Dyskryminacja (psychologia społeczna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Ten artykuł dotyczy psychologii społecznej. Zobacz też: dyskryminacja (prawo) w naukach prawniczych.

Dyskryminacja (łac. discriminatio – rozróżnianie) – forma nieuzasadnionej marginalizacji (wykluczenia społecznego), objawiająca się poprzez traktowanie danej osoby mniej przychylnie, niż innej w porównywalnej sytuacji ze względu na jakąś cechę, np. okres rozwojowy, niepełnosprawność, orientację seksualną, płeć, wyznawaną religię, światopogląd, narodowość lub rasę.

Dwie główne formy dyskryminacji to:

Dyskryminacja bezpośrednia (celowa) - typ dyskryminacji, w którym dana osoba traktowana jest mniej przychylnie niż traktuje lub traktowanoby się inną osobę w porównywalnej sytuacji bezpośrednio z powodu „odmienności” (np. różnica płacowa kobiet i mężczyzn na tym samym stanowisku pracy, jeżeli wydajność ich pracy jest porównywalna lub kiedy agent nie chce wynająć mieszkania osobie homoseksualnej[1]);

Dyskryminacja pośrednia (niecelowa) - typ dyskryminacji, w którym pozornie neutralne warunki, kryteria lub praktyki stosowane są na równi wobec wszystkich, lecz w sposób szczególny dotykają konkretną grupę społeczną. Pojęcie dyskryminacji pośredniej w wielu przypadkach stanowi uzasadnienie uprzywilejowania danej grupy[2] (np. klub przyjmuje jako członków osoby, które są zameldowane w danym miejscu, przez co np. Romowie nie mogą zostać jego członkami[3]).

Niektóre rodzaje dyskryminacji[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też kategorię: Dyskryminacja.
  • Dyskryminacja ze względu na przekonania i/lub działania,
  • Dyskryminacja ze względu na rasę, kolor skóry lub grupę etniczną (rasizm),
  • Dyskryminacja ze względu na płeć (seksizm),
  • Dyskryminacja ze względu na wyznawaną religię (Dyskryminacja religijna),
  • Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną (bifobia, heterofobia, homofobia, w tym lesbofobia),
  • Dyskryminacja ze względu na transpłciowość (transfobia, porednio również genderyzm),
  • Dyskryminacja ze względu na pochodzenie (ksenofobia),
  • Dyskryminacja ze względu na narodowość (nacjonalizm, również szowinizm):
    • Dyskryminację osób narodowości angielskiej (anglofobia),
    • Dyskryminację osób o pochodzeniu arabskim lub (zwłaszcza) żydowskim (antysemityzm),
    • Dyskryminację osób polskim pochodzeniu (antypolonizm),
    • Dyskryminacje osób o pochodzeniu rosyjskiem (rusofobia).
  • Dyskryminacja ze względu na wiek (ageizm):
    • Dyskryminacja ze względu na nastoletniość (ang. ephebiphobia),
    • Dyskryminacja ze względu na dorosłość (adultyzm).
  • Dyskryminacja ze względu na wygląd zewnętrzny (atrakcjonizm, ang. lookism),
  • Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność (handicapizm, ang. ableism),
    • Dyskryminacja ze względu na ich wadę słuchu (audyzm)
    • Dyskryminacja ze względu na głuchotę (surdofobia).
  • Dyskryminacja ze względu na status społeczny:
    • Dyskryminacja ze względu na niższą rangę urodzenia, umiejętności, wiedzę lub majątek (elitaryzm)
    • Dyskryminacja ze względu na bycie intelektualistą (antyintelektualizm)
  • Dyskryminacja ze względu na wewnątrzgrupowe (w obrębie ideologii politycznej, regionalnej lub narodowej) różnice fakcjonalne lub denominację w obrębie religii (sektarianizm)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]