Ogrodzieniec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Ogrodzieńca, miasta w woj. śląskim. Zobacz też: Ogrodzieniec (ujednoznacznienie).
Ogrodzieniec
Pomnik Jana Pawła II w Ogrodzieńcu
Pomnik Jana Pawła II w Ogrodzieńcu
Herb
Herb Ogrodzieńca
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat zawierciański
Gmina Ogrodzieniec
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XI w.
Prawa miejskie 1409-1870, od 1973
Burmistrz Andrzej Mikulski
Powierzchnia 28,56 km²
Wysokość 390 – 420 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

4401
156,1 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 32
Kod pocztowy 42-440
Tablice rejestracyjne SZA
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Ogrodzieniec
Ogrodzieniec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ogrodzieniec
Ogrodzieniec
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Ogrodzieniec
Ogrodzieniec
Ziemia 50°27′04″N 19°31′08″E/50,451111 19,518889
TERC
(TERYT)
2243316064
SIMC 0941748
Urząd miejski
pl. Wolności 25
42-440 Ogrodzieniec
Strona internetowa
Remiza OSP

Ogrodzieniecmiasto w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ogrodzieniec.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4401 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj]

Miasto położone jest na obrzeżach Zagłębia Dąbrowskiego, w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, na granicy dwóch mezoregionów: Wyżyny Częstochowskiej i Obniżenia Górnej Warty (Wyżyna Woźnicko-Wieluńska).

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 28,56 km²[2].

Położone na wysokości od 390 do 420 m n.p.m.[potrzebny przypis]

W centrum miasta krzyżują się drogi wojewódzkie nr 791 i nr 790. Od południa i zachodu do miasta przylega znaczny kompleks leśny, od północy złoża wapienne oraz nieczynny kamieniołom eksploatowany kiedyś przez cementownię Wiek, od północnego zachodu łąki przechodzące w dolinę Czarnej Przemszy, a od wschodu – pola uprawne.Na terenie miasta znajduje się 1207 budynków (stan na luty 2004) oraz 112 gospodarstw rolnych (stan na sierpień 2008)[potrzebny przypis].

Demografia[edytuj]

Piramida wieku mieszkańców Ogrodzieńca w 2014 r.[3]:

Piramida wieku Ogrodzieniec.png

Historia[edytuj]

Początki miasta sięgają prawdopodobnie XI w. Rozwijało się tu grodzisko rolników, myśliwych i smolarzy. W 1241 r. Ogrodzieniec został najechany przez Tatarów, którzy spalili miasto i zamek. Po najeździe drewniany dotąd zamek został odbudowany z kamienia.

Pierwsze zapiski historyczne o Ogrodzieńcu pochodzą z 1346 r.[4] Pod koniec XIII w. wybudowano w mieście zajazd. Położenie Ogrodzieńca sprzyjało rozwojowi handlu, którym trudnili się przeważnie Żydzi. W XIII i XIV w. w puszczach ogrodzienieckich organizowano polowania na grubą zwierzynę. W 1651 r. kościół został zamieniony na zbór ariański[5].

W 1784 r. Ogrodzieniec otrzymał przywilej na organizację 12 jarmarków rocznie. W 1795 r. był w zaborze pruskim (Nowy Śląsk), a od 1815 r. w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie). W 1886 r. były tu 162 domy (w tym 26 murowanych) i około 1000 mieszkańców (w tym 163 Żydów).

Wojska niemieckie zajęły miejscowość 4 dni po rozpoczęciu II wojny światowej. 8 października 1939 r. ziemię ogrodzieniecką wcielono do III Rzeszy. Podczas okupacji hitlerowskiej planowano zniemczenie nazwy miejscowości na Bonerburg (od Bonerów – XVII-wiecznych właścicieli zamku Ogrodzieniec), ale zmiana ta nie weszła nigdy w życie.

Do 1956 r. miejscowość znajdowała się w powiecie olkuskim, do 1975 r. i od 1999 r. w powiecie zawierciańskim.

Zabytki[edytuj]

Przemysł[edytuj]

Ważny ośrodek produkcji cegieł i materiałów budowlanych. W latach 1913-1999 działała tu cementownia „Wiek” – jeden z największych zakładów w regionie. Drugim ważnym budynkiem przemysłowym była zamknięta w 1998 r. fabryka „PMIB Izolacja Ogrodzieniec” produkująca materiały ociepleniowe z wykorzystaniem azbestu.

Edukacja[edytuj]

  • Zespół Szkolno-Przedszkolny, ul. Kościuszki 67
  • Gimnazjum Publiczne, os. Orzeszkowej 13

Turystyka[edytuj]

Ważny ośrodek turystyczny leżący na Szlaku Orlich Gniazd. Przez centrum miasta przebiega szlak turystyczny niebieski Szlak Warowni Jurajskich. Miejscowość nie obejmuje terenu zamku Ogrodzieniec, który znajduje się w sąsiedniej wsi – Podzamcze.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Tutejsi wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego.

Współpraca międzynarodowa[edytuj]

Miasta i gminy partnerskie:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  3. http://www.polskawliczbach.pl/Ogrodzieniec, w oparciu o dane GUS.
  4. ks. Tomasz Folga: Historia parafii Ogrodzieniec (pol.). [dostęp 2010-03-06].
  5. Marta Kossakowska: Historia (pol.). [dostęp 2014-03-02].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]