Galaktyka Wir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Galaktyka Wir
Ilustracja
Galaktyka Wir w świetle widzialnym oraz NGC 5195 (zdjęcie z HST)
Odkrywca Charles Messier
Data odkrycia 13 października 1773
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Psy Gończe
Typ spiralna (Sbc)
Rektascensja 13h 29m 52,6s
Deklinacja +47° 11′ 44″
Odległość 25,74 mln ly (7,89 Mpc)
Przesunięcie ku czerwieni 0,00155[1]
Jasność obserwowana 8,96m
Rozmiary kątowe 11,2′ × 6,9′
Charakterystyka fizyczna
Wymiary ∅ 60 000 ly
Jasność absolutna −21,5m
Alternatywne oznaczenia
M51, M51A, NGC 5194, IRAS13277+4727,
UGC 8493, KCPG 379A, MCG 8-25-12,
ZWG 246.8, VV 1, VV 403, ARP 85,
PGC 47404

Galaktyka Wir (również Messier 51, M51 lub NGC 5194) – galaktyka spiralna o anormalnym małym jądrze, położona w odległości około 25,74 miliona lat świetlnych, w gwiazdozbiorze Psów Gończych, blisko ostatniej gwiazdy dyszla Wielkiego Wozu, 3,5° poniżej Alkaida[2]. Została odkryta 13 października 1773 roku przez Charles’a Messiera[3]. Ma 60 tysiecy lat świetlnych średnicy. Jest zaliczana do galaktyk Seyferta typu 2.

Jest pierwszą galaktyką, w której zauważono spiralną strukturę, dobrze widoczną z Ziemi od strony bieguna galaktycznego. Galaktyka Wir ma jasność 8,96m i – wraz z towarzyszącą galaktyką NGC 5195 – rozmiary 11,2′ × 6,9′[2]. Ma masę około 160 miliardów mas Słońca.

Towarzysząca galaktyka NGC 5195 znajduje się na końcu jednego z ramion spiralnych galaktyki[4], nieco za M51[5] i należy do galaktyk soczewkowatych. Galaktyki te oddziałują ze sobą grawitacyjnie, obie stanowią obiekt Arp 85 w Atlasie Osobliwych Galaktyk Haltona Arpa[3]. Pod wpływem przyciągania NGC 5195 jedno z ramion M51 zostało rozciągnięte[5]. W przyszłości NGC 5195 zostanie całkowicie pochłonięta.

W galaktyce tej obserwowano trzy supernowe: SN 1994I, SN 2005cs oraz SN 2011dh[6].

Do jej obserwacji konieczny jest teleskop[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Galaktyka Wir w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b Jan Desselberger. Ciekawostki wiosennego nieba: Wiatraki Monsieur Messiera. „Urania – Postępy Astronomii”. 2/2015 (776), s. 68, 2015 marzec-kwiecień. Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. ISSN 1689-6009. 
  3. a b Courtney Seligman: NGC 5194 (ang.). W: Celestial Atlas [on-line]. [dostęp 2014-12-14].
  4. a b Jan Desselberger. Niebo nad Polską. „Urania - Postępy Astronomii”. 775 (1), s. 66, 2015-01-01. Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. ISSN 1689-6009 (pol.). 
  5. a b Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: Multico, 2010, s. 98, 290. ISBN 978-83-7073-928-7.
  6. List of Supernovae (ang.). W: IAU Central Bureau for Astronomical Telegrams [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna. [dostęp 2014-12-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • Poprzedni obiektGalaktyka WirNastępny obiekt • …
NGC 5191NGC 5192NGC 5193Galaktyka WirNGC 5195NGC 5196NGC 5197