Etnocentryzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Etnocentryzmpostawa ujawniająca się przy zetknięciu z innymi kulturami, polegająca na uznawaniu własnego narodu lub grupy etnicznej za szczególnie wartościową oraz na wywyższaniu własnej kultury, którą traktuje się jako miernik w ocenianiu innych grup, co prowadzi często do postaw niechęci, a nawet wrogości[1][2].

Jest przeciwieństwem relatywizmu kulturowego[3], również w odniesieniu do oceny kultury „masowej” i „elitarnej[4]. Jako przeciwieństwo etnocentryzmu traktuje się też fascynację „egzotycznymi” kulturami, co nierzadko występuje u antropologów[5].

Częstym przejawem etnocentryzmu jest wyrażanie zdziwienia wobec zwyczajów w innych kulturach i uznawanie ich, w przeciwieństwie do własnych zwyczajów, jako nienaturalnych[6]. Na jego występowanie może mieć wpływ stopień homogeniczności kultury[7], a z kolei on sam jest jedną z cech osobowości autorytarnej[8]. Postawa etnocentryzmu występuje nie tylko w nowoczesnych społeczeństwach. Jest charakterystyczna obok ksenofobii dla sposobu myślenia ludzi w izolowanych społecznościach pierwotnych[9]. Grecy i Rzymianie ludy spoza własnej cywilizacji nazywali „barbarzyńcami”, a później Europejczycy w trakcie epoki odkryć geograficznych podejmowali działania na rzecz cywilizowania „dzikich”, niszcząc ich kultury[2]. Inne przykłady to ludy określające mianem "ludzi" tylko siebie samych np. Kiowa, Lapończycy, Romowie czy Tunguzi. Żydzi dzielą całą ludzkość na potomków Abrahama i gojów, jaskrawym przykładem etnocentryzmu są Chiny, czyli dla Chińczyków "Państwo Środka" (por. sinocentryzm). Wiele religii afrykańskich jest etnocentrycznych, obcym często odmawiając człowieczeństwa i pełni praw[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Sztompka 2002 ↓, s. 244-245.
  2. 2,0 2,1 Szacka 2003 ↓, s. 84.
  3. Sztompka 2002 ↓, s. 245.
  4. Szacka 2003 ↓, s. 427.
  5. Nowicka 2000 ↓, s. 177.
  6. Sztompka 2002 ↓, s. 269.
  7. Sztompka 2002 ↓, s. 270.
  8. Szacka 2003 ↓, s. 140.
  9. Nowicka 2000 ↓, s. 432.
  10. To co wspólne w mitologiach afrykańskich. W: Zofia Sokolewicz: Mitologia Czarnej Afryki. Warszawa: WAiF, 1986, s. 272. ISBN 832210278X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]