Ina Benita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ina Benita
Ilustracja
Imię i nazwisko Inna Florow-Bułhak
Data i miejsce urodzenia 1 lutego albo 1 marca 1912
Kijów
Data i miejsce śmierci we wrześniu 1984
Mechanicsburg
Zawód aktorka
Współmałżonek 1. Gieorgij Tiesławski
(1931–1933)
2. Stanisław Lipiński
(1938−1945/1974[1])
3. Hans Georg Pasch
(1945)
4. Lloyd Fraser Scudder
(1954–1964)

Ina Benita, właściwie Inna Florow-Bułhak (ur. 1 lutego[2][3] albo 1 marca[4] 1912 w Kijowie, zm. we wrześniu 1984 w Mechanicsburgu[3][5]) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Inna Florow-Bułhak. Była córką Mikołaja Gerwazego Florow-Bułhaka (1875, Symferopol – 1944, Warszawa) i Heleny z domu Jeszczenko (1880, Kijów – 1920, Warszawa); oboje rodzice byli wyznania prawosławnego[6][7]. W 1920 roku wskutek ofensywy bolszewickiej rodzina aktorki przyjechała do Polski. Benita ukończyła paryską szkołę Sacré-Cœur, a w Warszawie Kursy Wokalno-Dramatyczne H. J. Hryniewieckiej. Zadebiutowała 29 sierpnia 1931 w warszawskim teatrzyku „Nowy Ananas”, w programie Raj bez mężczyzn. Występowała także w warszawskim „Morskim Oku” i kabarecie „Femina”. W 1932 debiutowała w filmie Ryszarda Biske pt. Puszcza, w którym grała rolę młodej dziedziczki – Reni. Od tej pory poświęciła się głównie karierze filmowej. Od 1937 roku związana była z warszawskimi teatrami rewiowymi. Grała m.in. w „Cyruliku Warszawskim” (1937), „Wielkiej Rewii” (1938–39) i Teatrze Malickiej (1938), a od wiosny 1939 w „Ali Babie”.

W czasie wojny występowała w jawnych teatrach: „Komedia”, „Niebieski Motyl”, „Miniatury”. Współpracowała z kontrwywiadem ZWZ-AK, w którym na zlecenie Romana Niewiarowicza rozpracowywała Niemców i współpracujących z nimi polskich aktorów. W trakcie współpracy poznała Austriaka Otto Havera, oficera Wehrmachtu, z którym wyjechała do Wiednia. W 1944 roku powrócili do Warszawy. Ich romans został odkryty przez władze okupacyjne i oboje byli oskarżeni o Rassenschande. Za związek z Polką oficera wysłano na front wschodni, a Benitę uwięziono na Pawiaku, gdzie 7 kwietnia 1944 urodziła syna, Tadeusza Michała. Z więzienia została zwolniona 31 lipca 1944[8]. W Polsce po raz ostatni widziano ją podczas powstania warszawskiego, gdy schodziła do kanałów wraz z czteromiesięcznym dzieckiem[9].

Przez wiele lat jej dalsze losy nie były znane, najczęściej przyjmowano, że Benita zginęła razem z synem w kanałach lub doszła kanałami do Śródmieścia i tam, we wrześniu, zginęła podczas bombardowania; aczkolwiek informacje o jej śmierci były kwestionowane przez środowiska aktorskie, które zakładały, że uciekła z kraju, czego jednak nie były w stanie udowodnić. Z dokumentów udostępnionych w listopadzie 2018 roku przez rodzinę Pasch wynikło, że pod koniec wojny (w kwietniu 1945) aktorka wyjechała razem z synem i jej partnerem Hansem Georgiem Paschem, Niemcem opozycyjnym wobec polityki nazistowskiej, pomagającemu Polakom i Żydom, z którym była w nieformalnym związku od 1943 roku, do zachodnioniemieckiej miejscowości Hohegeiß (w powiecie Goslar w Dolnej Saksonii). Dwa miesiące później wyszła za niego za mąż, po ślubie przyjęła nazwisko Pasch[10]. Para miała dziecko – córkę Ritę Annę (urodzoną 28 lipca 1945), która zmarła trzy dni po narodzinach. Synami Hansa Georga Pascha z poprzedniego małżeństwa i przyrodnimi braćmi Tadeusza Michała Pascha (syna Iny Benity) byli Ingo Paš, minister w pierwszym demokratycznym rządzie Słowenii[11] (1990–1992) i jego brat bliźniak Boris Pasch, dyplomata słoweński w Berlinie, obaj urodzeni w 1941 roku. 15 listopada 1945 roku mąż Benity został zamordowany, wobec czego latem 1946 Benita z synem zdecydowała się opuścić Hohegeiß[12].

