Tom Cruise

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tom Cruise
Tom Cruise w 2008 roku
Tom Cruise w 2008 roku
Imię i nazwisko Thomas Cruise Mapother IV
Data i miejsce urodzenia 3 lipca 1962
Syracuse
Zawód aktor, producent filmowy
Współmałżonek 1. Mimi Rogers (1987-1990)
2. Nicole Kidman (1990-2001)
3. Katie Holmes (2006-2012)
Lata aktywności od 1981
Strona internetowa

Tom Cruise, właśc. Thomas Cruise Mapother IV (ur. 3 lipca 1962 w Syracuse) – amerykański aktor i producent filmowy; scjentolog. Uznany przez magazyn "Forbes" za najbardziej wpływowego człowieka show-biznesu. Za początek wielkiej kariery aktora uważa się nominowaną do Złotego Globu rolę w filmie Ryzykowny interes z 1983. Światową sławę zdobył rolą pilota Mavericka w filmie Top Gun z 1986.

Życiorys[edytuj]

Urodzony jako trzecie dziecko, jedyny syn z czworga dzieci (ma trzy siostry: Lee Anne De Vette – ur. 1959, Marian – ur. 1961 i Cass – ur. 1963) inżyniera elektronika Thomasa Mapothera III (ur. 15 października 1934, zm. w styczniu 1984), wędrującego ze stanu do stanu. Ojciec rozszedł się z matką Mary Lee Mapother, gdy Tom miał dwanaście lat. Kiedy Tom był już sławnym aktorem, wynajął detektywa, by ten odnalazł jego ojca. Znalazł go w szpitalu chorego na raka.

Tom w ciągu kilku lat zaliczył piętnaście szkół w USA i Kanadzie. Ostatecznie osiedlił się w Glen Ridge, w stanie New Jersey, wraz ze swoją matką i ojczymem Joe South. Uczęszczał do Packanack School w Wayne, w New Jersey, krótko był uczniem St. Xavier High School w Louisville, w stanie Kentucky i dorabiał jako roznosiciel dziennika "Kurier Louisville". Miał problemy z nauką i z kontaktami z rówieśnikami. Poczucie alienacji pogłębiła dysleksja, na którą cierpiał jeszcze na początku swojej kariery. Myślał o karierze w sporcie, lecz kontuzja kolana w drużynie zapaśników przekreśliła plany. Prosto z ulicy zgłosił się na aktorskie przesłuchanie i otrzymał rolę w musicalu Faceci i lalki (Guys and Dolls). Po ukończeniu w czerwcu 1980 roku Glen Ridge High School i rezygnacji z planów zostania księdzem (przez rok był w seminarium franciszkańskim), studiował aktorstwo pod kierunkiem Phila Gushee w renomowanej szkole Neighborhood Playhouse przy teatrze w Nowym Jorku.

Swoją karierę filmową rozpoczął od udziału w melodramacie Franco Zeffirelliego Niekończąca się miłość (Endless Love, 1981) z Brooke Shields, Shirley Knight i Jamesem Spaderem. Wystąpił potem obok Matta Dillona i Patricka Swayze w dramacie kryminalnym Francisa Forda Coppoli Outsiderzy (The Outsiders, 1983). Sławę zdobył jako zdemoralizowany Joel Goodsen, który topi samochód porsche – własność swojego ojca – w jeziorze, podrywa dziewczęta, ale dostaje się na ekskluzywny Uniwersytet Princeton w komedii kryminalnej Ryzykowny interes (Risky Business, 1983) z Rebeccą De Mornay. Kariera Cruise'a rosła, a apogeum osiągnęła przy okazji premiery melodramatu sensacyjnego Tony'ego Scotta Top Gun (1986). Przed realizacją filmu, choć cierpiał na chorobę lokomocyjną, odbył jako pasażer serię lotów myśliwcem, a w roku 1994 w Toronto otrzymał licencję pilota. Na planie dramatu sportowego Martina Scorsese Kolor pieniędzy (The Color of Money, 1986) jego partnerem filmowym był Paul Newman. Przez kilka lat grywał amantów, aż w roku 1988 wcielił się w postać egoisty, który opiekując się chorym bratem (w tej roli Dustin Hoffman), uczy się bezinteresowności w przygodowym komediodramacie Rain Man. Rok później, 1989 roku, został nominowany do nagrody Oscara za rolę weterana wojny w Wietnamie w biograficznym dramacie wojennym Urodzony 4 lipca (Born on the Fourth of July) Olivera Stone'a. Kolejne filmy: Wywiad z wampirem (Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles, 1994), Mission: Impossible (1996), Jerry Maguire (druga nominacja do Oscara, 1996) i Magnolia (trzecia nominacja do Oscara, 1999) ugruntowały jego pozycję jako aktora o dużych możliwościach.

