Znojmo

Znojmo
Panorama miasta
Herb Znojma Flaga Znojma
Państwo	Czechy
Kraj	Południowomorawski
Data założenia	przed 1037 r.
Prawa miejskie	1226 r.
Burmistrz	inż. Petr Nezveda
Powierzchnia	65,93 km²
Wysokość	290 m n.p.m.
Populacja (1.1.2012) • liczba ludności • gęstość	34 073 517 os./km²
Nr kierunkowy	0627
Kod pocztowy	669 02
Podział miasta	9 dzielnic: Derflice, Kasárna, Konice, Mramotice, Načeratice, Oblekovice, Popice, Přimětice, Znojmo
Położenie na mapie Czech Znojmo
48°51′20″N 16°02′56″E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Znojmo (niem. Znaim) - miasto w Czechach, w kraju południowomorawskim, historycznych Morawach, nad rzeką Dyją. Leży 52 km na południowy zachód od Brna, 10 km od granicy państwowej z Austrią.

Jedno z najstarszych, zabytkowych miast morawskich, centrum podregionu znojemskiego w morawskim regionie winiarskim. Miasto graniczy od zachodu z Parkiem Narodowym "Podyje".

Według danych z 31 grudnia 2003 r. powierzchnia miasta wynosiła 6 593 ha, a liczba jego mieszkańców 35 280 osób.

Historia

lokacja miasta nastąpiła przed rokiem 1037 (Brzetysław I), w początkach kształtowania się państwowości czeskiej, nieopodal ważnego traktu handlowego, z południa na Morawy. W 1190 r. Konrad II Otto wraz z matką założyli klasztor Louka. Prawa miejskie w 1226 r. nadał król Przemysł Ottokar I. Miasto zostało poważnie zniszczone podczas wojen husyckich. W latach 1740-1763 rujnujące straty gospodarcze i ekonomiczne wywołane wojnami śląskimi króla Prus, Fryderyka Wielkiego. W 1767 r. w piekarni Dobscha przy ul. Obrokové terminował 16-letni (w przyszłości święty) Klemens Maria Hofbauer. W dniach 7-11 lipca 1809 r. w Znojmie i okolicach, zaraz po bitwie pod Wagram wycofujące się pokonane wojska austriackie stoczyły krwawe walki ze ścigającą je francuską Wielką Armią Napoleona. W bitwie pod Znojmem straty Cesarstwa Francji wyniosły 2 000 zabitych, rannych i jeńców, natomiast Cesarstwo Austriackie straciło 9 000 żołnierzy.

Ważniejsze zabytki

• Rotunda Najświętszej Maryi Panny i św. Katarzyny, romańska, z XII wieku.; wewnątrz bardzo cenne naścienne malowidła z 1134 r., przedstawiające władców czeskich z dynastii Przemyślidów. Odrestaurowane freski w 1949 są jednym z najwartościowszych przykładów malarstwa romańskiego.
• Kościół św. Mikołaja, gotycki, z 1338 r., przebudowany w XV wieku. Jedna z najciekawszych monumentalnych budowli sakralnych na Morawach. Dobrze zachowane gotyckie dekoracje. Cenne barokowe wyposażenie wnętrza. Pierwszy kościół w tym miejscu i pod tym wezwaniem znany jest z wyobrażenia na monetach pochodzących z 1103 r., w XIII w. była to główna świątynia miejska, jednakże spaliła się w pierwszej połowie XIV w. (w 1335r.) Obecny, trójnawowy kościół zaczęto wznosić etapami w 1338 r., a ukończono w 1440 r. Wkrótce po ukończeniu gmachu dobudowano gotycki chór i cztery kaplice boczne. Świątynia miała dwie wieże, jednak obie zbudowano wadliwie i z powodu zagrożenia runięciem musiano je rozebrać: północną w 1422 i południową w 1838 r.. Po rozebraniu tej ostatniej podjęto decyzję o wzniesieniu nowej wieży na przedłużeniu zachodniej osi kościoła. Wieża ta stanęła w 1848 r. w stylu neogotyckim.
• Kościół św. Hipolita, z 1221 r., przebudowany w stylu późnobarokowym. W środku freski wybitnego malarza późnego baroku, Franza A. Maulbertscha i rzeźby A. Schweigela.
• Kaplica św. Wacława, powstała po 1512 r., rzadki przykład późnogotyckiej świątyni dwupiętrowej.
• Kościół Dominikanów, po pożarze przebudowany na barokowy. Wewnątrz wysokiej wartości dzieła, m.in. J. L. Krackera i J. Winterhaltera.
• Zamek, przebudowany w XVII i XVIII w. na barokowy. Wybudowany na miejscu wcześniejszej, romańskiej twierdzy. Obecnie Muzeum Południowych Moraw o bogatych zbiorach.
• Wieża ratuszowa, gotycka, z lat 1445-48, wysoka na 79,5 m, wyraźnie dominująca nad Starym Miastem. Punkt widokowy. Ratusz został zniszczony przez Niemców podczas ostatniej wojny.
• Kamieniczki mieszczańskie, gotyckie, z XIII-XVI w.
• Znojemskie podziemia, z XIII-XVII w. Łączna długość wszystkich podziemnych korytarzy o 4. kondygnacjach - około 30 km. Czas przejścia podziemnej trasy turystycznej - 40 minut. Wejście do podziemi: ul. Slepici trh 2.
• Fragmenty średniowiecznych murów miejskich, z XIV-XVI w., z wieżą i późnogotyckimi basztami.
• Klasztor Louka, premonstratensów, gmach z 1748 r. Obecnie Centrum Win Znovin Znojmo, jedna z największych w Europie piwnic przechowujących około 1 mln. butelek wina. Muzeum Wina.

