Galaktyka Bodego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Galaktyka Bodego
Galaktyka spiralna M81
Galaktyka spiralna M81
Odkrywca Johann Elert Bode
Data odkrycia 31 grudnia 1774
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielka Niedźwiedzica
Typ Sb
Rektascensja 09h 55m 33,17s
Deklinacja +69° 03' 55,1"
Odległość 12 mln ly (3,7 Mpc)
Przesunięcie ku czerwieni -0,000140 ± 0,000040
Jasność obserwowana 6,9m
Rozmiary kątowe 24' × 13,2'
Charakterystyka fizyczna
Wymiary 84 × 46 kly
Satelity galaktyki Holmberg IX
Alternatywne oznaczenia
Patrz w tekście

Ursa major constelation PP3 map PL.jpg
Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy

Galaktyka Bodego (znana również jako Messier 81, M81 lub NGC 3031) – galaktyka spiralna, położona w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Odkrył ją 31 grudnia 1774 roku berliński astronom Johann Elert Bode[1]. W sierpniu 1779 niezależnie odkryta przez Pierre’a Méchaina[1]. W katalogu Messiera od 9 lutego 1781[1]. Galaktyka ta należy do Grupy galaktyk M81.

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

M81 jest odległa od nas o 12 milionów lat świetlnych[2]. Wymiary galaktyki wynoszą ok. 84 × 46 tys. lat świetlnych. Jest jedną z najjaśniejszych galaktyk spiralnych widocznych na półkuli północnej[3].

Dane astronomiczne[edytuj | edytuj kod]

M81 może być obserwowana nawet przez małe teleskopy. Przy bardzo sprzyjających warunkach można ją zobaczyć gołym okiem[1].

M81 znajduje się w odległości jedynie 150 tys. lat świetlnych od innej galaktyki należącej do katalogu Messiera – M82. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu milionów lat miało miejsce spotkanie z galaktyką Cygaro. W wyniku tego zbliżenia powstały siły pływowe, które spowodowały wzmocnienie fal gęstości i wzrost częstości narodzin nowych gwiazd w okolicach tych fal. Zbliżenie do M82 mogło również wytworzyć długie i proste pasma pyłu widoczne wzdłuż jednej strony jądra galaktyki[3].

Badania prowadzone w 1994 dowiodły, że M81 w porównaniu z innymi galaktykami zawiera małe ilości ciemnej materii[1].

Supernowe[edytuj | edytuj kod]

28 marca 1993 astronom-amator Francisco Garcia Diaz z Lugo w Hiszpanii odkrył supernową SN 1993J. Osiągnęła ona jasność obserwowaną 10,5m[1].

Oznaczenia alternatywne[edytuj | edytuj kod]

  • UGC 5318
  • [B93] 13
  • [BAZ94] 3
  • [DML87] 630
  • 2E 0951.4+6918
  • 2E 2195
  • 1ES 0951+69.3
  • EXO 0951.3+6917
  • HIJASS J0955+69A
  • ICRF J095533.1+690355
  • IERS B0951+693
  • IRAS F09514+6918
  • IRAS 09514+6918
  • K79 28A
  • KPG 218a
  • LEDA 28630
  • [M98c] 095127.6+691813
  • MCG+12-10-010
  • RBS 808
  • RORF 0951+693
  • RX J095532+69038
  • RX J0955.5+6903
  • RX J095533.4+690353
  • 1RXP J095532.8+690354
  • 1RXS J095534.7+690338
  • SPB 115
  • TC 714
  • [VDD93] 99
  • [VV2000c] J095533.2+690355
  • [VV2003c] J095533.2+690355
  • [VV2006] J095533.2+690355
  • [VV98c] J095533.2+690355
  • Z 333 - 7
  • Z 0951.4+6918

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Messier 81 w SEDS.org (ang.)
  2. Według danych z satelity Hipparcos (ESA), wcześniej podawano liczbę 10,6 mln lat świetlnych.
  3. 3,0 3,1 Praca zbiorowa: Encyklopedia Wszechświat. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 304. ISBN 978-83-01-14848-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

… • Poprzedni obiektGalaktyka BodegoNastępny obiekt • …

… • NGC 3028NGC 3029NGC 3030Galaktyka BodegoNGC 3032NGC 3033NGC 3034 • …