Messier 109

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Messier 109
Ilustracja
Galaktyka Messier 109 (SDSS)
Odkrywca Pierre Méchain
Data odkrycia 12 marca 1781
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielka Niedźwiedzica
Typ SB(rs)bc[1]
Rektascensja 11h 57m 35,98s[2]
Deklinacja +53° 22′ 28,3″[2]
Odległość 55 mln ly[3] (17 Mpc)
Przesunięcie ku czerwieni +0,003496 ±0,000010[4]
Jasność obserwowana 10,6[5]m
Rozmiary kątowe 7,6' × 4,7'[1]
Charakterystyka fizyczna
Satelity galaktyki UGC 6923, UGC 6940 i UGC 6969
Alternatywne oznaczenia
M109, NGC 3992, UGC 6937, EQ 1155+536, IRAS 11549+5339, IRAS 11550+5339, LEDA 37617, [M98c] 115501.0+533913, MCG+09-20-044, TC 755, TC E19, Z 1155.0+5339, Z 269 - 23
Ursa major constelation PP3 map PL.jpg
Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy

Messier 109 (M109, NGC 3992) – galaktyka spiralna z poprzeczką w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Jest najjaśniejszą galaktyką w grupie M109, dużym, ale rzadkim skupisku galaktyk[6].

Znajduje się w odległości ok. 40' od gwiazdy Phekida (γ Ursae Majoris).

Historia odkrycia[edytuj | edytuj kod]

Galaktykę odkrył 12 marca 1781 Pierre Méchain. Charles Messier obserwował M108 i M109 24 marca 1781, kiedy mierzył pozycję M97. We wstępnej wersji jego katalogu została zapisana pod numerem 99, jednak bez pozycji. Méchain wspomniał o M109 w liście do Bernoulliego z 6 maja 1783. Zarówno M108 jak i M109 nie znalazły się w opublikowanej wersji katalogu Messiera. Dodał ją Owen Gingerich w 1953 roku.

12 kwietnia 1789 M109 niezależnie odkrył William Herschel. Dodał ją do swojego katalogu (H IV.61) błędnie określając jako mgławicę planetarną.

Charakterystyka galaktyki[edytuj | edytuj kod]

M109 znajduje się w odległości około 55 milionów lat świetlnych od Ziemi i oddala się z prędkością 1142 km/s[3]. M109 należy do typu SBc[7]. Galaktyka jest dobrym przykładem galaktyki spiralnej z poprzeczką.

Do tej pory w galaktyce zaobserwowano jedną supernową, SN 1956A. Należała do typu Ia, osiągnęła jasność 12,3m. Odkryto ją 17 marca 1956.

Odkryto trzy satelity M109 (UGC 6923, UGC 6940 i UGC 6969), jest niewykluczone, że posiada ich więcej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Dane według NASA/IPAC Extragalactic Database.
  2. a b Dane według NASA/IPAC Extragalactic Database pobrane ze strony The STScI Digitized Sky Survey.
  3. a b Dane według Students for the Exploration and Development of Space za: Brent Tully, Nearby Galaxies Catalog.
  4. Dane według Messier 109 w bazie SIMBAD (ang.).
  5. Dane według NASA/IPAC Extragalactic Database, Students for the Exploration and Development of Space podaje wartości 9,5, 9,6 i 9,8.
  6. Tully, R. Brent, et.al., 1996. "The Ursa Major Cluster of Galaxies. I. Cluster Definition and Photometric Data". Astronomical Journal, Vol. 112, No. 6, pp. 2471-2499 + pl. 103-112 (December 1996)
  7. Kenneth Glyn Jones w rozdziale 1. General Description błędnie podaje typ Sb, jednak już w opisie galaktyki znajduje się prawidłowa klasyfikacja.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • Poprzedni obiektMessier 109Następny obiekt • …

… • NGC 3989NGC 3990NGC 3991Messier 109NGC 3993NGC 3994NGC 3995 • …