Zatoka Botnicka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zatoka Botnicka
Bottniska viken (szw.)
Pohjanlahti (fin.)
mapa Morza Bałtyckiego
mapa Morza Bałtyckiego
Państwo  Szwecja
 Finlandia
Lokalizacja Morze Bałtyckie
Powierzchnia 117 000 km²
Wymiary 725 × 80 - 240 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

60 m
294 m
Zasolenie 2 - 7‰
Miejscowości nadbrzeżne Oulu, Vaasa, Luleå, Sundsvall, Gävle
Wyspy Wyspy Alandzkie
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Zatoka Botnicka
Zatoka Botnicka
Ziemia 62°09′18″N 19°30′01″E/62,155000 19,500278Na mapach: 62°09′18″N 19°30′01″E/62,155000 19,500278
Mapa zatoki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Doki portu Rauma
Lodołamacz Fennica na Zatoce Botnickiej
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Zatoka Botnicka w Wikisłowniku

Zatoka Botnicka (fiń. Pohjanlahti, szw. Bottniska viken) – najbardziej wysunięta na północ część Morza Bałtyckiego pomiędzy zachodnim wybrzeżem Finlandii a wschodnim Szwecji. Zatoka Botnicka połączona jest z właściwym Bałtykiem niewielkimi akwenami morskimi: Morzem Alandzkim o średniej głębokości około 80 - 100 m i maksymalnej 405 m oraz Morzem Archipelagowym o głębokości średniej 27 m i maksymalnej 146 m. Od południa zamyka ją archipelag Wysp Alandzkich.

Niewielkie zasolenie waha się od 7 ‰ w części południowej do zaledwie 2 ‰ w części północnej[1]. Z tego względu podczas zimy bywa cała skuta lodem przez okres do ośmiu miesięcy. Żegluga jest wówczas możliwa wyłącznie dzięki stale operującym na zatoce lodołamaczom.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa zatoki pochodzi z latynizacji staronordyckiego słowa oznaczającego "spód, dno" do formy botn[2]. Po raz pierwszy forma ta pojawia się w nazwie Helsingjabotn, nazwanej po Hälsinglandzie, którą to nazwą określało się wówczas mniej więcej całe dzisiejsze szwedzkie wybrzeże zatoki.

Fińskie słowo pohja oznacza "spód".

Według niektórych teorii Zatoką Botnicką może być opisane przez Ottara z Hålogaland w IX wieku Morze Kwen (Kven Sea; inne teorie łączą je z Zatoką Fińską i Oceanem Arktycznym). Z zatoką łączy się też niekiedy użytą w XV wieku przez duńskiego geografa Claudiusa Clavusa nazwę Mare Gotticus.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Długość akwenu wynosi 725 km, szerokość waha się od 80 do 240 km. Powierzchnia wynosi 117 000 km². Najbardziej na północ wysuniętym punktem jest szwedzka wieś Töre.

Zatoka dzieli się na dwa rejony:

Zbiorniki te są oddzielone od siebie cieśniną Kvarken Północny o szerokości około 80 km. Kvarken Południowy łączy Zatokę z Morzem Archipelagowym pomiędzy wybrzeżem Szwecji a wyspami Alandzkimi.

Międzynarodowa Organizacja Hydrograficzna definiuje południową granicę Zatoki Botnickiej linią Simpnäsklubb (Szwecja) – Flötjan – Lagskær – – Fæstörne – Kökarsörn – Vænö-Kalkskær – półwysep Hanko (Finlandia), w ten sposób zawierając w niej m.in. Wyspy Alandzkie[4].

Rzeki[edytuj | edytuj kod]

Duża liczba rzek uchodzących do Zatoki Botnickiej jest główną przyczyną jej niskiego zasolenia. Najważniejsze spośród nich to:

Szwecja

Finlandia

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze miasta leżące na brzegach Zatoki Botnickiej:

Szwecja

Finlandia

Przypisy