Zatoka Botnicka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zatoka Botnicka
Bottniska viken (szw.)
Pohjanlahti (fin.)
mapa Morza Bałtyckiego
mapa Morza Bałtyckiego
Państwo  Szwecja
 Finlandia
Lokalizacja Morze Bałtyckie
Powierzchnia 117 000 km²
Wymiary 725 × 80 - 240 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

60 m
294 m
Zasolenie 2 - 7‰
Miejscowości nadbrzeżne Oulu, Vaasa, Luleå, Sundsvall, Gävle
Wyspy Wyspy Alandzkie
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Zatoka Botnicka
Zatoka Botnicka
Ziemia 62°09′18″N 19°30′01″E/62,155000 19,500278Na mapach: 62°09′18″N 19°30′01″E/62,155000 19,500278
Mapa zatoki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Doki portu Rauma
Lodołamacz Fennica na Zatoce Botnickiej
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Zatoka Botnicka w Wikisłowniku

Zatoka Botnicka (fiń. Pohjanlahti, szw. Bottniska viken) – najbardziej wysunięta na północ część Morza Bałtyckiego pomiędzy zachodnim wybrzeżem Finlandii a wschodnim Szwecji. Zatoka Botnicka połączona jest z właściwym Bałtykiem niewielkimi akwenami morskimi: Morzem Alandzkim o średniej głębokości około 80 - 100 m i maksymalnej 405 m oraz Morzem Archipelagowym o głębokości średniej 27 m i maksymalnej 146 m. Od południa zamyka ją archipelag Wysp Alandzkich.

Niewielkie zasolenie waha się od 7 ‰ w części południowej do zaledwie 2 ‰ w części północnej[1]. Z tego względu podczas zimy bywa cała skuta lodem przez okres do ośmiu miesięcy. Żegluga jest wówczas możliwa wyłącznie dzięki stale operującym na zatoce lodołamaczom.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa zatoki pochodzi z latynizacji staronordyckiego słowa oznaczającego "spód, dno" do formy botn[2]. Po raz pierwszy forma ta pojawia się w nazwie Helsingjabotn, nazwanej po Hälsinglandzie, którą to nazwą określało się wówczas mniej więcej całe dzisiejsze szwedzkie wybrzeże zatoki.

Fińskie słowo pohja oznacza zarówno "spód", jak i północ.

Według niektórych teorii Zatoką Botnicką może być opisane przez Ottara z Hålogaland w IX wieku Morze Kwen (Kven Sea; inne teorie łączą je z Zatoką Fińską i Oceanem Arktycznym). Z zatoką łączy się też niekiedy użytą w XV wieku przez duńskiego geografa Claudiusa Clavusa nazwę Mare Gotticus.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Długość akwenu wynosi 725 km, szerokość waha się od 80 do 240 km. Powierzchnia wynosi 117 000 km². Najbardziej na północ wysuniętym punktem jest szwedzka wieś Töre.

Zatoka dzieli się na dwa rejony:

Zbiorniki te są oddzielone od siebie cieśniną Kvarken Północny o szerokości około 80 km. Kvarken Południowy łączy Zatokę z Morzem Archipelagowym pomiędzy wybrzeżem Szwecji a wyspami Alandzkimi.

Międzynarodowa Organizacja Hydrograficzna definiuje południową granicę Zatoki Botnickiej linią Simpnäsklubb (Szwecja) – Flötjan – Lagskær – – Fæstörne – Kökarsörn – Vænö-Kalkskær – półwysep Hanko (Finlandia), w ten sposób zawierając w niej m.in. Wyspy Alandzkie[4].

Rzeki[edytuj | edytuj kod]

Duża liczba rzek uchodzących do Zatoki Botnickiej jest główną przyczyną jej niskiego zasolenia. Najważniejsze spośród nich to:

Szwecja

Finlandia

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze miasta leżące na brzegach Zatoki Botnickiej:

Szwecja

Finlandia

Przypisy