Zatoka Botnicka
| Zatoka Botnicka | |
| Bottniska viken (szw.) Pohjanlahti (fin.) |
|
 mapa Morza Bałtyckiego |
|
| Państwo |  Szwecja Finlandia |
| Lokalizacja | Morze Bałtyckie |
| Powierzchnia | 117 000 km² |
| Wymiary | 725 × 80 - 240 km |
| Głębokość • średnia • maksymalna |
60 m 294 m |
| Zasolenie | 2 - 7‰ |
| Miejscowości nadbrzeżne | Oulu, Vaasa, Luleå, Sundsvall, Gävle |
| Wyspy | Wyspy Alandzkie |
Zatoka Botnicka (fiń. Pohjanlahti, szw. Bottniska viken) – najbardziej wysunięta na północ część Morza Bałtyckiego pomiędzy zachodnim wybrzeżem Finlandii a wschodnim Szwecji. Zatoka Botnicka połączona jest z właściwym Bałtykiem niewielkimi akwenami morskimi: Morzem Alandzkim o średniej głębokości około 80 - 100 m i maksymalnej 405 m oraz Morzem Archipelagowym o głębokości średniej 27 m i maksymalnej 146 m. Od południa zamyka ją archipelag Wysp Alandzkich.
Niewielkie zasolenie waha się od 7 promili w części południowej do zaledwie 2 promili w części północnej[1]. Z tego względu podczas zimy bywa cała skuta lodem przez okres do ośmiu miesięcy. Żegluga jest wówczas możliwa wyłącznie dzięki stale operującym na zatoce lodołamaczom.
Spis treści |
[edytuj] Nazwa
Nazwa zatoki pochodzi z latynizacji staronordyckiego słowa oznaczającego "spód, dno" do formy botn[2]. Po raz pierwszy forma ta pojawia się w nazwie Helsingjabotn, nazwanej po Hälsinglandzie, którą to nazwą określało się wówczas mniej więcej całe dzisiejsze szwedzkie wybrzeże zatoki.
Fińskie słowo pohja oznacza zarówno "spód", jak i północ.
Według niektórych teorii Zatoką Botnicką może być opisane przez Ottara z Hålogaland w IX wieku Morze Kwen (Kven Sea; inne teorie łączą je z Zatoką Fińską i Oceanem Arktycznym). Z zatoką łączy się też niekiedy użytą w XV wieku przez duńskiego geografa Claudiusa Clavusa nazwę Mare Gotticus.
[edytuj] Geografia
Długość akwenu wynosi 725 km, szerokość waha się od 80 do 240 km. Powierzchnia wynosi 117 000 km². Najbardziej na północ wysuniętym punktem jest szwedzka wieś Töre.
Zatoka dzieli się na dwa rejony:
- Botnik Północny (zwany też Morzem Botnickim[3]) o średniej głębokości 42 m i największej 141 m
- Botnik Południowy o średniej głębokości 62 m i maksymalnej 294 m.
Zbiorniki te są oddzielone od siebie cieśniną Kvarken Północny o szerokości około 80 km. Kvarken Południowy łączy Zatokę z Morzem Archipelagowym pomiędzy wybrzeżem Szwecji a wyspami Alandzkimi.
Międzynarodowa Organizacja Hydrograficzna definiuje południową granicę Zatoki Botnickiej linią Simpnäsklubb (Szwecja) – Flötjan – Lagskær – – Fæstörne – Kökarsörn – Vænö-Kalkskær – półwysep Hanko (Finlandia), w ten sposób zawierając w niej m.in. Wyspy Alandzkie[4].
[edytuj] Rzeki
Duża ilość rzek uchodzących do Zatoki Botnickiej jest główną przyczyną jej niskiego zasolenia. Najważniejsze spośród nich to:
Szwecja
Finlandia
[edytuj] Miasta
Ważniejsze miasta leżące na brzegach Zatoki Botnickiej:
Szwecja
Finlandia
Przypisy
- ↑ Perämeren erityispiirteet (fiń.)
- ↑ Svensk etymologisk ordbok (szw.)
- ↑ Nazewnictwo geograficzne świata. Morza i oceany, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych, 2008
- ↑ Limits of Oceans and Seas, 3rd edition, International Hydrographic Organization. 1953 [dostęp: 7 maja 2011]
