Billy Crudup

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Billy Crudup
Ilustracja
Billy Crudup (2013)
Imię i nazwisko William Gaither Crudup
Data i miejsce urodzenia 8 lipca 1968
Manhasset, Nowy Jork, USA
Zawód aktor
Lata aktywności od 1996

William Gaither "Billy" Crudup[1] (ur. 8 lipca 1968 w Manhasset w stanie Nowy Jork) – amerykański aktor filmowy i teatralny.

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Jest wnukiem adwokata Billy'ego Gaithera z Florydy. Jego rodzice rozwiedli się, gdy był małym chłopcem. Jest drugim z trzech synów, ma dwóch braci – producentów: Tommy'ego (ur. 1966) i Brooksa (ur. 1971). Gdy miał osiem lat, wraz z rodziną opuścił Nowy Jork[2]; dorastał w stanie Teksas i na Florydzie. Uczęszczał do Hillcrest High School w Dallas. W 1986 roku ukończył szkołę średnią Saint Thomas Aquinas High School w Fort Lauderdale. Naukę kontynuował na Uniwersytecie Stanu Karoliny Północnej przy Chapel Hill, na wydziale komunikacji.

Kariera[edytuj]

Występował na scenie Lab!Theatre. W 1994 roku otrzymał dyplom ukończenia sztuk pięknych w Tisch School of the Arts przy Nowojorskim Uniwersytecie. Rok później debiutował na scenie Broadwayu w Lincoln Center Theater jako Byronic geniusz matematyczny płci żeńskiej w spektaklu Arkadia, który przyniósł mu nagrody Theatre World, Outer Critics Circle i Clarence Derwent.

Po raz pierwszy na dużym ekranie pojawił się w dwóch filmach – komedii muzycznej Woody'ego Allena Wszyscy mówią: kocham cię (Everyone Says I Love You, 1996) i dramacie Barry'ego Levinsona Uśpieni (Sleepers, 1996)[3] jako morderca.

W 1997 roku powrócił na broadwayowską scenę w roli Solyonia w sztuce Antoniego Czechowa Trzy siostry, a rok później zagrał tytułową postać w przedstawieniu Oedipus Rex. Jego głos został użyty w reklamie MasterCard "Priceless" (1997). Użyczył też głosu Ashitakowi, bohaterowi angielskiej wersji japońskiego filmu animowanego Księżniczka Mononoke (Princess Mononoke, 1999). Zebrał znakomite recenzje za kreację znanego w latach 70. amerykańskiego długodystansowca Steve'a Prefontaine'a – który w wieku 24 lat zginął w wypadku samochodowym – w jednym z lepszych w historii kina sportowych biografii Przed metą (Without Limits, 1998). Za postać Pete'a Caldera, rywalizującego ze swoim przyjacielem (Woody Harrelson) na Dzikim Zachodzie, w westernie Kraina Hi-Lo (The Hi-Lo Country, 1998) odebrał nagrodę National Board of Review. Uznanie zyskała także rola mistycznego gitarzysty Russella Hammonda w dramacie muzycznym Camerona Crowe U progu sławy (Almost Famous, 2000)[4]. Rola 20-letniego włóczęgi FH, który brnie przez życie w stanach narkotykowego odurzenia w dramacie Syn Jezusa (Jesus' Son, 1999) została uhonorowana nagrodą na festiwalu filmowym w Paryżu. Zagrał potem w komedii przygodowej fantasy Duża ryba (Big Fish, 2003), dramacie kostiumowym Królowa sceny (Stage Beauty, 2004) jako Edward Kynaston, mistrzowski odtwórca teatralnych ról kobiecych w czasach, gdy mogli je odtwarzać tylko mężczyźni, oraz kasowym thrillerze Mission: Impossible III (2006)[5] z Tomem Cruise.

Był dwukrotnie nominowany do nagrody Tony za występ w sztuce broadwayowskiejCzłowiek słoń (The Elephant Man) w 2002 roku oraz Poduszyciel (The Pillowman) z Jeffem Goldblumem w 2005 roku. Od października 2006 do maja 2007 występował w dziewięciogodzinnej trylogii brytyjskiego dramaturga Toma Stopparda Utopie (The Coast of Utopia) w Lincoln Center, zdobywając nagrodę Tony.

Życie prywatne[edytuj]

W latach 1996-2003 związany był z aktorką Mary-Louise Parker[6], z którą ma syna Williama Atticusa (ur. 7 stycznia 2004). Spotykał się także z Claire Danes (2004-2005)[7].

Filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. Billy Crudup (ang.). Listal. [dostęp 2017-12-06].
  2. Billy Crudup Bio (ang.). BuddyTV. [dostęp 2017-12-06].
  3. Billy Crudup (fr.). AlloCiné. [dostęp 2015-12-06].
  4. Billy Crudup (ang.). TV.com. [dostęp 2017-05-17].
  5. Billy Crudup (8 de Julho de 1968) (port.). Filmow.com. [dostęp 2017-12-06].
  6. Mary-Louise Parker w bazie Notable Names Database (ang.)
  7. Claire Danes w bazie Notable Names Database (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj]