Ina Benita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ina Benita
Ilustracja
Imię i nazwisko Inna Florow-Bułhak
Data i miejsce urodzenia 1 marca 1912
Kijów
Data i miejsce śmierci 9 września 1984
Mechanicsburg
Zawód aktorka
Współmałżonek 1. Gieorgij Tiesławski
(1931–1933)
2. Stanisław Lipiński
(1938−1945/1974[a])
3. Hans Georg Pasch
(1945)
4. Lloyd Fraser Scudder
(1954–1964)

Ina Benita, właściwie Inna Florow-Bułhak (ur. 1 marca[1][2][3] 1912[4][5][b] w Kijowie, zm. 9 września 1984 w Mechanicsburgu[1][3]) – polska aktorka teatralna i filmowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Inna Florow-Bułhak. Była córką Mikołaja Gerwazego Florow-Bułhaka (1875, Symferopol – 1944, Warszawa) i Heleny z domu Jeszczenko (1880, Kijów – 1920, Warszawa); rodzice byli wyznania prawosławnego[6][7]. W 1920 roku, wskutek ofensywy bolszewickiej, rodzina aktorki przyjechała do Polski. Jak przyznała w jednym z wywiadów, rewolucja bolszewicka wywarła na niej osobiście negatywne wrażenie[8]. Benita ukończyła paryską szkołę Sacré-Cœur, a także Kursy Wokalno-Dramatyczne H. J. Hryniewieckiej w Warszawie. Zadebiutowała 29 sierpnia 1931 w warszawskim teatrzyku „Nowy Ananas”, w programie Raj bez mężczyzn. Występowała także w „Morskim Oku” i kabarecie „Femina”. W 1932 debiutowała w filmie Ryszarda Biskego pt. Puszcza, w którym grała rolę młodej dziedziczki – Reni. Od tej pory poświęciła się głównie karierze filmowej. Od 1937 roku była związana ze stołecznymi teatrami rewiowymi. Grała m.in. w „Cyruliku Warszawskim” (1937), „Teatrze Malickiej” (1938) i „Wielkiej Rewii” (1938–39), a od wiosny 1939 w „Ali Babie”.

W czasie II wojny światowej Benita występowała w jawnych teatrach: „Komedia”, „Niebieski Motyl”, „Miniatury”. Współpracowała z kontrwywiadem ZWZ-AK, w którym na zlecenie Romana Niewiarowicza rozpracowywała Niemców i współpracujących z nimi polskich aktorów. Jej działania poskutkowały m.in. uwolnieniem Franciszka Brodniewicza z Pawiaka i Zbigniewa Sawana z Auschwitz[9]. W trakcie kooperacji poznała Austriaka Ottona Havera, oficera Wehrmachtu, z którym wyjechała do Wiednia. W 1944 roku para powróciła do Warszawy. Ich romans został odkryty przez władze okupacyjne i oboje byli oskarżeni o Rassenschande. Za związek z Polką oficera wysłano na front wschodni, a Benitę uwięziono na Pawiaku, gdzie 7 kwietnia 1944 urodziła syna, Tadeusza Michała. Ojcem dziecka nie był jednak Otto Haver, lecz działacz podziemia Hans Georg Pasch, Niemiec opozycyjny wobec polityki nazistowskiej, a także pomagający Polakom i Żydom, z którym Benita była w nieformalnym związku od 1943 roku. Pasch potwierdził swoje ojcostwo dokumentem z 21 czerwca 1945. Sama Ina Benita również utrzymywała, że to właśnie Pasch był ojcem jej syna[10]. Z więzienia została zwolniona 31 lipca 1944[11]. W Polsce po raz ostatni widziano ją podczas powstania warszawskiego, gdy schodziła do kanałów wraz z czteromiesięcznym dzieckiem[12].

Przez wiele lat dalsze losy aktorki nie były znane. Najczęściej przyjmowano, że Benita zginęła razem z synem w kanałach lub doszła nimi do Śródmieścia i tam, we wrześniu, straciła życie podczas bombardowania. Informacje o jej śmierci były kwestionowane przez środowiska aktorskie, które zakładały, że uciekła z kraju – nie były jednak w stanie tego udowodnić.

Z dokumentów udostępnionych w listopadzie 2018 roku przez rodzinę Paschów wynikło, że pod koniec wojny (w kwietniu 1945) aktorka wyjechała razem z synem i Hansem Georgiem Paschem do zachodnioniemieckiej miejscowości Hohegeiß, w powiecie Goslar w Dolnej Saksonii. Dwa miesiące po wyjeździe wyszła za niego za mąż, a po ślubie przyjęła nazwisko małżonka[13]. Para miała oprócz Tadeusza Michała jeszcze jedno dziecko – córkę Ritę Annę (urodzoną 28 lipca 1945), która zmarła trzy dni po narodzinach. Synami Hansa Georga Pascha z poprzedniego małżeństwa, a zarazem przyrodnimi braćmi Tadeusza Michała Pascha (syna Hansa Pascha i Iny Benity), byli Ingo Paš, minister w pierwszym demokratycznym rządzie Słowenii[14] (1990–1992) i jego brat bliźniak Boris Pasch, dyplomata słoweński w Berlinie, obaj urodzeni w 1941 roku. 15 listopada 1945 roku mąż Benity został zamordowany, wobec czego latem 1946 aktorka zdecydowała się opuścić Hohegeiß wraz z synem[15].

