Janusz Żuławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janusz Żuławski
major kawalerii major kawalerii
Data i miejsce urodzenia 17 grudnia 1885
Młynne
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1937
Wilno
Przebieg służby
Lata służby 1914–1931
Siły zbrojne Legiony Polskie,
Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich,
77 Pułk Piechoty Austro-Węgier,
11 Pułk Ułanów,
201 Pułk Ułanów → 3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich,
24 Pułk Ułanów,
5 Dywizja Piechoty,
Wojskowe Biuro Historyczne,
Centrum Wyższych Studiów Wojennych
Stanowiska dowódca szwadronu,
kwatermistrz
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska (odsiecz Przemyśla),
wojna polsko-bolszewicka (wyprawa wileńska, Front Litewsko-Białoruski, Bitwa Warszawska)
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)

Janusz Żuławski herbu Szeliga (ur. 17 grudnia 1885 w Młynnem, zm. 28 listopada 1937 w Wilnie) – major kawalerii Wojska Polskiego, taternik, pracownik Polskiego Radia, pisarz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 17 grudnia 1885[1] jako syn Kazimierza i Józefa z domu Gosławskiej. Ukończył gimnazjum we Lwowie. Podjął studia historyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego, następnie medyczne we Lwowie, które kontynuował w innych uczelniach (Kraków, Praga, Monachium, Lozanna) od 1905 do 1915.

Rozwijał pasję narciarza, alpinisty i taternika na przełomie pierwszej i drugiej dekady XX wieku. Wspinał się w Tatrach i Alpach. Wraz z bratem Jerzym 28 sierpnia 1909 dokonał pierwszego letniego wejścia na Przełączkę pod Kopą Popradzką i Smoczą Grań w Tatrach Wysokich[2]. Wraz z Mariuszem Zaruskim w 1911 dokonał pierwszego zimowego wejścia na Rohacz Ostry i Rohacz Płaczliwy w Tatrach Zachodnich. W 1910 uczestniczył w wyprawie ratunkowej Klemensa Bachledy. Był jednym z pierwszych członków Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich 13 sierpnia 1914. Służył jako podoficer sanitarny w V batalionie od połowy września 1915 do połowy czerwca 1915. Następnie służył w 3 szwadronie Dywizjonu Kawalerii płk. Władysława Beliny-Prażmowskiego. Mianowany podporucznikiem kawalerii 19 listopada 1915 (inne źródło wskazało awans na chorążego). Był oficerem gospodarczym 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich do kryzysu przysięgowego w 1917. Po wyroku sądu został powołany do c. i k. armii od początku listopada 1917. Został przydzielony do Ośrodka Wyszkolenia nr 6 w Marosvásárhely, następnie skierowany na front włoski w szeregach 77 Pułku Piechoty Austro-Węgier.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Od 6 listopada 1918 był oficerem szwadronu kadrowego pod dowództwem por. Antoniego Jabłońskiego. Wkrótce brał udział w odbiciu Przemyśla w trakcie wojny polsko-ukraińskiej. Został awansowany do stopnia porucznika kawalerii 17 grudnia 1918. Od stycznia 1919 był dowódcą szwadronu w składzie Dywizjonu Jazdy Kresowej rtm. Feliksa Jaworskiego. Od połowy marca 1919 służył w 11 Pułku Ułanów. W składzie jednostki uczestniczył w wyprawie wileńskiej i walkach Frontu Litewsko-Białoruskiego podczas wojnie polsko-bolszewickiej. W 1920 służył także w I Brygadzie Jazdy. Podczas Bitwy Warszawskiej był dowódcą 3 Szwadronu Ochotniczego w składzie 201 Pułku Ułanów. Został awansowany do stopnia rotmistrza kawalerii ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[3][4]. W latach 20. pozostawał oficerem zawodowym macierzystego 201 Pułku Ułanów, przemianowanego na 3 Pułk Szwoleżerów i stacjonującego w garnizonie Suwałki[5]; w 1924 był wskazany jako pełniący obowiązki dowódcy szwadronu zapasowego[6]. Od lutego 1924 do kwietnia 1925 był urlopowany z uwagi na problemy zdrowotne. Po leczeniu został absolwentem kursu kwatermistrzowskiego. Został awansowany do stopnia majora kawalerii ze starszeństwem z 1 stycznia 1927[7]. Został oficerem 24 Pułku Ułanów w Kraśniku, w którym był dowódcą szwadronu zapasowego w 1928[8], kwatermistrzem w 1929. Od marca 1930 sprawował stanowisko dowódcy taborów w 5 Dywizji Piechoty. Od połowy października 1930 pracował w Wojskowym Biurze Historycznym, od połowy lutego 1931 w Centrum Wyższych Studiów Wojennych. Przeszedł w stan spoczynku z dniem 31 grudnia 1931.

W latach 30. został pracownikiem Polskiego Radia. Przez 1,5 roku był dyrektorem Polskiego Radia Lwów. Od 1 sierpnia 1937 był dyrektorem Polskiego Radia Wilno. Publikował prace historyczne. Został zastępcą szefa sekcji propagandowej w ramach powołanego 5 października 1936 Obywatelskiego Komitetu Akcji na rzecz Funduszu Obrony Narodowej we Lwowie[9].

Był żonaty od 1915. Zmarł 28 listopada 1937 w Wilnie[10]. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Odznaczenia i ordery[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficerowie. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. [dostęp 2015-09-29].
  2. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IX. Waga – Szarpane Turnie. Warszawa: Sport i Turystyka, 1964.
  3. Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 678.
  4. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924, s. 601.
  5. Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 599.
  6. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924, s. 541.
  7. Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928, s. 341.
  8. Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928, s. 313.
  9. Obywatelski Komitet Akcji na rzecz Funduszu Obrony Narodowej. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 240 z 18 października 1936. 
  10. Zgon ś. p. Janusza Żuławskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 272 z 30 listopada 1937. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]