Doksologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Doksologia (gr. doxa – „chwała”, logos – „słowo”) – pojęcie oznaczające formuły liturgiczne, które głoszą chwałę Boga, Jego wielkość i moc, ujawniającą się w tym, czego dokonał i czego nadal dokonuje dla człowieka, potwierdzane przez zgromadzenie wiernych aklamacją amen.

Doksologia jako stała figura retoryczna prozy wczesnochrześcijańskiej pojawiła się po raz pierwszy w traktacie św. Bazylego Wielkiego O Duchu Świętym, wydanym w 375 roku. Miała ona wówczas funkcję apologetyczną, broniącą ortodoksyjnej nauki o Trójcy Świętej przed arianami[potrzebny przypis].

Wyróżnia się wielką (Chwała na wysokości Bogu…) i małą (Chwała Ojcu i Synowi…) doksologię, kończące każdy psalm.

Najważniejszą doksologią w katolickim jest końcowa doksologia Kanonu Rzymskiego (Przez Chrystusa, z Chrystusem…). W Mszy sprzed reform Pawła VI odmawiana jest po cichu i w całości przez kapłana[1].

Kapłan:

Per Ipsum et cum Ipso et in Ipso
est Tibi Deo Patri omnipotenti
in unitate Spiritus Sancti
omnis honor et gloria
per omnia sæcula sæculorum. Amen.

W liturgii posoborowej końcowa doksologia została włączona także do pozostałych, stworzonych na jej potrzeby, modlitw eucharystycznych. Odmawiana jest przez kapłana na głos i zakończona aklamacją wiernych. W polskim tłumaczeniu łaciński zaimek wskazujący Ipse dotyczący Chrystusa zastąpiono słowem Chrystus[2]:

Kapłan:

Per Ipsum et cum Ipso et in Ipso
est Tibi Deo Patri omnipotenti
in unitate Spiritus Sancti
omnis honor et gloria
per omnia sæcula sæculorum.

Wierni: Amen


W języku polskim:

Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie
Tobie Boże Ojcze Wszechmogący
w Jedności Ducha Świętego
wszelka cześć i chwała
przez wszystkie wieki wieków

Wierni: Amen.

W nabożeństwach protestanckich jedną z doksologii jest zakończenie Modlitwy Pańskiej: Albowiem Twoje jest Królestwo i moc, i chwała na wieki wieków. Amen.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. J.-D. Chalufour OSB, Przewodnik po Mszy świętej. Objaśnienie części stałych Mszy według mszału wydanego w 1962 przez bł. Jana XXIII, stanowiącego nadzwyczajną formę rytu rzymskiego z dodaniem komentowanych tekstów mszału z 1969 (w formie zwyczajnej rytu rzymskiego), mszałów: lyońskiego i dominikańskiego oraz liturgii świętego Jana Chryzostoma, Dębogóra 2012, s. 168-169.
  2. Nowe ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2004, s. 37. ISBN 83-7014-486-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rupert Berger, Mały słownik liturgiczny, Juliusz Zychowicz (tłum.), Michał Tschuschke (red.), Poznań: „W Drodze”, 1990, ISBN 83-7033-080-0, OCLC 830055251.
  • Jean Denis Chalufour OSB, Przewodnik po Mszy świętej. Objaśnienie części stałych Mszy według mszału wydanego w 1962 przez bł. Jana XXIII, stanowiącego nadzwyczajną formę rytu rzymskiego z dodaniem komentowanych tekstów mszału z 1969 (w formie zwyczajnej rytu rzymskiego), mszałów: lyońskiego i dominikańskiego oraz liturgii świętego Jana Chryzostoma, Paweł Mielcarek (tłum.), Dębogóra: „Dębogóra", 2012.