Gmina Rudnik Wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudnik Wielki
gmina wiejska
1919-1954[1]
Państwo  PRL
Województwo 1919-39: kieleckie (II RP)
1945: kieleckie (PRL)
1945-50: śląskie
1950-53: katowickie
1953-54: stalinogrodzkie
Powiat 1919-26: będziński
1927-54: zawierciański
Siedziba Koziegłowy
Szczegółowy podział administracyjny (1954)
Liczba gromad 6
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Rudnik Wielki – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku[2] w woj. kieleckim, śląskim, katowickim i stalinogrodzkim. Nazwa gminy pochodzi od wsi Rudnik Wielki, lecz siedzibą władz gminy była wieś Koziegłowy, stanowiąca od lat międzywojennych odrębną gminę wiejską (a od 1950 roku gminę miejską[3])[4][5].

Za Królestwa Polskiego gmina Rudnik-Wielki należała do powiatu będzińskiego w guberni piotrkowskiej[6][7]. 19 maja?/31 maja 1870 do gminy przyłączono pozbawione praw miejskich Koziegłowy[8] (wyłączone ponownie po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jako odrębna gmina wiejska[9], przekształcona w 1950 znów w samodzielne miasto[3]).

Na początku okresu międzywojennego gmina Rudnik Wielki należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim (tuż po wojnie wyodrębniono z niej gminę Koziegłowy). 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie[10]. Gmina składała się z dwóch oddzielonych od siebie sektorów z siedzibą położoną w innej gminie (gmina Koziegłowy). Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego[11] (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie[12], a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie[13]).

1 lipca 1952 roku gmina składała się z 6 gromad: Cynków, Gniazdów, Mzyki, Rudnik Mały, Rudnik Wielki i Siedlec[14]. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[15]. Po reaktywowaniu gmin 1 stycznia 1973 roku gminy Rudnik Wielki nie przywrócono[16]. Jej dawny obszar znajduje się obecnie w granicach gmin Koziegłowy i Kamienica Polska.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Do 28 września 1954
  3. a b Dz.U. z 1949 r. nr 60, poz. 469
  4. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  5. Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  6. Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279)
  7. Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359)
  8. Postanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 123)
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom III - Województwo Kieleckie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925
  10. Dz.U. z 1926 r. nr 125, poz. 727
  11. Dz.U. z 1945 r. nr 27, poz. 167
  12. Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255
  13. Dz.U. z 1953 r. nr 13, poz. 51
  14. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  15. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  16. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312