Algieria francuska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Algérie
Algieria
Imperium osmańskie 1830-1962 Algieria
Flaga Algierii
Godło Algierii
Flaga Algierii Godło Algierii
Język urzędowy francuski
Stolica Algier
Status terytorium departament
Zależne od Francji
Powierzchnia
 • całkowita

2 381 741 km²
podbój, kolonizacja 1830
Uzyskanie niepodległości 3 lipca 1962
Religia dominująca islam, chrześcijaństwo, judaizm
Mapa Algierii

Algieria francuska – byłe terytorium na północy kontynentu afrykańskiego i południu basenu Morza Śródziemnego, które w 1830 zostało zajęte przez Francję i następnie stopniowo kolonizowane przez jej osadników.

Wybudowany przez francuskich osadników kościół Notre Dame D'Afrique
Algieria Francuska w 1877

Historia[edytuj]

W 1830 Francja najechała i krwawo podbiła Algierię. W 1848 Algieria została de iure włączona do Francji i pozostawała jej częścią aż do 1962 (de facto stanowiła terytorium zależne z osobnymi władzami i prawodawstwem), kiedy to w wyniku wojny algierskiej ostatecznie przyznano Algierii niepodległość.

Status Algierii był wielokrotnie zmieniany. Po początkowej okupacji wojskowej, w 1834 nadano jej status kolonii. W 1848 Konstytucja II Republiki uznała Algierię za integralną część terytorium francuskiego. Choć od tego czasu formalnie stanowiła integralną część Francji, faktycznie nadal była kolonią, w której tylko część praw metropolii było wprowadzane, znaczna część prawodawstwa była zaś uchwalana osobno dla Algierii (początkowo jedynym "francuskim" prawem Algierii było prawo wyboru deputowanych do parlamentu francuskiego, co obecnie posiada każde francuskie terytorium zależne). Algieria, podzielona na departamenty, miała wspólnego gubernatora generalnego, mianowanego przez Paryż i mającego reprezentować interesy Francji, a do 1898 obieralne zgromadzenie kolonialne. W 1900 Algieria otrzymała osobną od Francji osobowość prawną i osobny budżet. Znaczna część prawodawstwa algierskiego dyskryminowała ludność autochtoniczną (m.in. ograniczano prawo własności, utrudniano otrzymanie obywatelstwa francuskiego, zakazywano wyjazdów do Francji).

W listopadzie 1942 miała miejsce amerykańsko-brytyjska operacja desantowa (Operacja Torch).

Demografia[edytuj]

Rok Populacja[1]
1830 1,5 mln
1900 4,675 mln
1910 5,495 mln
1940 7,614 mln
1960 10,853 mln
1962 10.920 mln

Na skutek długotrwałej , wynoszącej 132 lata , przynależności do Francji , Algieria nie była traktowana przez społeczeństwo francuskie jak kolonia tylko jak integralna , zamorska część kraju. Wpływ też miało na to osadnictwo francuzów oraz innych białych Europejczyków nieporównywalne z innymi koloniami Francji. Według danych z 1958 roku na ok. 10 mln mieszkańców Algierii było[2]:

  • 9 mln 100 tys. rdzennych Algierczyków(tj. 91% całej populacji)
  • 900 tys. Europejczyków(9% populacji , w tym zaledwie 40% to Francuzi, reszta to Hiszpanie, Portugalczycy, Włosi itd.)

Natomiast podział religijny w roku 1954 w stosunku do populacji wynoszącej ok. 9,5 mln wyglądał następująco[3]:

  • Muzułmanie - 86,7%
  • Katolicy - 11,5%
  • Inni(bezwyznaniowcy, ateiści itd.) - 1,8%

Dane zaprezentowane powyżej odnoszą się do całego terytorium dzisiejszej Algierii , podzielonej w omawianym czasie na Algierię( 210 tys. km2 i ok. 8,7 mln ludności) i Saharę( 1 mln 981 tys. km2 i ok. 812 tys. mieszkańców)[4].

Bibliografia[edytuj]

  • A. Kasznik-Christian Algieria. Historia państw świata w XX wieku. Wyd. Trio, Warszawa 2006.

Przypisy

  1. http://www.populstat.info/Africa/algeriac.htm
  2. Gerhard Jan, Czas Generała, Warszawa 1965, s. 95.
  3. Kraje NATO, red. Stefan Michnik,Warszawa 1959, s. 249
  4. Kraje NATO, red. Stefan Michnik,Warszawa 1959, s. 252

Linki zewnętrzne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]