Zond 4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zond 4
Zond L1 drawing.png
Szkic statku typu 7K-Ł1
Inne nazwy 7K-Ł1 No. 6Ł
Zaangażowani ZSRR
Indeks COSPAR 1968-013A
Rakieta nośna Proton K/D
Miejsce startu Bajkonur, Kazachska SRR
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie Ziemia
Perycentrum 191 km[1]
Apocentrum 400 000 km[1]
Okres obiegu 15 561,71 min[1]
Nachylenie 51,6[1]°
Czas trwania
Początek misji 2 marca 1968 (18:29:23 UTC)
Koniec misji 9 marca 1968
Powrót na Ziemię 9 marca 1968
Wymiary
Wymiary 4,5 × 2,2 × 2,72 m, rozpiętość paneli baterii słonecznych 9 m[2]
Masa całkowita 5140[2] kg

Zond-4 (ros. Зонд-4 - Sonda-4) – radziecka bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w ramach programu Zond.

Cel misji[edytuj | edytuj kod]

Kolejna próba lotu okołoksiężycowego określona jako Zond 4, chociaż nie miała nic wspólnego z misjami Zond 1, Zond 2 i Zond 3. Jej rzekomy poprzednik – Zond 3 – był stosunkowo małym statkiem kosmicznym o masie około 100 kg. Zond 4 był całkowicie odmienny. W gruncie rzeczy nie różnił się od statków Sojuz 7K-Ł1 wystrzelonych jako Kosmos 146 i Kosmos 154, a jego masa wynosiła ponad 5000 kg. Na Zachodzie nazwano go „ciężkim Zondem”[3].

Przebieg misji[edytuj | edytuj kod]

Jesienią 1967 roku wystrzelono dwa pojazdy Zond. Jednak za pierwszym razem zepsuł się jeden z sześciu silników pierwszego stopnia UR-500/7K-Ł1 (kombinacja rakiety Proton K i „odchudzonego” Sojuza 7K-Ł1 – Zond 1967A – 27.09.1967), za drugim jeden z czterech silników drugiego stopnia (Zond 1967B – 22.11.1967). W obydwu przypadkach niezrównoważony ciąg doprowadził do niepowodzenia. Zgodnie z utartym zwyczajem nieudane starty oficjalnie nie zostały odnotowane. Awaryjny system ratowniczy zadziałał prawidłowo i ocalił kapsuły powrotne.

2 marca 1968 roku wysłano trzeci pojazd. W tym przypadku rakieta zadziałała, wynosząc sondę Zond 4 na odległość księżycową. Pojazd nie zbliżył się jednak do Księżyca, poleciał w drugą stronę, na prostą trajektorię, umożliwiającą sprawdzenie wejścia w atmosferę ziemską. Statek zszedł pod zbyt ostrym kątem z powodu awarii na pokładzie, w wyniku której powstał błąd w sterowaniu wysokością. Sonda spadała daleko od przewidzianego miejsca lądowania i kontrola naziemna zniszczyła ją w locie, żeby nie wpadła w niepowołane ręce[4]. Mimo wszystko lot Zond 4 był kolejnym ważnym krokiem w stronę Księżyca. Był to pierwszy udany start rakiety UR-500/7K-Ł1.

Wersja oficjalna[edytuj | edytuj kod]

Sonda po wykonaniu przewidzianych programem zadań została skierowana z orbity parkingowej w przestrzeń międzyplanetarną.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Mark Wade: Soyuz 7K-L1 (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2013-06-30].
  2. 2,0 2,1 Zond 4 (ang.). W: NSSDC Master Catalog [on-line]. NASA. [dostęp 2013-06-30].
  3. James Harford: Siergiej Korolow: o krok od zwycięstwa w wyścigu na Księżyc. Warszawa: Prószyński i S-ka SA, 2006, s. 302-303. ISBN 83-7469-165-4.
  4. T.A. Heppeneimer: Podbój Kosmosu. Warszawa: Wydawnictwo Amber Sp z o.o., 1997, s. 276-277. ISBN 83-7169-852-6.