Życie prywatne[edytuj]

Był żonaty z aktorkami: Mimi Rogers (9 maja 1987-1990) i Nicole Kidman (24 grudnia 1990-8 sierpnia 2001). Z drugą z nich adoptował dwójkę dzieci: w styczniu 1993 Isabellę Jane (ur. 22 grudnia 1992) i w lutym 1995 Connora Antony'ego (ur. 17 stycznia 1995). Po romansie z poznaną na planie filmu Vanilla Sky (2001) hiszpańską aktorką Penélope Cruz (od lata 2001 do stycznia 2004), 17 czerwca 2005 w Paryżu na wieży Eiffela oświadczył się aktorce Katie Holmes, z którą ma córkę Suri (ur. 18 kwietnia 2006 w Los Angeles). Pobrali się 18 listopada 2006 w średniowiecznym zamku warownym Odescalchi w Bracciano. 28 czerwca 2012 Katie Holmes złożyła pozew o rozwód, żądając wyłącznej opieki nad Suri.

Tom Cruise w latach 90. XX wieku rozpoczął swoje zainteresowanie scjentologią. Do dnia dzisiejszego jest aktywnie rozpoznawanym członkiem scjentologii.

Filmy i zarobki[edytuj]

Rok Tytuł Rola Przychód Gaża Inne
1981 Niekończąca się miłość Billy $32 492 674
Szkoła kadetów David Shawn $35 856 053 (USA) $50 000
1983 Wyrzutki Steve Randle $25 697 647 (USA)
Tracąc to Woody $1 246 141 (USA) $15 000
Wszystkie właściwe posunięcia Stefen "Stef" Djordjevic $17 233 166 (USA)
Ryzykowny interes Joel Goodson $63 541 777 (USA) $75 000 nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora komediowego
1985 Legenda Jack O' The Green $15 502 112 (USA) $500 000
1986 Top Gun Maverick $353 816 701 $2 000 000
Kolor pieniędzy Vincent Lauria $52 293 982 (USA) $1 000 000
1988 Koktajl Brian Flanagan $171 504 781 $3 000 000
Młode strzelby cowboy epizod
Rain Man Charlie Babbitt $354 825 435 $5 000 000 + % zysku
1989 Urodzony 4 lipca Ron Kovic $161 001 698 Złoty Glob dla najlepszego aktora w dramacie; nominacja do Oscara dla najlepszego aktora
1990 Szybki jak błyskawica Cole Trickle $157 920 733 $9 000 000
1992 Za horyzontem Joseph Donnelly $137 783 840 $13 000 000
Ludzie honoru Daniel Kaffee $24 3240 178 $12 500 000 nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora
1993 Firma Mitch McDeere $270 248 367 $12 000 000
1994 Wywiad z wampirem Lestat de Lioncourt $223 664 608 $15 000 000
1996 Mission: Impossible Ethan Hunt $457 696 359 $70 000 000
Jerry Maguire Jerry Maguire $273 552 592 $20 000 000 Złoty Glob dla najlepszego aktora komediowego; nominacja do Oscara dla najlepszego aktora
1999 Oczy szeroko zamknięte Bill Harford $162 091 208 $20 000 000
Magnolia Frank T.J. Mackey $48 451 803 $100 000 Złoty Glob dla najlepszego aktora; nominacja do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego
2000 Mission: Impossible II Ethan Hunt $546 388 105 $75 000 000
2001 Vanilla Sky David Aames $203 388 341 $20 000 000 + 30% zysków jest także producentem.
2002 Raport mniejszości John Anderton $353 600 000 $25 000 000+
2003 Ostatni samuraj kapitan Nathan Algren $456 758 981 $25 000 000 + % zysku nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora; jest także producentem
2004 Zakładnik Vincent $217 764 291
2005 Wojna światów Ray Ferrier $591 745 528 $100 000 000 (20% zysków)
2006 Mission: Impossible III Ethan Hunt $397 850 012 $75 000 000 jest także producentem
2007 Ukryta strategia senator Jasper Irving $59 072 652 jest także producentem
2008 Jaja w tropikach Les Grossman $187 964 083 nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego
Walkiria Claus von Stauffenberg $200 276 784 $33 670 550 film oparty na prawdziwej historii.
2010 Wybuchowa para Roy Miller $261 930 436 $11 000 000 + % z zysków premiera: 2.07.2010
2011 Mission: Impossible – Ghost Protocol Ethan Hunt $506 747 000 $12 500 000 + % z zysków
2012 Rock of Ages Stacee Jaxx
2012 Jack Reacher: Jednym strzałem Jack Reacher produkcja
2013 Niepamięć Jack Harper
2014 Na skraju jutra major William Cage
2015 Mission: Impossible – Rogue Nation Ethan Hunt
Informacje o zarobkach za IMDb.
Informacje o zyskach pochodzą z boxofficemojo.com.

Linki zewnętrzne[edytuj]