Ciąża ektopowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ciąża ektopowa
Ciąża jajowodowa
Ciąża jajowodowa
ICD-10 O00
Ciąża pozamaciczna
O00.0 Ciąża brzuszna
O00.1 Ciąża jajowodowa
O00.2 Ciąża jajnikowa
O00.8 Inna ciąża pozamaciczna
O00.9 Ciąża ektopowa nieokreślona
DiseasesDB 4089
MedlinePlus 000895
MeSH D011271
Ludzki zarodek z ciąży jajowodowej, wielkości 10 mm (7 tydzień ciąży)
Ludzki zarodek z ciąży jajowodowej (7–8 tydzień ciąży)
Ilustracja ciąży pozamacicznej (Regnier de Graaf, XVII wiek)

Ciąża ektopowa, najczęściej lub w uproszczeniu ciąża pozamaciczna (łac. graviditas extrauterina) – ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe ulega implantacji poza błoną śluzową jamą macicy[1]. Zwykle jest zlokalizowana w obrębie jajowodu (92% przypadków), rzadziej w obrębie jajnika, otrzewnej lub szyjki macicy[2]. Często kończy się poronieniem, ale może też być przyczyną pęknięcia jajowodu i niekiedy śmiertelnego krwotoku do jamy otrzewnej. Ciąża pozamaciczna stanowi przyczynę 10–15% zgonów kobiet w ciąży[1].

Epidemiologia[edytuj]

Ciąża pozamaciczna stanowi około 2% wszystkich ciąż. Odsetek ten jest różny w zależności od rozpowszechnienia czynników ryzyka i statusu socjoekonomicznego w poszczególnych regionach świata. W krajach wysokorozwiniętych obserwuje się wzrost zapadalności[2][1].

Rozpoznanie[edytuj]

Podejrzewać ciążę pozamaciczną należy zawsze w przypadku wystąpienia następujących objawów:

  • zatrzymanie miesiączki
  • pojawiające się krwawienie z dróg rodnych (po kilku tygodniach, zwykle w drugim miesiącu od zatrzymania miesiączki)
  • ból brzucha.

W początkowym okresie przebieg jest bezobjawowy, następnie pojawiają się jednostronne bóle brzucha i plamienia, wreszcie nasilające się bóle powodują pojawianie się objawów ogólnych (bladość, poty, tachykardia), czyli symptomów rozwijającego się wstrząsu.

Diagnostyka różnicowa[edytuj]

W diagnostyce różnicowej ciąży pozamacicznej należy uwzględnić[3]:

Czynniki ryzyka[edytuj]

Do czynników ryzyka ciąży pozamacicznej zalicza się:

Lokalizacja[edytuj]

  • ciąża jajowodowa (zarodek rozwija się w jajowodzie) – najczęstsza
    • w części bańkowej jajowodu (80%)
    • w cieśni jajowodu (12%)
    • w strzępkach jajowodu (5%)
  • ciąża brzuszna (w obrębie jamy brzusznej; 1,4%)
  • ciąża jajnikowa (w obrębie jajnika; 0,2%)[3]

Częstość lokalizacji ciąży pozamacicznej ulega modyfikacji w przypadku rozpatrywania grupy kobiet, u których uprzednio wystąpiła już ciąża jajowodowa, wtedy wzrasta jej ponowne ryzyko. U kobiet poddanych leczeniu metodami wspomaganego rozrodu rozpoznaje się częściej ciążę zlokalizowaną w jajniku - 3,2% wszystkich ciąż pozamacicznych[3].

Przebieg[edytuj]

Z uwagi na to, że 97% ciąż pozamacicznych rozwija się w jajowodzie[3] (najczęściej dochodzi do tej sytuacji w wypadku zaburzenia jego drożności), możliwe są dwie sytuacje:

  • uwolnienie się jaja do jamy otrzewnowej, tak zwane poronienie trąbkowe (łac. abortus tubarius)
  • pęknięcie jajowodu (łac. ruptura tubae uterinae), które przebiega z objawami wstrząsu.

Leczenie[edytuj]

Stosuje się trzy strategie postępowania:

  • postępowanie wyczekujące
  • leczenie farmakologiczne (metotreksat)
  • leczenie operacyjne (laparotomię lub laparoskopię).


Przypisy

  1. a b c B. P. Goksedef, S. Kef, A. Akca, R. N. Bayik i inni. Risk factors for rupture in tubal ectopic pregnancy: definition of the clinical findings. „Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol”. 154 (1), s. 96–99, styczeń 2011. DOI: 10.1016/j.ejogrb.2010.08.016. PMID: 20888681. 
  2. a b Grzegorz Jakiel, Dorota Robak-Chołubek, Joanna Tkaczuk-Włach. Ciąża ektopowa. „Przegląd menopauzalny”. 1, 2006. 
  3. a b c d Grzegorz Bręborowicz (red.). Położnictwo i ginekologia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 89 i nast. ISBN 83-200-3082-X
  4. JI. Tay, J. Moore, JJ. Walker. Ectopic pregnancy.. „West J Med”. 173 (2), s. 131–4, sierpień 2000. PMID: 10924442. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.