Katalog Messiera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grafika przedstawiająca wszystkie 110 obiektów z katalogu Messiera
Gromada kulista M80 w Skorpionie

Katalog Messierakatalog astronomiczny zawierający obiekty na niebie, którego pierwsza wersja została opublikowana przez Charles’a Messiera w 1774. Pomysł skatalogowania obiektów nasunął się astronomowi podczas przygotowań do obserwacji powrotu komety Halleya w roku 1759. Messier natknął się przy tej okazji na Mgławicę Kraba (M1) i zauważył, że z wyglądu można ją pomylić z kometami. Wkrótce potem znalazł więcej mglistych obiektów (pełne zrozumienie ich właściwości nastąpiło dopiero w pierwszej połowie XX wieku). Ponumerował je, dodając z przodu literę M, co miało mu posłużyć do celów praktycznych[1]. Ostateczna wersja Messiera wydana w 1784 zawierała 103 obiekty, po czym dodano 6 innych obiektów, odkrytych później przez Messiera i jego przyjaciela Pierre’a Méchaina. Ostatni obiekt zostało dodanych do listy w 1966[2].

Katalog zawiera 57 gromad gwiazd, 40 galaktyk, 1 pozostałość po supernowej (Mgławica Kraba), 4 mgławice planetarne, 7 mgławic rozmytych i 1 gwiazdę podwójną. Osiem z tych obiektów leży w Wielkiej Niedźwiedzicy[3]. Każdy obiekt w katalogu jest oznaczony pierwszą literą nazwiska jego twórcy („M”) oraz kolejnym numerem[4]. Jako, że wszystkie obserwacje Messier prowadził w Paryżu, katalog obejmuje obiekty położone nie dalej niż 40 stopni deklinacji południowej.

Od czasów Messiera odkryto dziesiątki tysięcy innych podobnych obiektów na niebie. Jednak obiekty Messiera są wśród nich najjaśniejsze i najlepiej widoczne dlatego, że zostały odkryte w XVIII wieku dysponując prymitywnym jak na dzisiejsze czasy teleskopem. Z tego powodu obiekty Messiera są bardzo często obserwowane przez amatorów astronomii używających tanich i łatwo dostępnych teleskopów lub lornetek. W kilku przypadkach obiekty można zaobserwować nieuzbrojonym okiem. Dlatego też katalog ten jest wciąż popularny i każdy zawarty w nim obiekt, chociaż może mieć współcześnie inną nazwę systematyczną, jest powszechnie określany numerem z katalogu Messiera.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michał Baranowski. Zjawy z katalogu Messiera. „Wiedza i Życie”. 960 (12), s. 22-23, 2014-12-01. Warszawa: Prószyński Media. ISSN 0137-89292014-12-01. 
  2. Hartmut Frommert, Christine Kronberg: The Additional Messier Objects (ang.). Students for the Exploration and Development of Space (SEDS), 2005-03-31. [dostęp 2017-01-12].
  3. Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 69. ISBN 978-83-01-14848-5.
  4. Milena Ratajczak: Kosmos. Mgławice planetarne. T. 8. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2010, s. 5. ISBN 978-83-252-1359-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]