Grupa „Wisła” MSW w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grupa „Wisła” MSW w Moskwie
Grupa Operacyjna nr 2 „Wisła” MSW
Группа „Висла” МВД в Москве
GO „Wisła”
Оперативная группа «Висла»
Ilustracja
Budynek Ambasady Polskiej w Moskwie, m.in. b. siedziba Grupy „Wisła” MSW
Data utworzenia 1961
Kierownik Grupy płk. Zbigniew Twerd
Zatrudnienie 8 (-1990)
Adres
ul. Klimaszkina 4
115127 Moskwa
***
115127 Москва
ул. Климашкина, 4
***
stacje metro:
Barrikadnaja (Баррикадная)
Bełoruskaja (Белорусская)

Grupa „Wisła” MSW w Moskwie (Группа „Висла” МВД в Москве), Grupa Operacyjna nr 2 MSW „Wisła” (Оперативная группа № 2 МВД „Висла”), GO „Wisła”, Оперативная группа «Висла» – działająca w latach 1961-1990 w ZSRR, kontrwywiadowcza jednostka operacyjna Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grupa działała w okresie PRL, w Moskwie na mocy porozumienia ze stycznia 1957 między MSW PRL a Komitetem Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR – KGB (Комитет государственной безопасности), oraz zarządzenia nr 0033/61 z dnia 28 lutego 1961 r. o powstaniu „Grupy Kontrwywiadowczej Departamentu II MSW w Moskwie pod kryptonimem Wisła”. Jej zadaniem miało być inwigilowanie obywateli polskich przebywających w ZSRR, w tym również delegatów PRL w RWPG, w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej, przedstawicieli central handlowych, uczestników targów, wystaw i konferencji naukowych, korespondentów prasowych, studentów, pracowników przebywających na kontraktach, budowach m.in. lotniska Szeremietiewo II (do 1980) oraz Międzynarodowego Centrum Handlowego w Moskwie (do 1980), elektrowni atomowych (Chmielnickiej, Kurskiej i Smoleńskiej), gazociągu orenburskiego i ropociągu nowopołockiego itd. Od 1984 Grupa podejmowała się zadań związanych z inwigilacją oraz zwalczaniem opozycji i Kościoła, od 1985 z działalnością w zakresie wywiadu politycznego.

Stan osobowy Grupy wynosił 8 osób, od 1990 4 osoby. Logistycznie, również użyczając dwóch samochodów osobowych, obsługiwał ją KGB. W jej skład wchodził, w randze zastępcy szefa Grupy, przedstawiciel KG MO.

Szefowie przedstawicielstwa[edytuj | edytuj kod]


Uwaga: ad 1974-1990 wszyscy szefowie zajmowali etaty niejawnych zastępców dyrektora Departamentu II MSW, ad 1980-1990 formalnie pełnili funkcje radców ambasady PRL w Moskwie

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Grupa mieściła się w Moskwie z siedzibą w budynku Ambasady PRL przy ul. Klimaszkina 4 (ул. Климашкина) oraz w siedzibie Rejonowego Zarządu KGB – Krasnaja Priesnja przy ul. Kołpacznyj 10? (Колпачный переулок).

Grupa Operacyjna Nr 3 MSW w Leningradzie[edytuj | edytuj kod]

Budynek Konsulatu Generalnego Polski w Sankt-Petersburgu, m.in. b. siedziba Grupy Operacyjnej Nr 3

Do 29 marca 1990 funkcjonowała też druga jednostka operacyjna polskiego MSW w ZSRR - Grupa Operacyjna Nr 3 w Leningradzie (Оперативная группа № 3 МВД в Ленинграде) z siedzibą w budynku Konsulatu Generalnego PRL w domu Warganowych z 1870 przy ul. Rylejewa 35 (ул. Рылеева), następnie w pałacu kupca P.O. Iwanowa z 1860 (proj. A.I. Lange) przy ul. 5. Sowieckiej 12 (ул. 5-я Советская).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. przedstawiciel UOP w Moskwie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Antoni Dudek: Rok 1989 w moskiewskich szyfrogramach, Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej, nr 04/2004, s. 68-74 [1]
  • Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza. Tom II. 1956-1975, IPN Warszawa 2006
  • Próba dokonania bilansu współpracy KGB – SB w latach 1970 - 1990. Cz. I, Przegląd Bezpieczeństwa Publicznego, nr 3/2010 [2]
  • Izabela Trojanek: Tajemnice okrągłego stołu cz. 2 [3]
  • Rola i zadania Grupy Operacyjnej „Wisła” oraz jej funkcjonowanie w Moskwie w latach 1970-1990. Działalność Grupy KGB „Narew” w Warszawie, [w:] Współpraca SB MSW PRL z KGB ZSRR w latach 1970-1990. Próba bilansu, Centralny Ośrodek Szkolenia im. gen. dyw. Stefana Roweckiego „Grota” ABW Warszawa 2013

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]