Zgodnie z informacjami udostępnionymi w lutym 2019 przez rodzinę Scudderów z USA, Benita przeniosła się wówczas do Francji. Mieszkała w Nicei i Cannes, gdzie pracowała jako tancerka i śpiewaczka w barach oraz nocnych klubach[10]. Z uwagi na trudną sytuację finansową w 1949 oddała syna Tadeusza na wychowanie do szkoły klasztornej, przypuszczalnie do Sacré-Cœur, w której spędziła swoją młodość. W tym samym czasie poznała Amerykanina Lloyda Frasera Scuddera, przedstawiciela służby cywilnej w United States Air Force, któremu 25 lipca 1950 roku w Nicei urodziła syna, Johna. W 1951 Scudder został razem ze swoim oddziałem wezwany do Maroka, co wpłynęło na poprawę sytuacji finansowej aktorki, wobec czego w 1952 odebrała Tadeusza ze szkoły klasztornej. Rok później wyjechała razem z dziećmi do partnera, który mieszkał wówczas w Algierii. Z powodu zawiązania się Frontu Wyzwolenia Narodowego, które skutkowało wybuchem późniejszej wojny algierskiej, nowo założona rodzina przeniosła się do Maroka. W kwietniu 1954 roku Ina Benita wzięła ślub z Lloydem Scudderem w Casablance. W grudniu 1959, na żądanie króla Muhammada V, amerykańskie wojska były zmuszone opuścić Maroko, wobec czego 10 czerwca 1960 roku Scudderowie wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych[16].

Ina Benita, już jako Ina Scudder, mieszkała kolejno w Albuquerque w Nowym Meksyku, Dayton w Ohio i ostatecznie w Middletown (w hrabstwie Dauphin w stanie Pensylwania). 1 czerwca 1964 Lloyd Scudder zmarł z powodu nowotworu. Po jego śmierci aktorka pracowała jako sprzątaczka, a także zajmowała się malowaniem obrazów. W 1972 dom rodziny Scudderów został uszkodzony przez huragan Agnes. Benita zmarła 9 września 1984 roku w Mechanicsburgu na raka płuc, jest pochowana na cmentarzu w Middletown[17].

Dodatkowe informacje[edytuj | edytuj kod]

  • Ina Benita znała biegle cztery języki obce: angielski, francuski, niemiecki i rosyjski, a rozumiała też włoski i hiszpański.
  • We wrześniu 2010 roku w miesięczniku „Bluszcz” ukazał się fikcyjny wywiad z aktorką, który przeprowadził Marcin Szczygielski.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Źródło[1][18][19].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Formalnie aktorka nigdy nie sfinalizowała rozwodu ze Stanisławem Lipińskim. Operator nie stawił się w sprawie jej wniosku rozwodowego 13 września 1943 roku, z uwagi na stacjonowanie z Armią Andersa. Po wojnie nie wiedzieli wzajemnie o swoich losach, a Lipiński poślubił Janinę z Jasińskich.
  2. Od 1960 jako rok urodzenia w dokumentach pojawia się 1916.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Ina Benita w bazie filmpolski.pl
  2. I-94 formularz wjazdowy do USA, histmag.org [dostęp 2019-11-11].
  3. a b Social Security Death Index [dostęp 2019-02-14].
  4. Ina Benita przeżyła! Tajemnica z Rhumspringe, histmag.org [dostęp 2019-11-11].
  5. https://histmag.org/grafika/thumbsold/5_340x357_thb_84057.JPG
  6. Słownik biograficzny teatru polskiego, t. 3, 1910–2000. A–Ł, pod red. B. Berger, Warszawa 2017.
  7. Informacja o rodzicach w akcie ślubu z 1945.
  8. Ilustrowany Tygodnik Polski²: Bułhak, Janina – Ina Benita, ilustrowanytygodnikpolski.blogspot.com [dostęp 2019-12-07].
  9. 'Ubrana właściwie tylko w pierścionek ma przy ustach żarzącego się papierosa i nie patrzy w obiektyw'. Tajemnice Iny Benity, weekend.gazeta.pl [dostęp 2019-12-07] (pol.).
  10. a b Ina Benita i jej długa droga do Ameryki. Nieznane powojenne losy słynnej aktorki – Portal historyczny Histmag.org – historia dla każdego, histmag.org [dostęp 2019-04-11].
  11. Ewakuacja więźniów.
  12. Dominika Kaszuba: Ina, kochanica Austriaka. film.onet.pl, 15 lipca 2011. [dostęp 11 sierpnia 2014].
  13. Akt ślubu Iny i Hansa Georga Paschów.
  14. Ingo Falk Pash Wallersberg – družinska zgodba (słow.). oddaje.ognjisce.si, 2014-01-21. [dostęp 2018-11-20].
  15. Tajemnica z Rhumspringe. Nieznane powojenne losy Iny Benity – Portal historyczny Histmag.org – historia dla każdego, histmag.org [dostęp 2018-11-21].
  16. https://www.ancestry.com/interactive/2996/42824_338074-01204.
  17. Ancestry.com [dostęp 2019-02-14].
  18. 06.03.2018 – „Przez łzy do szczęścia” na Koszykowej: pokaz filmu z 1939 roku. – Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy – Biblioteka Główna Woj. Mazowieckiego, www.koszykowa.pl [dostęp 2019-05-15].
  19. Ja tu rządzę | go.wroclaw.pl, www.wroclaw.pl [dostęp 2019-05-15] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]