unia angielsko-szkocka 1707
unia Irlandii i Wielkiej Brytanii 1800
unia Zjednoczonego Królestwa Portugalii, Brazylii i Algarve 1815
unia Prus 1829
unia Królestwa Polskiego z Cesarstwem Rosyjskim 1832
unia austriacko-węgierska 1867

Państwa powstałe z unii realnej[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie istniejące państwa o ustroju monarchicznym powstałe z unii realnej

Państwo
pełna nazwa
części składowe tytuł monarchy monarcha Od kiedy panuje
Dania Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet) Dania
Wyspy Owcze
Grenlandia
królowa Queen Magrethe sep 7 2005.png
Małgorzata II
1972
Hiszpania Królestwo Hiszpanii Kastylia
Aragonia
Leon
Nawarra
Granada
Wyspy Kanaryjskie
król Felipe VI, King of Spain.jpg
Filip VI
2014
Holandia Królestwo Niderlandów[2] Holandia
Aruba
Curaçao
Sint Maarten
król Willem-Alexander (Royal Wedding in Stockholm, 2010) cropped.jpg
Wilhelm Aleksander
2013
Wielka Brytania Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Anglia
Walia
Szkocja
Irlandia Północna
królowa Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007.jpg
Elżbieta II
1952

Państwa federalne[edytuj | edytuj kod]

Przeczytaj również: Federacja

Do unii realnych można zaliczyć też państwa o ustroju republikańskim powstałe na skutek zjednoczenia mniejszych państw (krajów) w federację. Są to m.in: Stany Zjednoczone, Brazylia, Wenezuela, Argentyna, Meksyk, Niemcy, Austria, Szwajcaria i Indie.

W dwóch państwach federalnych osoba będąca głową jednego z krajów członkowskich federacji pełni też funkcję głowy państwa w tejże federacji.

Głowa państwa Portret Państwo/
kraj
Pełniony urząd Od kiedy
Tuanku Abdul Halim  Malezja
państwo federalne
władca 13 grudnia 2011
Tuanku Abdul Halim Flag of Kedah.svg Kedah
stan
sułtan 15 lipca 1958
Chalifa ibn Zaid an-Nahajan Khalifa Bin Zayed Al Nahyan.jpg  Zjednoczone Emiraty Arabskie
państwo federalne
Prezydent 3 listopada 2004
Chalifa ibn Zaid an-Nahajan Khalifa Bin Zayed Al Nahyan.jpg Flag of Abu Dhabi.svg Abu Zabi
emirat
emir 2 listopada 2004

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Państwo-Miasto Watykańskie i Stolica Apostolska w świetle prawa międzynarodowego - Racjonalista
  2. Cztery części Królestwa Niderlandów —Aruba, Curaçao, Holandia i Sint Maarten—są uznawane za równoprawne kraje w ramach Królestwa