• Most kolejowy (przez rzekę Dyja, na linii kolejowej Znojmo-Šatov-Retz, na południowo-zachodnim szlaku Wiedeń-Praga). Zabytek techniki z 1871 r., projekt J. Brik, długość 220 m, wysokość 48 m.

Miejskie dzielnice

• Derflice
• Kasárna
• Konice
• Mramotice
• Načeratice
• Oblekovice
• Popice
• Přimetice
• Znojmo

Demografia

Rok	1970	1980	1991	2001	2003
Liczba ludności	29 645	34 550	36 134	35 758	35 280

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

Sport

• 1. SC Znojmo - klub piłkarski
• Orli Znojmo - klub hokejowy

Ochrona przyrody

• Park Narodowy "Podyje", rozpoczynający się na zachodnich obrzeżach miasta, położony wzdłuż 26-km odcinka krętej i głębokiej (do 220 m) doliny rzeki Dyja, w skalistym Masywie Czeskim.

Galeria

• 

  Po lewej kościół św. Mikołaja (1338 r.), po prawej kaplica św. Wacława (po 1512 r.)

• 

  Znojmo, gotycka wieża ratuszowa (1445-1448)

• 

  Most kolejowy (1871 r.), proj. J. Brik, dł. 220 m, wys. 48 m

• 

  Podziemna trasa turystyczna (XIII-XVII w.)

• 

  Znojmo. Dom mistrza piekarskiego Matthiasa Dobscha, u którego w 1767 św. Klemens uczył się zawodu piekarza

• 

  Znojmo. Tablica pamiątkowa nad wejściem domu, w którym w 1767 św. Klemens uczył się zawodu piekarza

• 

  Panorama Znojma

Miasta partnerskie

• Strzegom
• Harderwijk
• Pontassieve
• Nové Zámky
• Retz
• Torgau
• Trento

Bibliografia

• Maria Krukowska, Czechosłowacja, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967
• Ctibor Rybár, Przewodnik po Czechosłowacji, Sport i Turystyka, Warszawa 1982, ISBN 83-217-2417-5

Linki zewnętrzne

• Strona miasta

Bibliografia

1. Lexikon fūr Theologie und Kirche, Tom 9., Herder, Freiburg-Basel-Rom-Wien 2000, ISBN 3-451-22009-1.
2. Vera Schauber, Hanns Michael Schindler, Święci na każdy dzień. Patroni naszych imion, Świat Książki, Warszawa 2000, ISBN 83-7227-616-1.
3. Wielka Encyklopedia Jana Pawła II, Tom XIX (ss. 44-45), Wydawnictwo M, Kraków, ISBN 83-89571-29-3.