Zgodnie z informacjami udostępnionymi w lutym 2019 przez rodzinę Scudderów z USA, aktorka wyjechała do Francji, mieszkała w Nicei i Cannes, pracowała jako tancerka i śpiewaczka w barach i nocnych klubach[13]. Z uwagi na trudną sytuację finansową w 1949 oddała syna Tadeusza na wychowanie do szkoły klasztornej, przypuszczalnie do Sacré-Cœur, w którym spędziła swoją młodość. W tym samym czasie poznała Amerykanina Lloyda Frasera Scuddera, przedstawiciela służby cywilnej w United States Air Force, któremu 25 lipca 1950 roku w Nicei urodziła syna, Johna. W 1951 Lloyd został łącznie z jego oddziałem wezwany do Maroka, co wpłynęło na poprawę sytuacji finansowej Iny, wobec czego w 1952 odebrała Tadeusza ze szkoły klasztornej, a w 1953 wyjechała razem z dziećmi do Lloyda, który wówczas mieszkał w Algierii. Wskutek zawiązania się Frontu Wyzwolenia Narodowego, który skutkował wybuchem późniejszej wojny algierskiej, rodzina wyjechała do Maroka. W kwietniu 1954 (co było spowodowane koniecznością sformalizowania rozwodu przez Lloyda z poprzednią żoną, co nastąpiło w 1953) Ina i Lloyd wzięli ślub w Casablance. W grudniu 1959 na żądanie króla Maroka Muhammada V wojska amerykańskie zmuszone były opuścić Maroko, wobec czego 10 czerwca 1960 roku Scudderowie wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych[14]. Ina Benita, już jako Ina Scudder, mieszkała kolejno w Albuquerque w Nowym Meksyku, Dayton w Ohio i ostatecznie w Middletown w hrabstwie Dauphin w stanie Pensylwania. 1 czerwca 1964 Lloyd Scudder zmarł z powodu nowotworu, po jego śmierci Ina pracowała jako sprzątaczka, a także zajmowała się malowaniem obrazów. W 1972 dom rodziny Scudderów został uszkodzony przez huragan Agnes. Zmarła we wrześniu 1984 roku w Mechanicsburgu z powodu raka płuc, pochowana jest na cmentarzu w Middletown[15].

Ina Benita znała biegle cztery języki obce: angielski, francuski, niemiecki i rosyjski, rozumiała też włoski i hiszpański.

Dodatkowe informacje[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 2010 w miesięczniku „Bluszcz”, ukazał się fikcyjny wywiad z aktorką, który przeprowadził Marcin Szczygielski.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Formalnie aktorka nigdy nie sfinalizowała rozwodu ze Stanisławem Lipińskim, nie stawił się na jej wniosek rozwodowy 13 września 1943 z uwagi na stacjonowanie z Armią Andersa, po wojnie nie wiedzieli wzajemnie o swoich losach, a Stanisław poślubił Janinę z Jasińskich.
  2. Ina Benita, IMDb [dostęp 2018-11-17].
  3. a b Ina Benita w bazie filmpolski.pl
  4. https://histmag.org/grafika/thumbs/8_636x481_thb_125782.JPG.
  5. Social Security Death Index [dostęp 2019-02-14].
  6. Słownik biograficzny teatru polskiego, t. 3, 1910–2000. A–Ł, pod red. B. Berger, Warszawa 2017.
  7. Informacja o rodzicach w akcie ślubu z 1945.
  8. Ewakuacja więźniów.
  9. Dominika Kaszuba: Ina, kochanica Austriaka. film.onet.pl, 15 lipca 2011. [dostęp 11 sierpnia 2014].
  10. Akt ślubu Iny i Georga Pasch.
  11. Ingo Falk Pash Wallersberg – družinska zgodba (słow.). oddaje.ognjisce.si, 2014-01-21. [dostęp 2018-11-20].
  12. Tajemnica z Rhumspringe. Nieznane powojenne losy Iny Benity – Portal historyczny Histmag.org – historia dla każdego, histmag.org [dostęp 2018-11-21].
  13. Ina Benita i jej długa droga do Ameryki. Nieznane powojenne losy słynnej aktorki – Portal historyczny Histmag.org – historia dla każdego, histmag.org [dostęp 2019-04-11].
  14. https://www.ancestry.com/interactive/2996/42824_338074-01204.
  15. Ancestry.com [dostęp 2019-02-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]