Handicapizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Handicapizm (z ang. handicapniepełnosprawność, przeszkoda[1]) – to dyskryminacja, niechęć, wrogość względem osób niepełnosprawnych. Uprzedzenie może przejawiać się zarówno bezpośrednią agresją (III Rzesza – uprzedzenie awersyjne), jak i np. lekceważeniem potrzeb osób niepełnosprawnych w architekturze (uprzedzenie dominatywne).

Szczyt handicapizmu osiągnęły Niemcy hitlerowskie mordując własnych niepełnosprawnych[2][3][4][5][6][7][8][9][10], jak i społeczeństwo w starożytnej Sparcie, zrzucając niepełnosprawnych ze skał do morza bądź spychając ich poza obrzeża miast[11]. Handicapizm awersyjny w dzisiejszej dobie (choć w mniejszym natężeniu) istnieje w kulturach nierozwiniętych III Świata, w Chinach i Indiach[12][13][14][15].

Skutkiem handicapizmu jest odczuwanie przez osoby niepełnosprawne poczucia mobbingu, eliminacji i wykluczenia ze społeczeństwa.

W literaturze anglojęzycznej używa się zamiennie terminów handicapism i ableism[16].

Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność ma miejsce, kiedy dana osoba, z powodu swojej niepełnosprawności, traktowana jest gorzej niż inna osoba w podobnej sytuacji (dyskryminacja bezpośrednia) lub gdy pozornie neutralny przepis, kryterium lub praktyka mogą stawiać w szczególnie niekorzystnej sytuacji osoby niepełnosprawne w porównaniu do innych osób (dyskryminacja pośrednia)[17]. Handicapizm to naruszenie Karty Praw Osób Niepełnosprawnych[18], a dokładnie punktu 6, którym zapisano, że "osoby niepełnosprawne mają prawo do pracy na otwartym rynku pracy zgodnie z kwalifikacjami, wykształceniem i możliwościami..."[19]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Handicap. Słownik wyrazów obcych Władysława Kopalińskiego. [dostęp 2015-12-31].
  2. Artur J. Katolo., Eugenika i eutanazja w medycynie hitlerowskiej, 2012.
  3. Tristan Vankann Dorothee Schmitz-Köster, Agnieszka Walczy., Dzieci Hitlera : losy urodzonych w Lebensborn, 2014.
  4. Iwona Sugalska., Eugenika : w poszukiwaniu istoty niemieckiego totalitaryzmu, 2015.
  5. Łukomski Grzegorz, Grzegorza Łukomskiego i Gerarda Kucharskiego (red.), "Medycyna na usługach systemu eksterminacji ludności w Trzeciej Rzeszy i na terenach okupowanej Polski, 2011.
  6. Red. nauk. Tadeusz Nasierowski, Grażyna Herczyńska, Dariusz Maciej Myszka., "Zagłada chorych psychicznie : pamięć i historia", 2012.
  7. Götz Aly, Viktor Grotowicz, "Obciążeni : "Eutanazja" w nazistowskich Niemczech", 2015.
  8. Maciej Zaremba Bielawski, Wojciech Chudoba. - Wołowiec, Higieniści : z dziejów eugeniki, 2011.
  9. Gilbert Keith Chesterton, Eugenika i inne zło, 2011.
  10. Nasierowski Tadeusz, "Zagłada osób z zaburzeniami psychicznymi w okupowanej Polsce : początek ludobójstwa", 2008.
  11. Plutarch, "Żywoty równoległe", tłum. K. Korus, t. I, 2004.
  12. Human Rights of persons with disabilities, www.ohchr.org [dostęp 2016-12-17].
  13. United Nations Enable | Disability, www.un.org [dostęp 2016-12-17].
  14. UN Enable - Human Rights and Disabled Persons 4/6, www.un.org [dostęp 2016-12-17].
  15. World report on disability, World Health Organization [dostęp 2016-12-17] (ang.).
  16. Ableism (ang.). Merriam-Webster. [dostęp 2015-11-10].
  17. Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność | Rzecznik Praw Obywatelskich. [dostęp 2016-08-08].
  18. Nie zgadzajmy się na handicapizm - Praca dla osób niepełnosprawnych. [dostęp 2016-08-11].
  19. M.P. z 1997 r. Nr 50, poz. 475